ایگاه گلکاری در ایران
اهمیت تاریخی:
قدمت کشت و کار و نگهداری گل‌ها در ایران شاید همزمان با شروع کشاورزی بوده است. با نگاهی به تاریخ و فرهنگ ایران بنظر می‌آید که همواره ایرانیان در زمینه موضوعات مرتبط با گل‌ها جایگاه خوب و ارزنده‌ای داشته‌اند. اهمیت اقتصادی: شاید قدیمی‌ترین گلخانه‌های موجود در ایران که در حال حاضر هم فعال هستند قدمتی در حدود 75 – 70 سال دارند. در حقیقت اهمیت اقتصادی این رشته، سابقه طولانی در ایران دارد. زمانی که بسیاری از کشورها نامی در زمینه پرورش گل و گیاه نداشته اند کشور ما با داشتن گلخانه‌های خوب و قابل قبول در زمان خود وضعیتی مناسب داشته است. کشت و کار پرورش گل‌های زینتی در ایران بعنوان یک رشته اقتصادی سابقه‌ای به قدمت احداث گلخانه‌ها ندارد اما از زمان‌های گذشته، گلخانه‌دارها کار تکثیر و پرورش گیاهان را برای سرگرمی، و گذران اوقات فراغت انجام می‌دادند. در سال‌های اخیر بدلیل نیاز روز افزون بازار و خواست افراد جامعه و بدلیل محدود شدن فضای زندگی مردم این وضعیت کاملاً تغییر کرده است. بطوری که در سال‌های اخیر احداث گلخانه‌های نسبتاً مجهز و کارآمد بمنظور کشت و پرورش و تکثیر گیاهان زینتی و نیز توسعه اقتصادی پیشرفت زیادی داشته است. ایران یکی از خواستگاه‌ها و زادگاه‌های طبیعی گیاهان زینتی از جمله لاله، سنبل، زنبق، سیکلمه و برخی از درختچه‌ها و تعداد زیادی از درختان میوه بشمار می‌آید، و در منابع علمی دنیا اسناد و مدارک مربوط به این موضوع موجود است. ولی از نظر اقتصادی و صادرات گل و گیاه هنوز موقعیت مناسبی در سطح دنیا ندارد.
جایگاه ایران از نظر جغرافیایی
موقعیت جغرافیایی ایران از دو نظر قابل ارزش است :
- از نظر آب و هوایی
- موقعیت نسبت به کشورهای همسایه.

1- ایران در یک منطقه پر رود با طول روز بلند و روشنایی کامل آفتاب قراردارد و از این نظر می‌تواند در بسیاری از هزینه‌های مربوط به گرم کردن و روشن نگه داشتن گلخانه‌ها که برای کاشت و تکثیر گیاهان زینتی اهمیت زیادی دارد، صرفه جویی کند.
2- موقعیت ایران بدلیل قرار داشتن در کنار کشورهای پر مصرف گل و گیاه از نظر اقتصادی حائز اهمیت است. همسایه‌های شمالی و جنوبی ایران از خریداران بسیار خوب گیاهان زینتی هستند. ایران با داشتن یک بازار متعادل و نسبتاً ثابت و دائمی قادر است جایگاه واقعی خود را در این عرصه پیدا کند.
کشورهای مهم تولید کننده و مصرف کننده گل و گیاه
1- هلند  2- ایتالیا  3- آلمان  4- سوئیس  5- دانمارک  6- بلژیک 7 - سوئد  8- ژاپن  9 - انگلستان 10-  استرالیا  11- فرانسه  12- اسپانیا  13- آمریکا
همانطور که  مشاهده می‌کنید هلند مقام اول در بین همه کشورها را دارد و بقیه کشورها در رتبه بعدی قرار گرفته‌اند. از لحاظ موقعیت جغرافیایی و آب و هوایی و هم‌چنین وضعیت نیروی کار، ایران در مقایسه با هلند از موقعیت مناسب‌تر و ارزان‌تری برخوردار است. ارز آوری گل و گیاه برای ایران یک موقعیت انحصاری است. در کشور ما گاهی ارز آوری گل‌های شاخه بریده با ارز آوری نفت مقایسه می‌شود. بطوری که فروش 2 تا 3 شاخه گل (از بعضی انواع گل‌ها) می‌تواند ارز‌آوری معادل یک بشکه نفت را داشته باشد و صادرات گل‌ها و گیاهان زینتی می‌تواند جانشین صادرات نفت شود. اما پارامترهای لازم و شاخص‌های قابل قبول بازار جهانی برای پرورش گل و گیاه را باید مهیا کرد.
رشته‌ها و زیر شاخه‌های متعددی در رابطه با گلکاری یا Flowery culture وجود دارد. یکی از این موارد استفاده از اندام‌های گیاهان زینتی می‌باشد. از لحاظ موقعیت مصرفی گیاهان زینتی را به سه دسته تقسیم می‌کنند :
گیاهان یک ساله یاAnnual Plants ؛ گیاهان زینتی که بعنوان گل‌های فضای سبز استفاده می‌شوند. این گیاهان معمولاً مقاوم به سرما نیستند و دوره زندگی نسبتاً کوتاهی دارند. مانند گل اطلسی و آحار.
گل‌های دائمی یا Perennial Plants؛ گیاهانی که بیش از یک سال در فضای آزاد قابلیت رشد و نمو دارند. مانند گل تاج‌الملوک، داودی و زنبق‌های دائمی.
گیاهان آپارتمانی یا Indoor Plants؛ گیاهانی که فقط در فضای محدود آپارتمان‌ها و گلخانه‌ها قابل نگهداری هستند. مانند برگ انجیلی و فوتوس.
انجام تحقیقات برای صادرات گل‌ها و گیاهان زینتی یک امر مسلم و ضروری است. هم‌چنین مجموعه عواملی که در این راستا باید مد نظر قرار گیرند عبارتند از :
نوع خاک و بستر مورد پرورش گیاهان؛
نوع محصول ارائه شده؛
تداوم تولید در طی یک زمان معین.
انواع گلکاری یا Flowery culture
گیاهان گلدار گلدانی یا Pot Plant؛ گیاهانی که در فضای مستور آپارتمان رشد و نمو می‌کنند و بخش زینتی آن‌ها همان گل است. مانند گل حنا، سیکلامن ایرانی، آزالیا و ...
گل‌های شاخه بریده یا Cut Flowers؛ گروه بسیار بزرگی از گیاهان زینتی در این رده هستند. تعداد زیادی از گیاهان زینتی بعنوان بخش‌های بریده شده و جدا از پایه مادری قابل عرضه به بازار هستند. نظیر انواع میخک، ژربرا، رز و ارکیده.
بسته به نوع بازار و سلیقه خریداران تقریباً همه گیاهان Cut Flowers شبیه بهم عرضه می‌شوند. اینطور که برآورد نشان می‌دهد معمولاً میخک، رز و ژربرا سه محصول رده اول تا سوم گل‌ها شناخته شده‌اند.

 درختان، درختچه‌ها و پیچ‌های زینتی یا Trees, Shrubs and Climbers؛ این مجموعه در کشت و کار گیاهان زینتی جایگاه ارزنده‌ای دارد و ایران می‌تواند در این قسمت موقعیت خوبی کسب کند.

تاسیسات گلکاری
تعریف گل­خانه: گل­خانه یاGreen house به فضای محدودی اطلاق می­شود که قابلیت کنترل شرایط محیطی مناسب را برای رشد گیاهان از نواحی مختلف در طی فصول مختلف یک سال داشته باشد. طبق این تعریف از جمله عملکرد گل­خانه، فراهم کردن شرایط محیطی لازم و مورد نیاز محصولی معین است.
گل­خانه­ها بر حسب اینکه چه نوع مصالح ساختمانی در آن‌ها بکار برده شده است به نوع ثابت و متحرک تقسیم‌بندی می­شوند. گل­خانه­های ثابت و متحرک بنا ­بر نیاز در موقعیت معین، در جایی که مدنظر ما است احداث می­شوند.
گل­خانه­های ثابت، به گل­خانه­هایی گفته می‌شود که مصالح ساختمانی بکار رفته در آن‌ها از جنس پایدار و با دوام باشد. پس باید سالیان سال از آن‌ها استفاده کرد. بنابراین نکاتی در ساخت گلخانه‌های ثابت باید در نظر گرفته شود.

نکات مهم در احداث گلخانه­های ثابت
1. فاصله گلخانه تا بازار مصرف؛
2. کیفیت آب از نظر سختی؛
3. وجود بازارهای فروش محلی؛
4. دسترسی به کارگران متخصص.

انواع گلخانه های ثابت
گلخانه یکطرفه: از یک جهت از نور کامل آفتاب بر ­خوردار است و از جهت دیگر از مصالح ساختمانی پوشیده شده است. این نحوه ساخت و ساز گل­خانه برای مناطقی با شرایط محیطی نسبتاً دشوار بسیار مطلوب است. در مناطقی که سرمای شدید یا یخبندان‌های طولانی وجود دارد، ساخت این گلخانه‌ها به صرفه می‌باشد.

گلخانه دو طرفه: از دو جهت بطور کامل از نور آفتاب بهره­مند است. این گلخانه برای کشت و پرورش بسیاری از محصولات، ایده­آل و مناسب است. زیرا از جهت نور و درجه‌ی حرارت بطور کامل از نور خورشید بهره می‌برد.
گلخانه نیمه دو طرفه: از یک جهت بطور کامل از نور آفتاب برخوردار است و از جهت مقابل تا نیمه از مصالح ساختمانی پر شده و نیمه دیگر از جنس شفاف (شیشه) است.
گلخانه های سه گانه هر کدام برای یک اقلیم معین مناسب می‌باشند. اما بطور کلی برای مناطق مختلف ایران گلخانه­های دو طرفه بسیار مناسب و مطلوب هستند. چرا که در کشور ما، به علت برخورداری از نور فراوان مخصوصاً در زمستان می‌توان در مصرف سوخت صرفه جویی بسیار خوب و با ­ارزشی داشت.
عوامل قابل کنترل در گلخانه­ها
1.درجه حرارت؛
2.نور؛
3.رطوبت؛
4. مقدار گاز کربنیک(Co2).

هر کدام از عوامل قابل کنترل در گل­خانه­ها جداگانه توضیح داده می‌شوند.
درجه حرارت در گل خانه ها
تنظیم درجه حرارت در گل­خانه­ها شرط اولیه برای رشد و نمو بسیاری از گیاهان است. نیاز گیاهان به درجه حرارت دامنه­های مختلفی دارد. بعضی از گیاهان درجه حرارت­های بالاتری نیاز دارند مثل گیاهان مناطق گرمسیری. بعضی دیگر در درجه حرارت­های کمتر از 20 درجه سانتیگراد هم بخوبی رشد و نمو می­کنند، مانند گیاهانی که از مناطق سردسیری منقل شده‌اند نظیر پامچال که در جنگل‌های شمال دیده می‌شود.
اما چگونگی تنظیم درجه حرارت در گلخانه­ها بستگی به سیستم گرمایی دارد. انواع بخاری‌ها یا سیستم‌های گازی و ... می‌توانند مورد استفاده قرار بگیرند. اما دو شرط اولیه موجود در عامل گرم ‌کننده عبارتند از:
1- توان توزیع یکنواخت دما در سطح گلخانه را دارا باشد؛
2- فاقد اثرات مخرب زیست محیطی باشد.

نیاز نوری گیاهان
همه گیاهان به یک اندازه به نور نیازمند نیستند. بعضی از گیاهان نیاز به نور فراوانی دارند و بعضی دیگر به نور کمتری نیاز دارند. بنابراین گیاهان را از نظر نیاز نوری به سه گروه بزرگ تقسیم می­کنیم:
گیاهان روز بلندLDP : Long Day Plants برای به گل رفتن بین 10 تا 14 ساعت به نور نیاز دارند، مانند گیاهان فصلی تابستانه نظیر آحار، اطلسی، ناز و میمون.
گیاهان روز کوتاه SDP: Short Day Plants برای به گل رفتن نیاز نوری کمتر از 12 ساعت دارند. که در نقطه مقابل گیاهان روز بلند قرار می‌گیرند، مثل گل داودی.
گیاهان بی تفاوت به طول روز NDP: Neutral Day Plants برای نگهداری در منزل بسیار مناسب و مطلوب هستند. مثل گل حنا یا بگونیا که حساسیتی نسبت به طول روز ندارند و در تمام طول سال گل دارند.
به گل بردن گیاهان روز کوتاه در طی ساعات روشنایی، طولانی به موضوع کنترل نور بر می­گردد. در کشور ما با توجه به اینکه روزهای آفتابی خیلی زیاد است باید نیاز نوری گیاه شناخته شود تا گیاه در طی روزهای بلند بخوبی از رشد رویشی برخوردار باشد. لذا گیاهان روز کوتاه را به وسیله‌ی پایین آوردن ساعات روشنایی، بوسیله یک پرده تیره رنگ، و اصطلاحاً ایجاد شب­های طولانی به گل می­بریم.
نور در گلخانه ها
در گلخانه­ها مقدار نور را به وسیله‌ی پوشاندن شیشه­ها با حصیر، پاشیدن گِل و یا رنگ‌های قابل شست و شو و یا با استفاده از چادر­های الکترونیکی، کنترل می‌کنیم.
کنترل رطوبت در گلخانه­ها
تأ­مین رطوبت یکی از پارامترهای مهم در گلخانه­ها است. برای رشد و نمو گیاهان، البته باید نیازهای رطوبتی گیاهان را بشناسیم. بعضی از گیاهان به رطوبت‌های خیلی بالا نیاز دارند و بعضی دیگر به رطوبت کمتری نیاز دارند، مثل گل کاغذی. بعد از شناخت نیاز رطوبتی گیاهان، آن‌ها را در گلخانه­های خاص خود جایگزین می­کنیم یعنی همه گیاهان در یک نوع گلخانه نگهداری نمی‌شوند. در سطوح تخصصی و بزرگ، هر گلخانه برای یک محصول و یا تعدادی محصول مشابه با نیاز­های یکسان در نظر گرفته می‌شود.
راه‌ها و روش‌های مختلفی برای تأمین رطوبت گل‌خانه‌ها وجود دارد که عبارتست از:
1. آبیاری؛
2. پاشیدن آب به سقف و کف و جدار گلخانه؛
3.کاربرد دستگاه‌های بخار ساز.

گاز کربنیک در گلخانه­ها
کاربرد Co2 تقریباً معادل استفاده از مواد غذایی، کاربرد پیدا کرده است. در کشور ما که گیاهان از لحاظ نوری در وضعیت مناسبی قرار دارند می‌توان با بالا بردن مصرف Co2 راندمان محصول را نیز بالاتر برد.
وجود Co2برای انجام عمل فتوسنتز ضروری است. این واکنش شیمیایی منجر به تولید محصول سبز یا عملکرد گیاه می­شود . در این واکنشCo2 عامل بسیار مهمی تلقی می­شود.
فرمول فتوسنتز
6 CO2 + 6 H2O à C6H12O6 + 6 O2
گلخانه­های ایزوله و با شرایط استاندارد دارای Co2هستند. لذا گلخانه­هایی که ارتباط کمتری با فضای خارج دارند و یا گلخانه­هایی که تبادل گازی کمی دارند و در معرض رفت و آمد‌های مکرر و متوالی نیستند برای مصرفCo2 مناسب­تر هستند.
عوامل مؤثر در میزان مصرف Co2
1. فصل و موقعیت زمانی: در فصل‌های گرم و پر نور سال مقدار مصرف Co2 بیشتر است؛
2.نوع محصول: بسته به نوع محصول نیاز به Co2 نیز متفاوت است؛
سن گیاه: گیاهان مختلف در سنین مختلف نیازهای متفاوتی به Co23.دارند.
بسترهای کشت، تکثیر و پرورش گیاهان زینتی
انواع محیط‌های کشت برای ریشه‌زایی
- ماسه؛
- پرلایت؛
- ورمیکولایت؛
- مخلوط ماسه و پرلایت.

ماسه
- محیط کشت معروف؛
- فاقد هر گونه عناصر؛
- ارزش آن به واسطه وجود تخلخل کافی، وجود اکسیژن و حفظ رطوبت.
اولین محیط کشت ماسه است که برای ریشه‌دار کردن گیاهان ارزشی خاص دارد، زیرا قلمه‌های جدا شده از پایه‌های مادری ذخیره غذایی به اندازه کافی دارند. اندازه ذرات ماسه و تخلخل بین این ذرات بسته به نوع قلمه‌ها متفاوت است پس بهتر است که برای قلمه‌های مختلف اندازه معینی از محیط کشت را استفاده کنیم.
پرلایت
- منشا آتشفشانی؛
- سفید رنگ؛
- فاقد هرگونه ذخیره غذایی؛
- ارزش آن به واسطه ذخیره آب تا 4 برابر وزن خود.
دومین محیط کشت که برای تکثیر قلمه‌ها استفاده می‌کنیم پرلایت است. و به دلیل خصوصیات ذکر شده، در ریشه‌دار شدن قلمه‌ها یا گیاهانی که در غیر محیط خاک پرورش می‌یابند بسیار مفید و مناسب است. اندازه ذرات پرلایت بین 4- 2/1 میلی‌متر است و بسته به نوع مصرف و نوع قلمه برای تکثیر از پرلایت‌های نرم و نسبتاً درشت استفاده می‌کنیم. معمولاً مخلوطی از پرلایت‌های خیلی نرم و نسبتاً درشت به نسبت مساوی ترکیب می‌کنیم و بعنوان یک بستر ریشه‌زایی از آن استفاده می‌شود.
ورمیکولایت
- ماده معدنی از نوع میکا؛
- حاوی سیلیکات منیزیم، آلومینیم و آهن است.
در حقیقت یک رس حرارت دیده است که می‌تواند مقدار زیادی آب را جذب کند. ورمیکولایت بدلیل قیمت نسبتاً بالایی که دارد مصرف چندانی ندارد. بعلاوه بعلت جذب آب حجمش زیاد می‌شود و نباید تحت فشار قرار گیرد، زیرا تخلخلش را از دست می‌دهد. فقط در موارد خاص برای سازگاری دادن یک گیاه حاصل از کشت بافت در محیط جدید از این ماده استفاده می‌شود. بنابر این برای تکثیر معمول و متداول گیاهان عمدتاً ماده مورد مصرف پرلایت یا ماسه است.
مخلوط ماسه و پرلایت
- به نسبت مساوی مخلوط می‌شوند؛
- در سطح کاربردی مصرف زیادی دارد.
چهارمین محیط کشت، مخلوط ماسه و پرلایت است. به نسبت مساوی یک حجمی از پرلایت و ماسه نرم (همان چیزی که در اصطلاح باغبانی ماسه بادی می‌گویند) را با هم مخلوط می‌کنند و قلمه‌ها را در آن قرار می‌دهند. بعد از ریشه‌دار شدن قلمه‌ها و اطمینان از حجم ریشه، قلمه‌ها به محل مناسب دیگر انتقال می‌یابند.
محیط‌های کشت قلمه‌ها فاقد هر گونه ذخیره غذایی بوده و بدلیل آنکه فوق‌العاده سبک هستند تخلخل زیادی دارند و نمی‌توانند مواد غذایی را به مدت زیادی در خود نگه دارند. بعد از ریشه‌دار شدن گیاهان چون نیاز به عناصر معدنی در گیاه خیلی بالا می‌رود، در یک خاک مناسب که ذخیره کافی این مواد را دارند کشت می‌شوند.
محیط‌های پرورشی گیاهان – کشت خاکی
- متداولترین محیط کشت شناخته شده خاک یا Soilاست. تعریف خاک و انتظاری که از خاک برای نگهداری طولانی یک گیاه می‌رود، بسته به نوع گیاه و نیاز خاص غذایی آن گیاه متفاوت است. گیاهان علفی و آپارتمانی نیاز به یک بافت بسیار سبک دارند، بافتی که تخلخل کافی دارد و آب را به اندازه مناسب در خود نگهداری می‌کند و ریشه‌ها در آن بخوبی تنفس می‌کنند.
- ترکیبی با نسبت مساوی از خاک برگ، ماسه بادی و خاک زارعی و دارای یک بافت خوب و مناسب برای پرورش گیاهان آپارتمانی اصطلاحاً خاک سبک نامیده می‌شود.
- خاک سنگین در باغبانی کاربرد خیلی زیادی ندارد، فقط گیاهانی که ساختمان ریشه‌ای بسیار قطور و قوی دارند مثل گل کاغذی و هم‌چنین شاه‌پسند درختی و درختچه ختمی چینی در خاک‌های سنگین بهتر رشد و نمو می‌کنند.
- غیر از خاک ترکیبات مصنوعی دیگر مثل پیت هم استفاده می‌شود. Peatخاکی است که از بقایای در حال تخمیر اندام‌های مختلف گیاهی بوجود آمده است. پیت‌های طبیعی حاصل تخمیر خزه‌ها هستند. دو خزه معروف بنام‌های Sphagnum و Hyponum در اروپای شمالی به وفور یافت می‌شوند و معادنی که از این خزه‌ها در اروپای شمالی بدست آمده تحت عنوان تورب یا پیت خالص به بازار عرضه می‌شوند. پیتPH بسیار پایینی دارد و برای گیاهان اسید پسند و آن‌هایی که نیاز به PH پایین دارند بسیار مناسب و ایده‌آل است.
هیدروپونیک – کشت بدون خاک گیاهان
- پرلایت؛
- ورمیکولایت؛
- پشم سنگ؛
- پوکه معدنی.
البته این مواد فاقد هر گونه ذخیره غذایی هستند و مواد غذایی بطور مصنوعی به این سیستم‌ها باید اضافه شوند. پرلایتی که مواد غذایی لازم به آن اضافه شده باشد بحث محیط کشت هیدروپونیک Hydroponic را به میان می‌آورد. معادن خاک پیت در چند ناحیه (عمدتاً در شمال ایران) شناسایی شده‌اند ولی این معادن دقیقاً حاصل تخمیر دو خزه معروف هاپونوم Hyponum و اسفاگنوم Sphagnum نیستند. پیت یا تورب ایران رنگ روشن‌تری دارد در حالیکه پیت اروپا دارای رنگ قهوه‌ای بسیار تیره است. PH پیت در معادن ایران خیلی زیاد و گاهی بیش از 7 می‌باشد (یعنی از حد خنثی کمی بالاتر است) ولی PH پیت‌های اروپایی حدود 5/4 است. هم‌چنین معادن کشف شده در ایران قابل توسعه در سطح وسیع نمی‌باشند.
رشد و نمو
مهم‌ترین عامل بعد از بستر رشد، عوامل موثر در رشد و نمو گیاه می‌باشند. ابتدا تفاوت بین رشد و نمو را یادآور می‌شویم (البته این تفاوت در فرهنگ نامه انگلیسی بیشتر نمایان است).
رشد یا Growthبزرگ شدن سلول‌ها و افزایش تعداد سلول‌ها را گویند. به عبارت دیگر منظور از رشد افزایش تعداد و حجم سلول‌هاست.
نمو یا Developmentبه مفهوم اختصاصی شدن و تمایز سلول‌هاست. ممکن است سلولی رشد زیادی داشته باشد ولی نمو نکرده باشد. هر وقت گیاه از مرحله‌ای وارد مرحله‌ی دیگر شود نمو یافته است. مثلاً گیاه گلخانه‌ای را در نظر بگیرید که چند سالی رشد رویشی داشته ولی تا زمانی که وارد فاز گل‌دهی نشده باشد نمو نداشته است. به معنای دیگر نمو پدیده‌ی تخصصی شدن سلول‌هاست.
عوامل موثر بر رشد و نمو
داخلی:
الف) عوامل ژنتیکی،
ب) هورمون‌های نباتی.
خارجی:
الف) حرارت،
ب) رطوبت،
ج) نور،
د) گازها.
ابتدا به تعریف عوامل داخلی می‌پردازیم. خصوصیاتی را که عوامل خارجی بر آن بی‌تاثیرند را عوامل ژنتیکی می‌گویند. وقتی خصوصیات، صفر ذاتی هستند طوری که عوامل خارجی بر آن‌ها بی‌تاثیرند، برای مثال اگر گیاهی گل‌های صورتی دارد عوامل خارجی نمی‌توانند رنگ گل‌های آن را تغییر بدهند.
کنترل اعمال فیزیولوژی گیاهان در مبحث هورمون‌ها گنجانده شده است

کاربرد هورمون‌های گیاهی
هورمون
هورمون به موادی اطلاق می‌شود که به مقدار بسیار ناچیز در یک اندام معین از گیاه بوجود می‌آید و در اندام‌های دیگر استفاده می‌شود. با این تعریف شاید تصور شود که هورمون‌ها صرفاً جزء مواد کاملاً درون ساز گیاه هستند، اما همواره اینطور نیست زیرا هورمون‌ها هم در داخل اندام‌های گیاهی و هم به شکل سینتتیک و شیمیایی در خارج ساخته می‌شوند و روی گیاه القا می‌شوند. بنابراین علی رغم اینکه یک تفاوت ناچیز بین این دو نحوه ساخت هورمون موجود است بیشترین تفاوت مربوط به اصطلاح انگلیسی است.
در فارسی هم موادی که بصورت طبیعی در گیاه ساخته می‌شوند و هم موادی که به صورت مصنوعی از خارج به گیاه القا می‌شوند را تحت عنوان هورمون می‌شناسند، اما در اصطلاح انگلیسی موادی را که بصورت طبیعی (در داخل گیاه) ساخته می‌شوندPlant Hormone و موادی که بطور مصنوعی (در خارج از گیاه)‌ساخته می‌شوند را تحت عنوانPlant Growth Regulators یعنی تنظیم کننده‌های رشد گیاهی می‌شناسند. در تقسیم بندی‌های خیلی قدیمی‌تر هورمون‌ها بر حسب نوع قابلیت یا کاری که به عهده دارند، به پنج دسته تقسیم می‌شوند.
هورمون‌ها
1- اکسین‌ها Auxines
2- ژیبرلین‌ها Giberellines
3- سیتوکینین‌ها Cytokinines
4- بازدارنده‌های رشد Inhibitors
5- اتیلن Ethylene
اکسین‌ها Auxines
عوامل موثر بر عملکرد هورمون‌ها در روی گیاهان زینتی
غلظت Dosageهورمون مصرفی؛
سن فیزیولوژیکی گیاه

اکسین‌ها جزء اولین گروه هورمون‌های کشف شده هستند که وظایفی همچون تسریع در ریشه‌زایی گیاهان و ریزش گل‌های اضافی درختان میوه را بر عهده دارند. مهم‌ترین عاملی که روی عملکرد اکسین‌ها تأثیر گذار بوده مقدار مصرف اکسین و یا غلظت هورمون مصرفی است. گاهی اوقات یک اکسین معین عامل رشد و تقسیم سلولی است. اما اگر همین ماده را در غلظت Dosage خیلی زیاد بکار بریم، باعث مرگ و از بین رفتن گیاه می‌شود. بنابراین در مصرف هورمون‌ها مخصوصاً اکسین‌ها غلظت مصرف اهمیت زیادی دارد. عامل دیگری که در روی عملکرد و یا وظیفه خاص اکسین اثر گذار است سن فیزیولوژیکی گیاه مورد استفاده است. بسته به اینکه گیاهان در چه مقطع سنی قرار گرفته‌اند غلظت مصرفی اکسین و زمان القا آن به سن متغیر است و نتایج متفاوتی دارد. اما بطور کلی مهم‌ترین وظایفی را که برای اکسین‌ها می‌شناسیم عبارتند از :
تسریع در ریشه زایی گیاهان سخت ریشه‌زا 3000 ppm - 8000 ppm- مخصوصاً در سطوح بزرگ و واحدهای تولیدی بزرگ که سرعت ریشه‌دار شدن گیاه و زمان آن اهمیت دارد، مصرف و کاربرد اکسین‌ها دارای جایگاه ویژه‌ای است؛
عامل تُنُک کننده در محصولات سال‌آور- به این طریق باعث ریزش گل‌های اضافی درختان می‌شود. مثلاً در درخت سیب حالت سال‌آوری وجود دارد. بدین صورت که در بعضی از سال‌ها میوه زیاد تولید می‌کند و در سال دیگر محصول بسیار ناچیزی دارد. کاربرد اکسین‌ها باعث می‌شود که در سال‌های پر محصول تعداد گل‌های قابل تبدیل به میوه کم شود و در نتیجه عملکرد گیاه در سال‌های مختلف به شکل متعادلی نگه داشته شود.
ژیبرلین‌ها Giberellines
مهم‌ترین کاربرد ژیبرلین‌ها GA
جایگزینی سرما در غده‌ها؛
جایگزینی سرما در بذر
دسته نسبتاً بزرگ از هورمون‌های گیاهی ژیبرلین‌ها هستند که در سال‌های حدود 1940 شناخته شدند. کاربرد ژیبرلین‌ها در باغبانی به درشت کردن حبه‌های انگور، وادار کردن غده یا پیاز برای گل‌دهی و جایگزینی سرما در بعضی از بذرهای گیاهان است. بهترین و پرمصرف‌ترین جای مصرف GA در ژیبرلین‌ها در Flowery culture است که غده‌ها و پیاز‌ها را به کمک سرما وادار به گل‌دهی می‌کنیم، بنابراین ژیبرلین‌ها جایگزین سرما می‌شوند. با تیمار ژیبرلین دوره 3 تا 5 ماهه را که پیازها لازم دارند تا وارد مرحله گل‌دهی شوند را بسیار کوتاه‌تر می‌کنند.
وظیفه دیگر ژیبرلین‌ها جایگزینی سرما در بعضی از بذرها می‌باشد. بعضی از بذرهای گیاهان زینتی نظیرانواع نسترن‌ها نیازمند طی یک دوره سرما قبل از جوانه‌زنی هستند، لذا وقتی این بذرها را با GA که مخفف ژیبرلین اسید است تیمار کنیم آن را جایگزین یک دوره سرما کرده‌ایم. لازم به ذکر است که تعداد ایزومرهای ژیبرلین خیلی زیاد است از GA1- GA47 شناخته شده‌اند، و در کارخانجات مواد شیمیایی تولید می شوند اما GA3 کاربرد بیشتری دارد. مشخص کردن نوع هورمون و مقدار آن کار بسیار دقیق و ظریفی است که در آزمایشگاه‌های تخصصی با استفاده از دستگاه HPLC صورت می‌گیرد.
سیتوکینین‌ها Cytokinines
سیتوکنین‌ها دسته‌ای از هورمون‌ها هستند که وظایف خاص و بسیار تخصصی بر عهده دارند. سیتوکنین‌ها وظایفی همچون کمک به تقسیم سلولی و جلوگیری از پیر شدن گل‌های شاخه بریده را بر عهده دارند که کمیاب و گران قیمت بوده و دز مصرفی آن‌ها کم است. نقش دیگر سیتوکنین‌ها جلوگیری از پیر شدن گل‌های شاخه بریده Cut flowers است. سیتوکنین‌ها در محلول پاشی‌های آبی و شیمیایی روی شاخه‌های بریده شده که برای مدت طولانی نگهداری می‌شوند، کاربرد بسیار خوبی دارند. انواع سیتوکنین‌ها عبارتست از بنزیل آمینوپورین، زآتین و کینیتین.
بازدارنده‌های رشد Inhibitors
دسته چهارم از هورمون‌های گیاهی بازدارندگان رشد هستند که نقش متضاد بقیه هورمون‌ها را دارند.نقش سه دسته اول اکسین‌ها، ژیبرلین‌ها و سیتوکینین‌ها در تشویق گیاه به رشد و نمو است ولی ایندسته نقش جلوگیری کننده در رشد را دارند. در گیاه بنت قنسول Euphorbia Pulcherrimaصورت می‌توان از بازدارنده‌ای مثل B9 استفاده کرد. گیاهان زینتی کاربرد خوب و بسیار اقتصادی دارند واستفاده از این بازدارنده‌ها باعث می‌شود گیاهان کوتاه اما کامل از نظر ساختمان رشدی داشته باشیم. یک پا کوتاهی دسته‌ای دیگر از مواد بازدارنده که در گیاهان زینتی استفاده می‌شوند آلار SADH است، گر چه در بعضی از مجامع جهانی منع شده است اما چون مورد استفاده آن برای گیاهان زینتی است و مصرف خوراکی ندارد همچنان قابل استفاده است. بهترین مورد استفاده از آلار یا SADH در طولانی کردن خوشه‌های گل گیاه کاغذی است.
اتیلن Ethylene
بر خلاف چهار دسته دیگر (که ابتدا خاصیت هورمونی آن‌ها شناخته شده)، اتیلن ابتدا به عنوان گازی فرار شناخته شد بعد بعنوان هورمون شناسایی شد. اتیلن را در گیاهان زینتی عمدتاً بعنوان هورمون پیری می‌شناسیم، هر وقت که بخواهیم گیاهان را به سمت بلوغ و پیری ببریم کاربرد اتیلن توصیه می‌شود. اتیلن گازی فرار است که در گیاهان زینتی به هورمون پیری شهرت داشته و باعث رسیده شدن میوه‌هایی هم‌چون موز و گوجه‌فرنگی می‌شود. مصرف اتیلن بر روی سبز زدایی یا رسیدن میوه‌جات مفید است. اما در گیاهان زینتی بدلیل تشویق به طرف پیری و بلوغ خیلی مفید نیست. اتیلن بر روی گیاهان خانواده Coleus blumei خصوصاً گیاه آیکما Aechema خیلی مؤثر بوده و باعث رشد و انگیزه گل دهی در گیاه می‌شود. برای جلوگیری از فعالیت اتیلن و جوان ماندن گیاه از مواد شیمیایی و ترکیبات نقره مثل نیترات نقره و تیو سولفات نقره 8-Hydroxy puinoline استفاده می‌کنند. هم‌چنین ماده‌ی شیمیایی دیگر به نام متیل سیکلو پروپان Methyle Cyclo Propane (1-MCP) را بصورت قر‌ص‌هایی در ظرف‌های بسته‌بندی گیاه قرار می‌دهند تا گل مدتی شاداب باقی بماند.
تکثیر گیاهان
طریق مختلف تکثیر
1- مستقیم یا جنسی Sexual Propagation
2- غیر مستقیم یا رویشی Vegetative Propagation
تکثیر مستقیم Sexual Propagation
تکثیر مستقیم بیشتر بعنوان تکثیر بذری شناخته شده است. اساس کار در این روش استفاده از بذر گیاه است. بذر یا Seed از ترکیب دانه‌های گرده گل‌های نر و خامه گل‌های ماده بوجود می‌آیند که به دو شکل هموزیگوت و هتروزیگوت وجود دارند. بعد از این ترکیب چنانچه گرده و مادگی از یک جنس باشند بذر حاصل را بذر همگن یا اصطلاحاً Homozygot می‌نامند و چنانچه بذر بدست آمده از آمیزش دانه‌های گرده غیر از گیاه مادر باشد بذر حاصل را ناهمگن یا اصطلاحاً Heterozygot ‌گویند. معمولاً این روش برای گیاهانی که ناهمگنی یا Heterozygot دارند (مثل گل‌های یک ساله که نیاز به تنوع و چند رنگی بیشتری دارند) از دیدگاه تولید کننده بهتر است. هم‌چنین در جاییکه این روش مقرون به صرفه است (مثلاً در گیاهانی که تکثیر به روش غیر بذری مدت زمان طولانی می‌گیرد) استفاده می‌شود. مزایای بذر کاری
1) ارزانتر بودن نسبت به روش غیر جنسی؛
2) انبار کردن بذر به مدت طولانی؛
3) کنترل بیماری‌های ویروسی.
می‌توان بذر را برای مدت طولانی در انبار نگهداری کرد بدون آنکه آسیبی به وضعیت رویشی و ژنتیکی آن وارد شود. هم‌چنین از آنجا که بیماری‌های ویروسی عموماً بوسیله بذر انتقال پیدا نمی‌کنند لذا تکثیر بذری راه مطمئن برای کنترل بیماری‌های ویروسی است.
معایب کشت و کار با بذر
1) به علت تفرقه صفات، یکنواختی لازم وجود ندارد؛
2) دوره نو نهالی طولانی‌تر است؛
3) کیفیت اولیه بذر از بین می‌رود.
برای آن دسته از گیاهان که نیاز به یکنواختی دارند روش بذر کاری برای تکثیر آن‌ها مشکل آفرین است. هم‌چنین در بعضی از گیاهانی که زمان لازم برای بلوغ و به گل رفتن گیاه طولانی است، هزینه زیادی دارد. مثلاً زمان لازم برای درخت گلابی حداقل 7 تا 8 سال است تا یک پایه بذری به درخت میوه تبدیل شود.
روش‌های بذرکاری
بذر کاری به دو روش مستقیم و نشا کاری انجام می‌شود. روش مستقیم برای بذرهایی با اندازه متوسط عملی است که رویش آن‌ها با مشکل زیادی همراه نیست. گل آحار و جعفری به روش مستقیم بذرکاری می‌شوند. تعداد زیادی از بذرهای گیاهان زینتی نیاز به نشا کاری دارند. در روش نشا کاری ابتدا بذرها را در یک جعبه کشت یا گلدان نشا کشت می‌کنیم. بعد از اینکه اندازه گیاهان و نشاها به حد معینی رسید و معمولاً این حد یک اندازه 4 تا 6 برگه است آنوقت گیاهان را به محل اصلی انتقال می‌دهیم.
نکات لازم در روش بذر کاری
1- آماده سازی بذر قبل از بذرکاری؛ آماده کردن بذرهای معمولی کار مشکلی نیست کافی است بذر تازه، کاملاً یکنواخت و فاقد هر گونه بذر علف‌های هرز یا گیاهان دیگر در اختیار داشته باشیم.
2- تیمار قبل از کشت؛ گاهی برای اینکه بذر بعضی از گیاهان سبز شود قبل از رویش یا کشت بذر باید عملیاتی را بر روی آن‌ها انجام دهیم تا بذرها را برای جوانه زدن آماده کنیم و اصطلاحاً به آن تیمارهای قبل از کشت می‌گویند.
کشت بذر (تیمارهای قبل از کشت)
عملیات قبل از کشت بذر را تیمارهای قبل از کاشت می‌گویند.
الف) خیساندن بذرها؛
ب) رفع سرما
Stratification ؛ این اصطلاح برای آن دسته از بذرها استفاده می‌شود که برای رویش نیاز به یک دوره سرما دهی دارند یعنی اگر یک دوره سرما را طی نکنند قادر به جوانه زدن نیستند.
ج) نرم کردن پوست‌های سخت گیاهان به وسیله اسید سولفوریک؛ پوست‌های بسیار سخت بعضی از گیاهان تا نرم نشوند قادر به جوانه زنی نخواهند بود. بسته به نوع گیاه و نیاز ما روش تکثیر جنسی یا غیر جنسی را انتخاب می‌کنیم. اگر نیاز به گیاهان یکدست و یکنواخت داریم از تکثیر غیر جنسی استفاده می‌کنیم. اما بیشتر برای گیاهان فضای سبز از روش تکثیر بذری استفاده می‌شود.
هم‌چنین بسته به نوع بذر (ریزی و درشتی بذر)‌ نوع کاشت فرق می‌کند. بذرهای ریز اطلسی را ابتدا با خاک خیلی سبک مخلوط نموده و سپس در سطح خاک گلدان مورد نظر پخش می‌کنیم. از آنجا که پوشش روی بذر نیز به اندازه‌ی بذر بستگی دارد، حدود نیم سانتی‌متر خاک روی بذرها ریخته و آبیاری نیز با احتیاط انجام می‌گیرد. هنگامیکه بذرها رشد کرده و 4 برگی شدند گیاه به گلدان اصلی منتقل می‌شود. بذرهای همیشه بهار درشت هستند و به فواصل معین در گلدان کاشته می‌شوند و روی آن‌ها را با خاک بیشتری (حدود 2- 5/1 سانتی‌متر) می‌پوشانیم و آب می‌دهیم.
تکثیر غیر جنسی
اساس روش تکثیر غیر جنسی
هر یک از سلول‌های هر کدام از گیاهان توانایی ساخت یک گیاه کامل همانند پایه مادری خود را دارند. و کلاً هر روشی که بوسیله آن هر یک از اندام‌های گیاهی به یک گیاه کامل تبدیل شود، یکی از زیر رده‌های این روش است.
انواع روش‌های تکثیر غیر جنسی
1) کشت بافت؛
2) تقسیم بوته؛
3) استفاده از اندام‌های زیرزمینی؛
4) استفاده از ساقه و برگ بعنوان قلمه؛
5) استفاده از جوانه‌ها بعنوان پیوند؛
6) استفاده از ساقه‌های رونده؛
7) خوابانیدن.
کشت بافت
کشت بافت کار نسبتاً تخصصی بوده و نیاز به دستگاه‌های مخصوص دارد که در اینجا مورد بحث نیست.
تقسیم بوته Succres
استفاده از تقسیم بوته برای تکثیر گیاهان زینتی کاربرد زیادی دارد و تعداد زیادی از گیاهان به این روش تکثیر می‌شوند. استفاده از این روش بدلیل اینکه گیاه کامل و ریشه‌دار از پایه مادری جدا می‌شود و عیناً شبیه پایه مادری شروع به رشد و نمو می کند، یک روش نسبتاً آسان و بدون هیچ گونه خطر از نظر سازگاری با محیط است و هیچ تغییر ژنتیکی در آن اتفاق نمی‌افتد. نمونه این نوع تکثیر را می‌توان در دیفن باخیا، سانسویریا و آنتوریوم مشاهده کرد.
استفاده از اندام‌های زیرزمینی
انواع پیازها و ریزوم‌ها از این طریق تکثیر می‌شوند. در جلسه آینده به بحث در این مورد می‌پردازیم.
خوابانیدن Layering
تکثیر بوسیله خوابانیدن یاLayering یک روش نسبتاً ساده و کم هزینه است. فقط باید دقت داشت که همه گیاهان با این روش قابل تکثیر نیستند. برخی از درختان و درختچه‌ها و تعدادی از پیچ‌های زینتی با این روش تکثیر می‌شوند.
روش کار بدین صورت است که بخش‌هایی از ساقه که در حال رشد است را درون خاک حفر می‌کنیم و مقداری خاک بر روی آن می‌ریزیم. بخش‌هایی که در زیر خاک هستند ریشه‌دار می‌شوند و بعد از ریشه‌دار شدن آن‌ها را از پایین‌ترین محلی که برای خاک ریختن انتخاب کرده‌ایم قطع می‌کنیم و بعنوان یک گیاه جدید به محل مورد نظر انتقال می‌دهیم. این روش تکثیر در گیاهانی نظیر پیچ لونی سرا (یاس امین‌الدوله)، یاس زرد و پیچ اناری و تعداد دیگر از گیاهان قابل استفاده است.
استفاده از ساقه و برگ به عنوان قلمه
روش‌های قلمه برداشتن بر حسب اینکه از کدام قسمت ساقه صورت گیرد اسامی مختلفی دارند.
انواع قلمه ساقه
- قلمه چوبی Wood Cutting
- قلمه نیمه چوبی؛
- قلمه سبز؛
- قلمه علفی؛
- قلمه برگ.

قلمه یا Cuttingاستفاده ا ز بخش‌های ساقه و گاهی برگی بعضی از گیاهان زینتی می‌باشد که قابلیت ریشه‌زایی سریع دارند. اگر آخرین قسمت ساقه یا بخش رشد یافته سال قبل در قلمه استفاده شود، قلمه چوبی یا اصطلاحاً Wood Cutting می‌گویند. بیشتر درختان میوه، درختچه‌های زینتی، گیاهان برگ ریز و گیاهان خزان دار به کمک این روش تکثیر می‌شوند. در این روش طول قلمه 10 تا 25 سانتی‌متر است و بسته به نوع قلمه و تعداد، 3 تا 7 گره در قلمه باقی می‌ماند. این چنین قلمه‌هایی فاقد برگ هستند، چون زمان قلمه گیری این گونه گیاهان به دوره خواب گیاهان نزدیک می‌شود (حدوداً از اواسط آبان به بعد) .
قلمه‌هایی که بافت محکمی دارند، کمی خشبی شده ولی انعطاف لازم را دارند و حاصل رشد سال جاری هستند را قلمه‌های نیمه چوبی یا نیمه خشبی گویند. درختچه‌های زینتی و سوزنی برگان و تعدادی از گیاهان گلخانه‌ای نظیر آکالیفا Acalypha و گل کاغذی به این وسیله تکثیر می‌شوند. طول قلمه‌ها حدود 10 تا 15 سانتی‌متر بوده و 3 تا 4 گره روی ساقه بجای می‌ماند. قلمه‌ها بدون برگ یا با داشتن یک یا دو برگ کشت می‌شوند.
قلمه‌های سبز، حاصل رشد جاری گیاه و حامل مریستم انتهایی هستند و به سرعت ریشه‌دار می‌شوند. چنین قلمه‌هایی طولی در حدود 5 تا 10 سانتی‌متر دارند و حداقل دارای دو گره هستند و معمولاً برگ دارند و با یک یا دو برگ در محیط ریشه زایی کشت می‌شوند. این قلمه‌ها تقریبا در تمام گیاهان زینتی مانند سوزنی برگ‌ها از قبیل کاج مطبق و آلوکالیاها قابل استفاده می‌باشند.
نوع دیگر قلمه‌های ساقه، قلمه‌های علفی یا Herbaceous Cutting است که در گیاهان زینتی نظیر انواع فوتوس‌ها، دیفن باخیا و برگ انجیری کاربرد دارند.
نوع دیگر قلمه، قلمه برگ است. برگ‌های بعضی از گیاهان قابلیت ریشه دار شدن دارند. عمده برگ‌های ریشه زا برگ‌های کامل هستند. یعنی باید یک برگ کامل همراه با دم برگش در بسترهای تکثیر کشت شود در حالیکه بعضی از برگ‌ها را بوسیله تکه کردن یا قطعه کردن، می‌توان تکثیر کرد مانند برگ‌های بگونیای ریزوم‌دار و سانسویریا.
تکثیر بوسیله اندام‌های زیر زمینی
اندام‌های زیرزمینی
- ساقه‌های تغییر شکل یافته (پیازها)؛
- بخش‌های گوشتی ریشه.
گل گلایول با پیاز تو پر بوسیله اندام‌های زیرزمینی تکثیر می‌شود. هم‌چنین گل سنبل با پیازهای حساس و سخت ریشه‌زا تکثیر پیدا می‌کند. ریزوم‌ها بخشی از ساقه زیرزمینی گیاه هستند که بعنوان عامل تکثیر از آن استفاده می‌شود. حال به معرفی بعضی از گیاهانی که به این وسیله تکثیر می‌شوند، می‌پردازیم.
گل اختر
گل اختر یا کانا از خانواده کاناسل است که یک گیاه تابستانه با گل‌های بسیار زیبا به رنگ‌های متنوع می‌باشد. بدلیل اینکه برگ‌های بزرگ و متراکم تولید می‌کند در زمانی که گیاه روی گل نیست برای فضای سبز مناسب است. بخش تکثیری این گیاه، یک ریزوم بسیار جوان، فعال و مرتب در حال جوانه زدن است بنابراین می‌توان با قطعه کردن ریزوم این گیاه را تکثیر کرد. هم‌چنین ریزوم‌های برخی از بگونیاها و اخترها نمونه بارز این دسته از گیاهان می‌باشند.
عامل تکثیر در گیاهان پیازی (بعنوان مثال گلایول)، پیازچه‌های بسیار کوچک هستند که در کنار پیاز مادری رشد می‌کنند. پیازچه‌ها را چند سال‌ متوالی (3 تا 4 سال) در زمین مرغوب می‌کارند و زمانی که پیازها به اندازه معین رسیدند، گل می‌دهند.
استفاده از جوانه‌ها بعنوان پیوند
عمل پیوند یاGrafting متصل کردن دو قسمت گیاهی است، بطوریکه این دو قسمت بوسیله باززایی با هم کاملاً جوش خورده و یک گیاه را تشکیل دهند. معمولا بر روی همه درختان میوه عمل پیوند صورت می‌گیرد. هم‌چنین گل سرخ از خانواده رزاسه عموماً با روش پیوند تکثیر می‌شود.
در عمل پیوند دو بخش پایه و پیوندک وجود دارد. بخش پایینی و اصلی که پایه یاStock نامیده می‌شود و بخشی را که از گیاه دیگر جدا می‌شود و روی گیاه مادری چسبانده می‌شود را اصطلاحاً پیوندک Scion می‌گویند. بنابراین پایه و پیوندک دو عامل مهم در موفقیت پیوند هستند. انتخاب پیوندک و سازگاری پیوندک مهم می‌باشد، زیرا هر پایه با هر پیوندکی عمل پیوند موفقی نخواهد داشت.
پایه بسته به نوع گیاه می‌تواند نهال یک ساله یا شاخه بسیار باریک باشد. نسترن‌ها گیاه بومی کشور ایران هستند. در پایان سال اول یا دوم وقتی ضخامت پایه نسترن به اندازه یک مداد معمولی شد مناسب پیوند است. دو نوع پیوند وجود دارد. پیوند جوانه و پیوند شاخه که هر دو آن بر روی نسترن انجام می‌شود.
پیوند
1) نیمانیم یا انگلیسی
2) پیوند اسکنه از انواع پیوند شاخه هستند.
پیوند انگلیسی در فصل زمستان و بر روی گیاهانی چون رز، نسترن و کلماتیس انجام می‌گیرد. لازم به ذکر است که پیوند اسکنه احتیاج به چسب پیوند دارد تا باز زایی بخش‌های جدا از هم راحت صورت گیرد.
معمول‌ترین پیوند جوانه، پیوند شکمی یا Tاست، که در اواسط فصل بهار یا اواخر شهریور قابل انجام است و نیازی به چسب پیوند ندارد.
معمولاً پایه و پیوندک را از یک خانواده انتخاب می‌کنند تا شانس سازگاری بیشتر باشد. دو نشانه بارز ناسازگاری پایه و پیوندک عبارتند از
الف) برجستگی در بخش طوقه،
ب) نامتناسب بودن رشد پایه و پیوندک.
معمولاً بعد از گذشتن 2 یا 3 سال از پیوند علائم ناسازگاری مشخص می‌شوند

+ نوشته شده در  شنبه بیستم خرداد ۱۳۹۱ساعت 11:52  توسط ناصر صادقی   | 

هورمون هاي گياهي و کاربرد آن در گياه و باغباني

واژه هورمون به موادمعيني اطلاق مي شود که در بخشي از موجود زنده ساخته شده و پس از انتقال اثرات فيزيولوژيکي محسوسي در ديگر قسمتهاي آن به جا مي گذارد و در تراکم هاي بسيار کم فعالند.اين تصور کلي در اصل در قلمرو فيزيولوژيکي حيواني بوجود آمده و اين واژه هورمون از ريشه يوناني به معني تهيج کردن گرفته شده است. در گياهان ترکيبات مترادف ولي از نظر شيميايي کاملاً متفاوت يافت مي شود و واژه هورمون بطور صحيح آنها را در بر مي گيرد هورمون هاي گياهي که اغلب فيتو هورمون خوانده مي شود در بافتهاي مريستمي و يا لااقل جوان از هر نوع ساخته مي شوندو غالبا اثرخود را پس از انتقال مي گذارندکه تا حدودي دورتر از بافتي که ساخته شده اند. هورمون ها با آنزيم ها و تيامين ها و DNA در اين خاصيت مشترکند که به غلظت بسيار کم يا ناچيزباعث ايجاد اثرات فيزيولوژيکي عميق مي شوند. اصولاً واژه هورمون بايد به ترکيباتي محدود شود که به طور طبيعي در درون موجود زنده ساخته مي شود لذا در تعريف هورمون گياهي مي توان گفت مواد آلي مي باشد که مواد غذايي نبوده و توسط گياهان توليد مي شود و در غلظت هاي کم فرآيند فيزيولوژيکي را تنظيم مي کند .آنها در درون گياه، از محل توليد به محل اثر، انتقال مي يابد اما گاهاً موادي که معلوم نيست در گياه وجود داشته باشد اثرات مشابه و بعضي اوقات عيناً نظيير يکي از هورمون هاي طبيعي گياهي را دارندکه از نام نهادن هورمون گياهي مي بايست خود داري نمود بلکه واژه برتر براي اين چنين ترکيباتي که اثر هورمون مانندروي گياه دارند تنظيم کننده رشد مي باشد و در تعريف آن مي توان گفت ترکيبات سنتزشده يا هورمون هاي گياهي هستند که فرآيند هاي فيزيولوژيکي را تغيير مي دهد اين مواد تقليد کردن از هورمون ها ، تاثير روي (سنتزشدن) هورمون ها و از بين بردن و يا انتقال و يا (به احتمال) تغيير دادن محل تاثير هورموني رشد را تنظيم مي کند . با اين وصف براي متمايز کردن آنها مي توان گفت تمام هورمون ها ، تنظيم کننده رشد هستند اما تمام تنظيم کننده هاي رشد هورمون نيستند.

در حال حاضر در دنيا پنج گروه مختلف هورمون هاي گياهي شناخته شده که بسياري از آنها داراي کاربرد هاي عملي متعددو مهمي در کشاورزي بويژه باغباني هستند اين گروه ها عبارتند از: آکسين ها ، جيبرلين ها ، سايتو کنين ها ، اتيلن . لگاماها( مواد بازدارنده).

● آکسين:

اولين گروه هورمون گياهي هستند که کشف شدند و مورد استفاده قرار گرفته. ماهيت هورموني آنها بطور روشن در آزمايشي که براي اولين بار توسط وانت در سال ۱۹۲۸ انجام گرفت در کولئوپتيل يولاف از گياهان تيره غلات نشان داده شده و در غلظت کمتر از ۱۰*۱مولار مي توان به کار برد طبيعي ترين ترکيبي که در گياهان شاخته شده است اسيد ايندول -۳- استيک (IAA) مي باشد که احتمالاًدر گياهان از اسيد آمينه تريپتو فان ساخته مي شود . مراکز عمده ساخته شدن آکسين بافت هاي مريستمي انتهايي از قبيل جوانه هاي در حال باز شدن ، برگهاي جوان ، نوک ريشه ، گلها يا گل آذين روي ساقه گلدار مي باشد و نحوه انتقال آکسين در اندامهاي جوان از بالا به پايين و در اندامهاي پارانشيمي در داخل آوند هاي آبکشي انجام مي گيرد و در ريشه هم از نوک ريشه به سمت بالاي ريشه صورت مي گيرد. از آکسين هاي مصنوعي مي توان به اسيد -نفتالين- استيک، اسيد ايندول -۳- بوتيريک ، اسيد ۲-۴-در کلرو فنواکسي استيک ، اسيد نفتاکسي استيک و اسيد تريو يدوبنزوئيک اشاره نمود . اسيد ايندول استيک بعنوان هورمون طبيعي در اثر آنزيم هايي ازقبيل اکسيدازها و فنولاز ها تجزيه مي شود.قابل ذکر است بکار بردن غلظت هاي نسبتاً زياد آکسين ها همچنين منجر به نقايصي در گياهان از قبيل تغيير شکل برگ، ساقه و ريشه، رنگ پريدگي برگها ٍ جلوگيري از طويل شدن ريشه ها يا باز شدن گلها و ايجاد ورم و آماس مي شود.

▪ نقش اکسين در گياه:

۱) طويل شدن سلولها و اندامها: اولين اثر آکسين ها مي باشد که افزايش غلظت آکسين شدت طويل شدن سلولها را به همراه دارد.اما اثر بازدارندگي نيز دارد يعني آکسين با همان غلظتي که سبب تشديد طويل شدن اندامها هوايي را دارد طويل شدن ريشه را کند مي سازد.

۲) نور گرايي(فتوتروپيسم):اين اثر که بيشتر بصورت خميدگي در گياه مي باشد بعلت توزيع نامتقارن اکسين در اندام مربوط قابل ملاحظه مي باشد خميدگي مزبور ناشي از اين است رشد در سمت نزديک به نور تا حدودي کند و رشد سمتي که به دور از آن است شديد تر است.

۳) زمين گرايي: در ريشه نظيير ساقه که رشد افقي دارد تجمع زيادتر اکسين در نيمه زيرين رشد ريشه را کند کرده و سبب خميدگي مي شود.

۴) فعال ساختن لايه زاينده: فعاليت لايه زاينده بوسيله آکسين ها که در درون ساقه از بالا به پايين و از جوانه هاي در حال رشد حرکت مي کند تجديد مي شود.

۵) ايجادگل: آکسين گل دادن بعضي از گياهان روز بلند به شرط آنکه دوره فتوپريود به اندازه کافي براي گلدهي گياهان طولاني باشد تسريع مي نمايد.مانند سيلن و بذرالبنج از طرفي گلدهي در برخي گياهان روز کوتاه در صورت استعمال آکسين در دوره تاريکي متوقف مي نمايد.

کاربرد آکسين در باغباني:

۱) تنک کردن و جلوگيري از ريزش گل و ميوه:پايدار ماندن ميوه هاي در حال رشد ، گلها و برگهاي جوان که از منابع مهم توليد آکسين به شمار مي روند بر روي گياه بستگي به تعادل بين ميزان آکسين داخلي آنها و مقدار آکسين دارد.هر گاه به دليلي اين تعادل به بخورد در محل اتصال دمبرگ يا دمگل يا ميوه به ساقه يک لايه چوب پنبه اي به نام لايه سواگر ايجاد مي گرددو اندام مربوطه از گياه جدا مي شود و ريزش مي کند اين موضوع در باغباني بويژه در ميوه کاري داراي اهميت مي باشد. چرا که درختان ميوه چندين برابر توانايي خود گل توليد مي کنند و اگر همگي تبديل به ميوه شوند

ـ اولاً: ميوه هاي ريز و نامرغوبي توليد مي شود

ـ ثانياً : درخت ضعيف مي شودو نهايتاً نه تنها بسياري از ميوه ها بعلت عدم تغذيه کافي ريزش خواهند کرد. از طرفي امکان عدم تشکيل جوانه گا براي سال بعد وجود دارد لذا جهت جلوگيري از اين امر استفاده به موقع از محلولهايي اکيسيني که گلها ي ضعيف تر را وادار به ريزش مي کند مفيد مي باشد و به اين عمل تنک کردن گفته مي شود.

۲) توليد بافت پينه اي : اثبات شده است که قدرت توليد پينه در گياهان مختلف رابطه مستقيمي با ميزان اکسين ياخته هاي ناحيه زخم شده آنها دارد لذا زخم هايي که به دليل مختلف مانند هرس ، قلمه گيري در گياه بوجود مي آيد و استفاده از آکسين جهت تقسيم ياخته هاي پارانشيم ناحيه زخمي براي ايجاد بافتي يکنواخت و تر ميم محل زخم موثر مي باشد.

۳) ريشه دار کردن قلمه ها: پژروهش ها حاکي از آن است که قدرت ريشه زايي آکسين با غلظت آکسيني که در ياخته ها ي بافت پينه اي ناحيه ته تيل يافت مي شود ارتباط مستقيم دارد لذا استفاده از آکسين در ريشه زايي قلمه ها موثر مي باشد اما دو نکته لازم تذکر است:

الف) اگر قلمه گرفته شده اصولاً قدرت ريشه زايي نداشته باشد نمي توان آن را با استفاده از هورمون وادار به اين کارکرد.

ب) اثر آکسين صرفاً براي توليد سر آغازه هاي ريشه است و اگر اين ماده مدت زيادي در محيط کشت باقي بماند از رشد ريشه ها ي توليد شده جلوگيري مي کند.

۴) جلوگيري از رشد نرک ها و پاجوش ها : در گياهان بعد از هرس شديد تعدادي شاخه غير بارور به نام نرک توليد مي شود که بعلت عدم ميوه دهي مي بايست هرس شوند لذا اگر محل زخم پيرايش را با محلول يک درصد اسيد نفتالين استيک محلول پاشي شود از رشد نرک ها جلوگيري مي شود قابل ذکر است که از آکسين براي جلوگيري از رشد پاجوش ها نيز بکار مي رود.

۵) گل انگيزي و توليد ميوه: محلول پاشي گياهان با آکسين قبل ازاينکه شرايط طول روز براي گل دادن مناسب شود باعث گل مي شود مانند آناناس و از طرفي در توليد ميوه برخي گياهان بويژه فلفل و جاليز ها موثر مي باشد.

۶) پارتنوکارپي: در گياهاني که ميوه آنها هم ناشي از لقاح و هم ناشي از بکرباري (ميوه هاي بدون هسته) در صورت گرده افشاني کافي مي توان با کاربرد آکسين وادار به توليد ميوه نمود.

۷) رشد طولي شاخه و چيرگي انتهايي : آغشته کردن جوانه انتهايي به آکسين چيرگي انتهايي را تشديد کرده و باعث ايجاد شاخه هاي بلند و ترکه اي مي شود. برعکس موادي که کار آکسين را خنثي مي سازند يا با از بين بردن جوانه هاي انتهايي مي توان مانع توليد آکسين شد و گياه را وادار به توليد شاخه فرعي متعدد و بوته اي شده کرد.

۸) کاهش ترک خوردگي ميوه گيلاس: ميوه هاي درخت گيلاس بعد از بارندگي اصولاً ترک خورده مي شوند که با مصرف ترکيب مناسب از آکسين از اين امر يا پديده مي توان جلوگيري کرد.

● جيبرلين :

علامت اوليه بيماري باکانا(Dakanae) يا نشاء احمق برنج که گياهان آلوده از گياهان سالم بلندتر بودند توسط متخصصان ژاپني کشف شده که عامل آن را قارچ ژيبرلا فوجيکوري از گروه آسکوميستها (کيسه دار) بود و در سال ۱۹۳۸ ماده متبلوري از اين عصاره بدون قارچ محيط کشتي که اين قارچ در آن رشد کرده بوده کشف شد که اثر اين محلول جيبرلين ناميده شد.

نواحي عمده ساخته شدن جيبرلين در گياهان برگهاي مريستمي ، نوک ريشه ، بذر هاي در حال رشد مي باشد و انتقال اين هورمون در گياهان کاملاً بطور آزاد و هم در آوند آبکش و هم در آوند چوبي روي مي دهد. جيبرلين ها گروه هاي مشخصي از هورمون هاي گياهي است که بسيار به هم شبيهند و فرمول اسيد جيبرليک GA يکي از بهترين و معروفترين اين گروه مي باشد.

▪ نقش جيبرلين در گياه:

۱) طويل شدن سلولها: جيبرلين ها همانند اکيسن در طويل شده اندامهاي گياهي نقش بازي مي کنند

۲) اثر روي گل دادن :برخي از جالبترين اثرات جيبرلين ها روي گل دادن گياهان است بطوري که همانند اکسين ها در گياهان روز بلند باعث توليد گل و از طرفي در روي گياهان روز کوتاه باعث توقف گلدهي مي شود.

۳) طويل شده وتشکيل ريشه ها: برخي جيبرلين ها به غلظت مناسب لااقل در بعضي گونه ها به طويل شده ريشه کمک مي کنند و از طرفي ديگر در اثر جيبرلين ها از تشکيل ريشه روي قلمه ها جلوگيري مي کند که علت آن خنثي کردن اثر اکسين ها است.

۴) رشد برگ: با توجه به اينکه طول موج هاي کوتاه ناحيه قرمز در ايجاد رشد برگ موثرترين است اين هورمون مي تواند جايگزين نور قرمز شود.

۵) سبز کردن بذر: بذر تعدادي از انواع گياهان بعد از جذب آن براي اينکه سبز شود قبلاً لازم است که در معرض نور قرار گيرد که در واقع نور قرمز طيف از اين نظر موثرترين است که جيبرلين مي تواند جايگزين خوبي براي آن باشد و به عبارت ديگردر شکستن دوره خواب بذور جيبرلين جايگزين نور قرمز مي شود.

۶) شکستن دوره خواب جوانه: شکستن دوره خواب بعضي از گونه هاي گياهان چوبي مناطق معتدل تحت کنترل فتوپريود است لذا اين هورمون مي تواند جايگزين خوبي براي فتوپريود به طول کافي باشد.

۷) افزايش طول ميان گره ها: استفاده از اين هورمون در گياهان مي تواند منجر به افزايش طول ميان گره ها شود.

▪ کابرد جيبرلين در باغباني:

۱) مهمترين کاربرد اين هورمون در بالابردن ميزان محصول انگور است که اين عمل بسته به زمان کاربرد هورمون به دوصورت انجام مي گيرد .

الف) هورمون پاشي پيش از عمل باروري يعني حدود ۱۰ روز قبل از ريزش گلبرگها يا کلاهک گل ها صورت مي گيرد که اين عمل باعث از بين بردن مادگي و توليد حبه هاي بدون دانه ناشي از بکرزايي مي شود ضمناً اين عمل با ريزش تعدادي از حبه ها همراه است و در انگورهاي داراي تراکم زياد است مانند ياقوتي باعث باز شدن خوشه و بالا رفتن کيفيت محصول مي گردد.

ب) محلول پاشي پس از انجام عمل باروري و تشکيل حبه ها يعني از زمان ريزش حدود ۷۵ درصد کلاهک ها به بعد انجام مي گيرد در اين حالت تک حبه هاي درشت تر شده و محصول ازدياد مي يابد.

۲) جيبرلين ها ايجاد ميوه هاي ناشي از بکرزايي را روي گياهان که بطور طبيعي توانايي اين کار داشته باشند افزايش مي دهد.

۳) بزرگي درشتي ميوه: براي توليد ميوه هاي درشت و بهتر و براي جلوگيري از ترک ناشي از بارندگي در ميوهاي گيلاس استفاده از جيبرلين سه هفته قبل از برداشت موثر و مفيداست.

۴) کيفيت ميوه: استفاده از اين هورمون ۴ الي۵ هفته قبل از براداشت برروي ميوه هاي آلوده باعث بهبود کيفيت مي شود.

۵) تاخير در رسيدن ميوه ها: ميوه هاي مانند خرمالو که اگر پيش از رسيدن چيده نشوند به سرعت نرم و فاسد مي شوند و يا ميوه هاي پرتقال و ليمو زماني روي درخت مي رسند که عرضه است به بازار زياد و يا قيمت ها پايين است که غالبا ضرر اقتصادي را به همراه موارد استفاده از هورمون جيبرلين هنگامي که ميوه ها هنوز سبز هستند يعني حدود يکماه قبل از رسيدن مدتي نسبتا طولاني همانطور سبز روي درخت باقي خواهند ماندواز طرفي استفاده از اين هومون در گيلاس حدود سه هفته قبل از برداشت و در گلابي چهار هفته قبل از برداشت در دير برداشت کردن محصول موثر است.

۶) جيبرلين در انگور باعث افزايش اندازه حبه مي شود و در سيب و گلابي باعث دراز شدن اندازه ميوه ها مي شود.

۷) افزايش گل در خيار گلخانه اي از هورمون جيبرلين استفاده مي شود.

۸) در افزايش جوانه زني بذرهاي سيب ، گلابي ، فندق ، گيلاس که قبل از جوانه زني استفاده مي شود .

۹) براي اصلاح شکل و اندازه ميوه سيب در زمان اولين ريزش گلها

۱۰) براي کاهش اثر ويروس زرد در ميوه ها مثل آلبالو که ۱۵الي ۱۵ روز پس از ريزش گلبرگها استفاده مي شود.

۱۱) براي وارد کردن گياهان روزبلند به گلدهي در شرايط روز کوتاه و گياهان روزکوتاه در روز بلند از اين هورمون استفاده مي شود.

● سايتو کنين:

در سال ۱۹۵۵ دانشمندي بنام ميلر موفق شدکه از DNA تجزيه شده اسپرم شاه ماهي اولين انگيزننده تقسيم ياخته اي را جدا کندو آن را کنين نام نهاد و بعدها معلوم شد که اين ماده مصنوعي در گياه وجود ندارد و اولين ماده طبيعي استخراج شده از گياه که در واقع سيتو کنين طبيعي مي باشد از بذر ذرت به دست آمده که آن را زآتين ناميده شد. زآتين يکي از فعالترين سايتوکنين شناخته شده است که داراي اثرات رونق بخشي دارد که مهمترين آن تقسيم سلولي است . سايتوکنين ها بطور عمده در مريستم هاي انتهايي ريشه ، گل آذين ها وميوه هاي در حال رشد ساخته مي شود. . سايتوکنين ساخته شده در نوک ريشه بوسيله شيره خام آوند هاي چوبي و در بخش هاي بالايي گياه توسط آوند هاي آبکشي بسمت پايين انتقال مي يابد.

▪ نقش سايتوکنين در گياه:

۱) بزرگ شدن و طويل شده سلولها: سيتوکنين ها در مرحله طويل شدن سلول يا بزرگ شده آن رشد تاثير مي گذارد ولي اينکه اثر رونق بخشي يا باز دارنده است بستگي به اندام مربوط نوع بخصوص سايتوکينين و غلطت آن دارد.

۲) ايجاد جوانه گل و نمو آن: در برخي از گياهان افزايش نسبت سايتوکنين به اکسين سبب پيدايش جوانه ها و در نتيجه شاخه هاي برگدار مي شود.

۳) تشکيل ريشه: سايتوکنين با غلظت خيلي کم به تشکيل ريشه کمک کرده وليکن در غلظت زياد از تشکيل آن جلو گيري مي کند.

۴) پيري دير رس: اين هورمون پيري را در برگها با غلظت نسبتاً کم به تاخير مي اندازد و از ريزش گلهاي و برگه و ميو ها جلوگيري مي کند.

۵) پارتنوکارپي: جيبرلين همانند هورمون هاي گروه آکسين و جيبرلين باعث پارتنوکارپي مي شوند.

۶) تاثير روي گل دادن: سايتوکنين باعث توليد گل در گياهان روز بلند شرايط روز کوتاه و برعکس مي شود.

۷) شکستن دوره خواب بذر: سايتوکنين ها در غلظت مناسب با جيبرلين ها و نور قرمز خاصيت شکستن دوره خواب بذور حساس به نور را دارد.

کاربرد در باغباني:

۱) کاربرد سايتوکنين در کشت بافت جهت توليد گياهاني مانند داودي، ميخک که هم اکنون بطور تجاري در سطح بزرک انجام مي گيرد.

۲) بکار گيري جهت بي اثر کردن چيرگي اتنهايي در گلکاري مانندحسن يوسف ، فلفل زينتي، و توليد بوته هاي منشعب و متراکم و بازار پسند.

۳) طولاني کردن عمر گلهاي بريدني و سبزيها برگي در مراحل بعد از برداشت.

۴) استفاده از اين هورمون در اوايل تابستان مي تواند باعث شاخه زايي مي شود.

۵) بکارگيري اين هورمون در سيب ۱۰ روز بعد از اينکه باز شدند باعث توليد ميو هايي دراز تر خواهد شد.

۶) خيساندن بذور در محل سايتو کنين يک روز قبل باعث افزايش جوانه زني مي شود.

۷) محلول پاشي با سايتوکنين روي برگها نسبت رشد ريشه به شاخه را کاهش مي دهد در حالي که کاربرد آن روي ريشه اين نسبت را افزايش مي دهد.

۸) جايگزين سرماي مورد نياز درختاني باشد ريشه هايشان در معرض سرما قرار نگرفته اند.

۹) رشد اوليه تخمدان در ميوه ها را باعث مي شود.

۱۰) ريزش ميوه در نهالهاي جابجا شده مي تواند به علت کمبود سايتوکنين باشد.

۱۱) بوجود آوردن جوانه هاي اتفاقي روي شاخه هاي درختان ميوه و همچنين وتبديل پيچک به خوشه در درخت انگور.

۱۲) سايتو کنين دوره نونهالي را را در در ختان ميوه کو تاه مي کند.

۱۳) هورمون سايتو کنين رقابت بين رشد مريستم انتهايي شاخه و رشد ميوه را مي شکندوباعث رشد بهتر ميوه ها مي شود.

۱۴) سايتو کنين ها فعاليت جوانه هاي جانبي را در شاخه ها را افزايش داده و باعث توليد و ايجاد شاخه هاي فرعي در درختان ميوه شده که اين ناشي از شکستن غالبيت انتهايي و نتيجتاً کاهش رشد طولي مي باشد.

۱۵) هومورن سايتوکنين در حرکت بخشيدن مواد غذايي موثر است بطوري که اين ماده به عضوهايي ميوه ها و برگها و غده هاي جوان که خود توليد کننده هورمون هستند انتقال مي يابد.

● اتيلن:

اين هورمون که هورمون پيري نام گرفته است معلوم شده است که بصورت گاز اتيلن در بافتهاي گياهي شاخه شده و مانع از رشد ريشه و ساقه گرديده و پيري و ريزش برگهاي را تسريع مي کند و از طرفي نمو جوانه هاي جانبي را به تاخير انداخته و اصولا همه صفات خاص يک هورمون را دارا مي باشد اتيلن در شرايط عادي يعني درجه حرارتهاي معمول بصورت گاز است و با توجه به اينکه خواص معيني از خودشان نشان مي دهد اتيلن همچنين ممکن است از گياه خارج شود و رشد و فعل انفعال هاي فيزيو لوژيکي گياهان را مجاور را تحت تاثير قرار دهد و برخلاف ساير هورمونهاي گياهي که در نقاط خاصي توليد مي شود اين هورمون به صورت موضعي در هر نقطه اي از گياه ممکن است توليد شود و حرکت آن در داخل بافتها بصورت انتشار گاز مي باشد و تحت تنش هاي فيزيکي در قسمتهاي زيادي از گياه ساخته مي شود.

۱) اثرات اتيلن در گياه:

برگ بسياري از گونه ها در معرض غلطت هاي بسيار کم اتيلن اپينايتي(گرايش به پايين) از خود نشان مي دهد. اصولاً غلظت لازم براي ايجاد اپيناستي خيلي کمتر از غلظتي است که براي ريزش برگ مي شود.

۲) زمين گرايي افقي: استفاده از اتيلن در برخي گياهان که شاخه هاي آنها معمولاً عمودي رشد مي کند و زمين گرايي منفي دارد در جهت افقي رشد مي کند.

کاربرد در باغباني:

۱) رسيدن کامل و توسعه رنگ ميوه روي درخت و داخل انبار.

۲) در غلظت بالا باعث تحريک و ريزش برگ و ميوه مي شود.

۳) آغاز تشکيل جوانه گل را تحريک مي نمايد.

۴) باعث توليد صمغ در بعضي از گونه ها و هم آهنگ با آکسين از نمو جوانه جانبي جلوگيري مي نمايد.

۵) بکاربردن اتيلن در روي ميوه هايي که هنوز به حد کامل نرسيده اند مانند خرمالو، موز و طالبي باعث تسريع در رسيده مي شود و از طرفي باعث ترکيدن پوست ميوه ها مي شود و مصرف آن باعث رنگ پذيري بهتر در گوجه فرنگي، مرکبات ، هلو، انگور، گيلاس، آلوو آلبالو مي شود.

۶) استفاده از اتيلن حدود ۱۰ روز قبل از برداشت در غلظت بالا باعث تحريک ريزش ميوه مي شود مانند ميوه هاي سيب، گلابيٍ، گيلاس، آلو و هلو.

۷) اتيلن در آناناس باعث توليد گلدهي وبروز جنسيت در خياربصورت عکس هورمون جيبرلين باعث افزايش توليد گل ماده نسبت به گل نر مي شود.

۸) اتيلن در غلظت هاي کم باعث تحريک جوانه زني و در غلظت هاي زياد باعث جلوگيري از جوانه زني مي شود.

۹) اتيلن بازار پسندي محصولات مختلف را افزايش داده ودر گوجه فرنگي از مرحله گرده افشاني تا زمانيکه سبز و بالغ مي شود باعث افزايش محصول مي شود.

۱۰) نظر به اينکه صرفه جويي در نيروي کار لازم در برداشت مکانيزه و رسيدن همزمان محصول يک امر مهم و موثر مي باشد استفاده از اين هورمون مفيد و حائز اهميت مي باشدمانندگردو، آلبالو، گيلاس و هلو

۱۱) مصرف اين هورمون در اوايل پائيز در ميوه هايي هسته دار مانند هلو، گيلاس، شکفتن جوانه هاي را به تعويق انداخته و از سرماي بهاره محفوظ مي دارد.

۱۲) اين هورمون مي تواند جايگزين در طول روز باشد بطور مثال درپياز خوراکي که جهت توليد پياز نياز به روز بلند دارد با مصرف اين هورمون مي توان آن را در شرايط روز کوتاه وادار به گلدهي کرد.

۱۳) باتوجه به اينکه در صورت کمپوت سازي بايد ميوه هاي بدون دم باشند لذا استفاده از اين هورمون در ميوه هايي مانند گيلاس و آلبالو حائز اهميت است.

ساير موارد:

▪ اتيلن باعث افزايش ميزان شيرابه در ختان کائوچو که در صنايع لاستيک سازي اهميت دارد.

▪ باعث کوتاهي دوره نونهالي در درختان ميوه مي شود.

▪ باعث افزايش مقاومت محصولات انباري مي شود.

▪ باعث افزايش تعدادشاخه هاي گل دهنده در گل داودي مي شود.

● بازدارنده ها:

دسته اي ازهورمون هاي گياهي هستند که به دو دسته طبيعي و مصنوعي تقسيم مي گردند . گروه طبيعي تنها شامل اسيد آبسيزيک است که در تمام گياهان وجود دارد و گروه مصنوعي خود به چهار دسته گروه:

۱) بازدارنده هاي رشد

۲) موادکند کننده رشد

۳) مورفکتين

۴) مواد شاخه زا

▪ اسيد آبسيزيک : حدود دهه ۱۹۶۰ دو ماده بنام هاي طور همزمان بنام هاي دورمين و آبسايزين از بافتهاي مختلف گياهي استخراج گشت بررسي هاي نشان داد که اولاً هر دو آنها در حقيقت يکي هستند که اسيد آبسيزيک ناميده شد ثانياً مهمترين قسمت بازدارنده هاي بتا را تشکيل مي دهند.

+ نوشته شده در  شنبه بیستم خرداد ۱۳۹۱ساعت 11:36  توسط ناصر صادقی   | 
عمر گلدانی داودی شاخه بریده

صادرات رتبه دوم جهانی را پس از گل رز به خود اختصاص داد. گلهای بریده داودی ،عمر گلدانی بیشتری نسبت به سایر گلهای بریده دارند که دلیل ان را تولید کم اتیلن در طی پیری میدانند.در مورد گل بریده داودی ،به تعویق انداختن پژمردگی و پیری برگها میتواند،باعث افزایش عمر گلدانی شود ،زیرا کاهش کیفیت گل بریده داودی عمدتا به دلیل پژمردگی برگهاست که در اثر توقف انتقال اب رخ میدهد.تشکیل حبابهای هوا در داخل اوندها باعث مختل شدن انتقال اب شده و در نهایت مقاومت هیدرولیکی افزایش میابد که منجر به استرس آبی شدید میشود.این کاهش تورژسانس به همراه تجزیه کلروفیل باعث پیری زود هنگام برگها نسبت به گلها میشود.جذب و انتقال اب در ساقه داودی به وسیله تیمارهای پس از برداشت راحت تر شده است،مثل فرو بردن در یک محلول ضدعفونی کننده،آب سرد و یا افزودن مواد ضد باکتری در محلولهای نگهدارنده.

همچنین از مواد شیمیایی به منظور تاخیر پیری و جلوگیری از تجزیه کلروفیل در گلهای بریده ،استفاده شده است مه برخی از انها موفق بوده است.پژمردگی زود هنگام برگها ،زردی برگها و باز نشدن گلها؛ همه در انبار سرد تخریک میشوند.این علائم میتوانند به وسیله قلمه گیری ور زمان مناسب و تیمار با محلولهای نگهدارنده شامل هورمونهای گیاه) کایتتین و جیبرلین،(6-BA و نیترات نقره و تیو سولفات نقره حلوگیری شوند.همچنین پیش سرمادهی فورا پس از برداشت و انتقال در یک دمای مطلوب ،پیشرفت علایم نا مطلوب را به حداقل میرساند .در اینحا تیمارهای مختلف مثل محلولهای نگهدارنده ،میکروب کشها ،بازدارندههای اتیلن ،کربوهیدراتها،نمکها،متانو ل ،اتانول،پاکلوبوترازول ،کندکننده هاو بازدارنده های رشد،هورمونهای گیاهی و اثرات متقابل انها در تنظیم پیری که میتوانند در افزایش عمر گلدانی داودی شاخه بریده موثر باشند،بررسی میشود.

مقدمه

گل داودی یکی از مهمترین گلهای بریده در جهان است ،به طوری که در سال 2003 ،از نظر سطح زیر کشت و درامد حاصل از صادرات رتبه دوم جهانی را پس از گل رز به خود اختصاص داد.گلهای بریده داودی عمر گلدانی بیشتری نسبت به سایر گلهای بریده دارند که دلیل ان را تولید کم اتیلن در طی پیری میدانند.حساسیت داودی به اتیلن کم است و در پاسخ به Acc و اتفون علایم پیری را نشان میدهد.گلچه ها و برگهای داودی اتیلن کمی طی دوره گلدانی تولید میکنند،پس داودی شاخه بریده را میتوان فاقد پیک اتیلن دانست.تولید اتیلن در گلچه ها و برگها با کاربرد Acc افزایش میابد.ولی عمر گلدانی داودی به طور جزئی کاهش میابد.پاسخ برگها به Acc بیشتر از گلچه ها و نهنجها است که به تولید اتیلن در گلهای تیمار شده باAcc برمیگردد.

در مورد گل بریده داودی ،به تعویق انداختن پژمردگی و پیری برگها ،میتواند باعث افزایش عمر گلدانی شود،زیرا کاهش گل بریده داودی عمدتا به دلیل پژمردگی برگها است.که در اثر توقف انتقال اب رخ میدهد.این کاهش تورژسانس به همراه تجریه کلروفیل باعث پیری زودهنگام برگها نسبت به گلها میشود.جذب و انتقال اب در ساقه داودی به وسیله تیمارهای پس از برداشت راحت تر شده است .پژمردگی زود هنگام برگها ،بستگی به پایداری غشا و فعالیت آنزیمهای SOD وPOD دارد.تغییرات عوامل بالا که باعث پژمردگی برگها میشود میتواند با استفاده از 6-BA وGA جلوگیری شود.سیتوکینین ها و محلول های آمونیومی از پژمردگی زودهنگام برگها جلوگیری میکنند.



1-موادشیمیایی:

بازدارنده های اتیلن:

کاربرد بازدارنده های اتیلن مثل STS وAgNo3 هم همین اثر را دارد.بازدارنده های اتیلن مثل MMG,AVG,AOA نسبت به بقیه ارزانتر و در دسترس تر است.افزودن کبالت به محلولهای حفاظت کننده نیز از انسداد آوندی در ساقه های رز جلوگیری میکند و جریان مستمر اب را در ساقه ها حفظ میکند و در نتیجه میزان جذب اب را در گلها افزایش میدهد.علاوه بر این کبالت تا اندازه ای باعث بسته شدن روزنه ها میشود و پتانسیل آبی را در گلهای بریده افزایش میدهد.یون کبالت مانع از بیوسنتز اتیلن میشود.کلرید کبالت عمر گلهای بریده داودی را 7-5 روز نسبت به تیمار شاهد افزایش داده است.

در ارکید دندروبیوم نیز علاوه بر افزایش عمر گلدانی سبب تسریع در باز شدن جوانه ای گل شده است.

میکروب کشها:

مثل نیترات نقره که یک باکتری کش است ولی با کلر اب شهری واکنش داده و در مقابل نور هم دچار تغییر رنگ میشود .تیو سولفات نقره یک بازدارنده قوی فعالیت اتیلن باکمی فعالیت ضد میکروبی است.

اسیدهای آلی:

اسید سیتریک،اسیدایزو آسکوربیک،اسید تارتاریک و اسید بنزوییک برای افزایش طول عمر گلهای بریده به کار میروند،اسید سیتریک باعث کاهشPH آب ،ایجاد تعادل آبی و کاهش گرفتگی ساقه میشود.

محلولهای نگهدارنده:

محلول های حاوی 8-هیدروکسی کویینولین((8-HQS تیوبندازول(TBZ) هم در افزایش طول عمر گلدانی موثرند.8-هیدروکسی کویینولین یک باکتری کش ویک عامل اسیدی کننده محیط است که علاوه برجلوگیری از رشد باکتریها و کاهش PH محیط ،از بسته شدن ۀوندها در مقطع برش ساقه در اثر رسوب مواد مختلف شیمیایی نیز جلوگیری میکند.

گلهای شاخه بریده داودی که در محلول گلدانی حاوی هیدروکسی کویینولین و ساکارز قرار میگیرند ار عمر بیشتر و حد اکثر وزن تر بالاتری برخوردارند.

مواد شیمیایی(بقیه)

کربوهیدراتها:

کربوهیدراتهایی مثل ساکارز ،گلوکز،و فروکتوز از طریق حفظ وظایف و ساختمان میتوکندری ،تنظیم میزان آب به وسیله کنترل تعرق و افزایش جذب اب باعث افزایش طول عمر کلهای بریده می شوند.البته میزان قند مورد استفاده برای هر گونه گیاهی متفاوت است ،مثلا برای نمو غنچه های گل داودی رقم "Bright Golden anne"غلظت بهینه قند 30 درصد میباشد در حالی که برای "Albatros"حدود 2 درصد است.

نمکها:

نمکهای کلسیم ،آلومینیوم،بور،مس ،روی،نیکل هم در طول عمر گلها موثرند.تاثیر انها به کنترل فعالیتهای میکروبی یا کنترل متابولیسم در گلها مربوط می شود.تیمار سولفات آلومینیوم برای افزایش عمر گلدانی چندین گل بریده پیشنهاد شده است، سولفات آلومینیوم به عنوان یک ماده ضد میکروبی عمل میکند که pH محیط را کاهش میدهد.استفاده از این ماده در محلول گلدان گلهای لیسیانتوس،سبب دوبرابر شدن عمر گلها شده و وزن تازه گلها را افزایش داده است.سولفات آلومینیوم سبب بهبود عمرگلدانی و باز شدن غنچه های ارکید دندروبیوم شده است.

استالدهید که یک متابولیت اتانول است،ماندگاری گل میخک را افزیش داده و به عنوان عامل اصلی بازدارنده پیری گلهای میخک ،رقمwhite sim شناخته شده است.استالدهید این کار را از طریق جلوگیری از تولید اتیلن انجام میدهد.

بازدارنده های رشد:

هایدروزید مالیک،سیکلوهگزامید،آزید سدیم ومورفاکتینها نیز طول عمر برخی از گلهای بریده را افزایش میدهند.آنها مانع تنفس و فرآیندهای شیمیایی ویژه میشوند. البته این ترکیبات باید در غلظت های بسیار پایین استفاده شوند وگرنه ایجاد سمیت میکنند.

کند کننده های رشد:

مثل دامینو زاید (B-9) و سایکوسل(ccc) ،بیوسنتز GA و سایر محرکهای متابولیکی را مانع شده و مقاومت گیاه به استرس محیطی را افزایش میدهند.

متانول و انانول:

اثر مثبت اتاول در افزایش عمر گلدان میخک بریده را ناشی از تاثیر ان در کاهش سرعت تنفس ودر نتیجه جلوگیری از بیوسنتز اتیلن کلیماکتریک میدانند.

اتانول باعث افزایش عمر گلدانی داودی شده و محتوای کلروفیل برگها را افزایش میدهد.

متانول 4 درصد ،اتانول 4 درصد و بنزیل آدنینppm 10 به صورت تیمار پالسی 24 ساعته ،همگی باعث حفظ تورژسانس برگ ،حداقل کاهش وزن تر و سبز ماندن برگهای داودی میشوند.کاربرد متانول به صورت پالسی یا مداوم باعث افزایش کارایی فتوسنتزی برگها می شود.ولی کاربرد متانول به صورت خارجی،باعث افزایش رشد و عملکرد میشود اما اثری روی غلظت کلروفیل و سیستم فتوسنتزی ندارد.

استفاده از متانول باعث به تاخیر افتادن پیری برگ و افزایش عمر گلدانی گلهای بریده شده و نقش بسیار موثری در سازگاری گیاه به نور کم دارد.در داودی شاخه بریده ،کاربرد متانول ،تحت شرایط نور کم ،عمر گلدانی را 8 برابر شرایط نور بالا افزایش میدهد.

یکی دیگر از علائم کاهش کیفیت در گل داودی توسعه رنگ بنفش در گلبرگهای سفید رنگ است که علت ان تشکیل آنتوسیانین میباشد.استفاده از BA و متانول باعث میشود که گلها رنگ سفید خود را حفظ کنند.

پاکلوبوترازول:

یک بازدارنده کائورون اکسیداز با اثر ضد جیبرلینی است که عمر گلدانی داودی شاخه بریده را افزایش داده ،پیری برگهای ان را به تاخیر انداخته و کارآیی فتوسنتزی را کاهش میدهد،فتوسنتز در گیاهان با شدت نور پایین سازگاری یافته است.

ترکیبات هورمونی:

اکسین ها: به ندرت در محلولهای نگهدارنده گل استفاده میشوند.در گل میخک اکسین ها تولید اتیلن به وسیله گلها را تسریع کرده و باعث پیری زود هنگام میشوند.در بنت قنسول پیری گلها توسط اکسین به تاخیر افتاد.

ABA :فاکتور محرک پیری شناخته شده است.تیمار با ABA پژمرده شدن گلها در معرض نور را به وسیله بستن روزنه های انها و کاهش اتلاف اب به تاخیر میاندازد.با این حال ABA در تاریکی پیری گل را باعث میشود.ABA و IAA میتوانندتولید اتیلن را در گلچه ها و برگها تحریک کنند،همجنین 6-BA از تاثیر ABA روی تولید اتیلن جلوگیری میکند.ABA و CTK در تنظیم پیری انواع گلهای بریده حساس به اتیلن ضد هم عمل میکنند.ABA عمر برگهای داودی راکوتاه کرده و باعث زردی انها میشود،در بد شکلی و کج شدن گلچه ها هم موثر است.

سیتوکینین ها:

از انواع ان مثل 6-BA میتوان در مرحله پس از برداشت گلهای بریده استفاده کرد.سیتوکینینها میتوانند مانع تولید اتیلن شوند.ولی روی گلهای داودی اثر کمی دارند.6-BA به تنهایی نمیتواند مانع تولید اتیلن شود ولی روی تولید اتیلن تحریک شده بوسیله ABA اثر آنتاگونیستی دارد.همچنین باعث افزایش میزان GA1+3 در برگهای داودی میشود.و میتواند پژمردگی زود هنگام برگها را به تاخیر اندازد.

کاربرد BA در داودی شاخه بریده به طور کامل از تشکیل آنتوسیانین در گلبرگها جلوگیری میکندو اثر مثبتی روی محتوای کلروفیل و کارایی فتوسنتزی برگها دارد.

جیبرلین ها:

تیمار با GA تجزیه کلروفیل در برگهای آلسترومریا و سوسن که به مدت طولانی حمل و انبار میشوند را مانع میشود.استفاده از GA3 به تنهایی یا درون محلول نگهدارنده باعث افزایش عمر گلدانی داودی شده و پیری را به تاخیر میاندازد.ولی اثر ان کمتر از 6-BA است.

نتیجه گیری:

همه این نتایج تایید کننده این مطلب است که توازن بین 5 نوع هورمون گیاهی روی فرایند پیری داودی شاخه بریده موثر است،پس با کاربرد خارجی هورمون ها و یا استفاده از بازدارنده های تولید یا فعالیت هورمونی میتوان زردی برگها و پیری را به تاخیر انداخته و عمر گلدانی را افزایش داد.همچنین استفاده از تیمارهای شیمیایی بویژه ساکارز ، نمکها ،و ترکیبات میکروب کش و الکلها که به اسانی در دسترس هستند هم میتواند مفید باشند.


+ نوشته شده در  شنبه بیستم خرداد ۱۳۹۱ساعت 11:24  توسط ناصر صادقی   | 
کروتون مشاهده در قالب PDF چاپ فرستادن به ایمیل

نام انگلیسی : کروتون croton

یکی از رنگین‌ترین گیاهان آپارتمانی است و به خاطر رنگی بودن و فرم برگهای آن مورد توجه است، نیاز شدیدی به رطوبت دارد و به همین علت بهتر است به صورت کپه‌ای و مخطوط با گیاهان آپارتمانی دیگر در گلدانهای بزرگ  وفلاور باکسها کاشت گردد تا از رطوبت حاصله از گیاهان دیگر بهره یرد. محیط ساکت و بدون جریان هوا و گرم و یکنواخت بودن درجه حرارت از احتیاجات دیگر این گیاه زیباست. اگر چه نیاز شدیدی به آب دارد ولی باید مواظب بود سوراخ ته گلدان همیشه باز باشد تا خاک گلدان باتلاقی نگردد . زمستان گذرانی آن کمی مشکل بوده و به طور کلی با توجه به شرایط سخت زیستی بهتر است در فصل بهار و تابستان از آن استفاده گردد. رنگ و شکل برگ با توجه به واریته‌ها فرقهای اساسی دارد، لکه‌های تیره صورتی، نارنجی، قهوه‌ای و ارغوانی در برگهایی با زمینه سبز تیره منظره بسیار جالبی به برگها می‌بخشد، برگهای جدید و جوان با رنگ سبز ظاهر و به مرور لکه‌های رنگی در آنها بوجود می‌آیند.

نیازها :

نور: به نور شدید احتیاج دارد باید توجه داشت که نور مستقیم آفتاب به گلدانهای زیر دو سال صدمه وارد می‌نماید، سایه رنگها را از بین می‌برد، حتی‌الامکان از جابجایی گلدان خودداری گردد.

دما: سعی گردد درجه حرارت ثابت نگه داشته شود، در تابستان 27 درجه و در زمستان 15 درجه سانتیگراد و بطور معدل 20 درجه سانتیگراد بهترین شرایط حرارتی برای آن است.

آبیاری : اجازه ندهید سطح گلدان شما خشک شود 3-2 بار در هفته در تابستان و هر 4 روز یکبار در زمستان کافی است، در زمستان آبیاری با آب ولرم توصیه می‌گردد، جهت تامین رطوبت بهتر گلدان را درون گلدان بزرگتری قرار دهید و حدا فاصل بین دو گلدان با خزه ‌مرطوب پر کنید، قرار دادن تعدادی قلوه سنگ بین گلدان و زیر گلدانی در جلوگیری از باتلاقی شدن خاک موثر است.

رطوبت: در تابش اشعه مستقیم آفتاب غبار پاشی نکنید.

در تابستان احتیاج به غبار پاشی روزانه دارد. ولی در زمستان هفته‌ای یکبار کافی است (بطریقه غبار پاشی و تامین رطوبت دائمی توجه فرمائید)

تغذیه: در فصلهای رشد (بهار و تابستان) هر دو هفته یک بار از مواد غذایی محلول همراه با آب آبیاری استفاده گردد.

خاک مناسب : بهترین خاک مخلوطی از خاک برگ، خاک باغچه و ماسه شسته نرم است، کف گلدان باید دارای مقداری ماسه و ریگ باشد تا آب اضافی از گلدان خارج گردد.

تعویض گلدان: با توجه به مشکل بودن شرایط نگهداری حدود 90 درصد از آنها قبل از اینکه احتیاج به تعویض گلدان داشته باشند از بین می‌روند ولی در هر صورت حجم ریشه و سنگ گیاه معرف تعین اندازه گلدان و مناسب‌ترین زمان تعویض بهار است.

تمیز نمودن برگها: برگها را هر هفته با پارچه یا اسفنج مرطوب تمیز نمایید، مواد براق کننده شیمیایی روزنه‌ها را مسدود می‌نماید از آنها استفاده نکنید.

تکثیر : انتخاب قلمه‌های جوان و کاشت در بستری از ماسه نرم و نگهداری در گلخانه گرم و مرطوب در بهار، خوابانیدن هوائی ساقه‌ها در بهار یا پائیز

تنوع در رنگ برگها وجود لکه‌های زرد و قرمز و قهوه‌ای در متن سبز و براق بودن آنها معرف سلامت گیاه است در هنگام خرید به این مشخصه‌ها توجه فرمائید.

رطوبت: جهت تامین رطوبت در تابستان هر روز غبار پاشی با آبفشان لازم است در زمستان هفته‌ای یکبار کافی است، رطوبت دایمی و پایدار با اضافه نمودن آب به زیر گلدانی سنگریزه‌دار تامین می‌گردد دقت نمایید که ته گلدان با آب در تماس نباشد.

برگها کمرنگ و رنگ سبز روشن بخود گرفته‌اند: محیط تاریک است گلدان را به محل روشن‌تری انتقال دهید.

برگها با لکه‌های قهوه‌ای سقوط می‌کند: هوای آلوده آشپزخانه یا گاز نفتی عامل آن است، علت را برطرف کنید.

برگها زرد رنگ شده و سطح زیرین آنها مملو از تار عنکبوت است: کنه ریز قرمز عامل آن است، با سم کنه‌کش هر دو هفته یکبار گیاه را سمپاشی نمایید. غبار پاشی در کاهش آفت موثر است.

ساقه پوشیده و برگها می‌ریزند: آبیاری بیش از اندازه عامل آن است، ‌در فاصله بین دو آبیاری اجازه دهید سطح خاک خشک شود و سپس آبیاری کنید.

برگها در تمام اندام گیاه می‌ریزند: تغییرات شدید درجه حرارت باعث این عارضه است، درجه حرارت را ثابت نگهدارید.

برگهای پایین بودته ریزش می‌نمایند: هوا سرد و خشک است، گلدان را به محل گرمتر منتقل و با آبفشان غبار پاشی کنید.

برگهای جوان خیلی ریز و کم رشد هستند : به تغذیه مصنوعی احتیاج دارد طبق دستور عمل نمایید.

لکه‌های قهوه‌ای روی برگها ظاهر می‌شوند: غبار پاشی در آفتاب انجام شده این عمل را در سایه انجام دهید.

برگها منقبض شده‌اند: گیاه تشنه و هوا گرم است،‌گیاه را فوراً آبیاری و غبار پاشی و به محل خنک‌تری منتقل نمایید.

زخمهای پنبه‌ای شکل سفید رنگ روی برگها و در قاعده آنها به چشم می‌خورد: با پارچه آغشته به سم حشره‌کش آفت را از بین ببرید و یا هر 14 روز یکبار طبق دستور با سم سمپاشی نمایید.

برگها رنگ خود را از دست داده و روی آنها لکه‌هایی مشاهده می‌شوند: حشره آفت عامل آن است با سم حشره‌کش نفوذی موجود در باراز طبق دستور هر دو هفته یکبار سمپاشی نمایید تا علایم برطرف گردند.

 
کاج مطبق مشاهده در قالب PDF چاپ فرستادن به ایمیل

کاج مطبق نوعی کاج سوزنی است با نام علمی Araucaria heterophylla. کاج مطبق از خانواده مطبقیان است. کاج مطبق (Araucaric excelsa)

گیاهی است سوزنی برگ و زیبا و از خانواده آراکرياسه با شاخه‌های مطبق، موطن اصلی آن جزيره نور فولک استرالیا است. رشد آن در محيط طبيعی زیاد ولی در آپارتمان به کندی رشد مینمايد احتياج به اکسيژن فراوان دارد و درجه حرارت بالا را تحمل نمی‌کند .

نیاز های کاج مطبق:

نور: اگرچه سايه را تحمل می‌‌کند ولی نزديک به پنجره با نور ملایم نگهداری کنيد البته قابلیت نگهداری در آفتاب را نيز دارد که بهتر است در بهار و تابستان آن را در خارج از آپارتمان نگهداری کنيد. در نور کامل بدون تابش آفتاب سبزتر ميماند ولی در آفتاب بهتر رشد می‌‌کند. هر چند وقت يکبار آن را 180 درجه بچرخانيد تا به طرف نور منحرف نشود.

دما: قابليت تحمل همه دماها را دارد به همين دليل می‌‌توان آن را در داخل يا خارج از آپارتمان نگهداری کرد. (به عنوان گياه باغچه‌ای و آپارتمانی کاربرد دارد.

آبیاری: در تابستان هفته‌ای دو بار و در زمستان در 7 تا 10 روز يکبار آبياری نما ييد خاک را هميشه مرطوب نگهداريد .

خاک: خاک کمپوست برای اين گياه مناسب است. خاک را سبک تهيه نماييد مخلوطی از دو قسمت گل و سه قسمت برگ پوسيده برای اين گياه مناسب است.

تکثیر:تکثير کاج مطبق در خانه بسيار مشکل و تقريبا ناممکن است. برای تکثير از بذر يا قلمه استفاده می‌‌شود که البته قلمه بايد از انتها ی ساقه گياه باشد در غير اينصورت گياه حاصل کج در می‌‌آيد.

 
مارانتا مشاهده در قالب PDF چاپ فرستادن به ایمیل
گل مارانتا Maranta گیاهی است از خانواده مارانتاسه Marantaceae که بلندی آن در انواع مختلف به 20 تا 40 سانتیمتر می رسد .

انواع مختلف گل مارانتا Maranta دارای برگهای سبز با نقش های سبز تیره و زیتونی و رگه های زرد و قرمز میباشد که بخاطر برگهای زیبایش مورد توجه قرار گرفته است .

انواع مختلف گل مارانتا Maranta:
1 – گل مارانتا لوکونورا M. Leuconeura : نوع اصلی این گیاه است و تنها گونه ای می باشد که برای داخل خانه کاشته میشود .اصل آن از مناطق استوائی آمریکا میباشد .
این گیاه دارای برگهای سبز با لکه های زیبای سبز تیره و بطول 10 تا 13 و عرض 7 سانتیمتر میباشد .
2 – گونه ای دیگر بنام مارانتا فاسینتاتور M.Fascintator : وجود دارد که در طبیعت بصورت وحشی وجود ندارد بلکه نوع پرورش یافته ای است که مصنوعا بوجود آمده ، برگهایش بسیار زیبا و منقش میباشند .
این گونه جدید گرچه زیباتر و دلفریب تر است ، در مقابل ظریف تر نیز بوده و نگهداری ان دقت بیشتری می خواهد .
3 – گل مارانتا کرشووآنا M.Kerchoveana: با برگهای سبز روشن که بنظر نقره ای می آیند و دو ردیف لکه های سبز تیره در طرفین رگبرگ اصلی و در طول برگ .
4 – گل مارانتا اریتروفیلا M.Erythrophylla : با برگهای منقش بسیار زیبای سبز زیتونی و همیشگی با دو ردیف لکه های سبز روشن در دو طرف رگبرگ اصلی و در امتداد رگبرگ و خطوط قرمز شفاف از کنار رگبرگ اصلی به سمت لبه برگ بصورت پَر .

علاقمندان گل مارانتا Maranta باید بمجرد خرید و آوردن گل مارانتا Maranta به منزل آنرا به گلدان جدیدی منتقل کنند که دارای دهانه عریض و عمق کم باشد تا رطوبت بحد کافی از سطح گلدان به زیر برگها برسد .

زیرا چنانچه در گلدانهای معمولی گذاشته شود ممکن است خشکی هوای اطاق به برگها صدمه زده سبب خشکی آنها بشود .
خاک مناسب برای گیاه مارانتا Maranta ، خاکی است که دارای مواد آلی باشد .
لذا مخلوطی از خاک برگ و کود حیوانی پوسیده بسیار مناسب خواهد بود .
در تابستان گلدان گل مارانتا Maranta را از معرض تابش مستقیم نور آفتاب محافظت کرده و در تمام طول سال حرارتی برابر 12 – 18 درجه سانتیگراد و رطوبت کافی برای آن فراهم نمایند.
تکثیر مارانتا Maranta :

زیاد کردن گل مارانتا Maranta از طریق تقسیم ریشه امکان پذیر است .

 
گل ارکیده مشاهده در قالب PDF چاپ فرستادن به ایمیل

اركيده ها با داشتن حدود ۲۵ هزار گونه گياهي بزرگترين خانواده گياهان روي زمين را تشكيل مي دهند. در این خانواده بزرگ هر ماه يك گونه جديد شناسيي و به جمعيت آن افزوده مي شود. اركيده ها در آب و هوای مختلفي قادر به رشدند و از توندرا تا جنگل های مناطق حاره زيستگاه آنها محسوب مي شود. تنها در بيابان های سوزان و قطب های يخ زده نمي توان از آنها سراغ گرفت. به همين دليل انتظار مي رود كه اركيده ها به عنوان گل های آپارتماني بسيار انتخاب شوند. اما حقيقت چيز ديگري است. تا همين اواخر پرورش اركيده در خانه بسيار مشكل بود. ريشه گونه های مناطق معتدل باید در خاكي باشد كه قارچ های مفيد در آن حضور داشته باشند تا بتواند مواد غذایي را جذب كند و در اختيار ريشه گياه قرار دهد. اركيده های مناطق گرمسيري به صورت درخت رشد مي كنند تا از رطوبت هوای ارتفاع بالاتر بهره گيرند و ريشه هایشان از هوموس خاك زير درختان استفاده كنند.

در این بين این اركيده های مناطق گرمسيري هستند كه مي توان آنها را در اتاق پذیرایي به گل نشاند، البته به شرطي كه رطوبت بالا را برایشان مهيا كنيم. خوشبختانه امروزه گونه های هایبريد زيادي قابل عرضه به دوستداران گل و گياه توليد شده اند كه مي توانند خشكي داخل اتاق را تحمل كنند. بعضي از انواع گل های اركيده كه به صورت دسته گلي زيبا درست شده باشند، از مناسب ترين هديه ها در دنیای گل ها است. قطعا كساني كه هديه ي اینچنين زيبا دريافت مي كنند، فورا زيبایي آن را مي ستایند اما نكته جالب تر این است كه اگر در كنار تحسين رسيدگي مناسب هم به گل ها هديه كنيم تا ماه ها با گل هایشان به زيبایي دعوتمان خواهند كرد. مدت دوام گل ها به چند عامل بستگي دارد. يكي نوع اركيده مثلا اركيده های فالائنوپسيس ماه ها گل مي دهند، ديگر ينكه غنچه چقدر سن دارد و نيز نگهداري مناسب از گياه. اركيده ها هوای خنك را دوست دارند و از تابش مستقيم نور خورشيد آزرده مي شوند. باید هفته ای يك بار آب بخورند و جمع شدن آب در گلدان برایشان مشكل ایجاد مي كند. درست وقتي كه گل دهي اركيده متوقف مي شود، زماني است كه شما بر سر دوراهي تصميم گيري ایستاده اید و تصميمي كه مي گيريد، سرنوشت گياه را مشخص مي كند. ایا آنها را در فراموشي رها مي كنيد تا بميرند و در خاك بپوسند و يا با فراهم كردن شرایطي بعد از يك دوره استراحت اركيده را به گل دادن مجدد تشويق مي كنيد. اگر به تصميم دوم رسيده اید كه اميدوارم همينطور هم باشد، عواملي كه باید در نظر بگيريد تا گياه دوباره گل های زيبایش را به ما نشان دهد عبارتند از: آب، نور و دما. آب راحت ترين عاملي است كه مي توان كنترل كرد. اركيده ها به آبي كه هفته ای يك بار به آنها مي دهيد و درجه حرارت آن با درجه حرارت هوای اتاق برابر است، قانع اند. آنها در طول دوران رشد هفته ای يك بار به محلول رقيق غذایي به نسبت يك چهارم تا نصف قاشق چيخوري از كودهای مخصوص اركيده در سه ليتر آب نياز دارند. گل های اركيده هوای نمناك را خيلي دوست دارند. برای تامين رطوبت موردنيازشان آنها را در ظرف هایي كه با شن و ماسه يا سنگ ريزه پر شده است قرار دهيد تا جلوي هدررفت آب را بگيريد. نيازهای نوري بسته به واريته متفاوت است، البته اكثر اركيده هایي كه در اتاق نگهداري مي شوند تابش مستقيم نور خورشيد را دوست ندارند. آنها را در جایي بگذاريد كه فقط روشنایي نور به آنها برسد و همواره به رنگ برگ ها توجه داشته باشيد. راستي مي دانستيد گياهان با برگ هایشان با ما حرف مي زنند گياهان نيازهایشان را به وسيله تغييرات در برگ به ما منتقل مي كنند. اگر برگ ها به زردي بگراید و شما بیش از حد به گياه آب نداده باشيد يعني گياه نور زيادي دريافت مي كند و اگر برگ ها سبز تيره شوند يعني دلشان برای خورشيد و نور آن تنگ شده پس باید آنها را نزديك پنجره ببريم. نيازهای دمایي نيز متفاوت است اما طيف عمومي همان متوسط دمای داخل ساختمان است، با ۱ تا ۱۵ درجه تفاوت بين دمای شبانگاهان و سپيده دمان. بدون وجود این اختلاف دما اكثر اركيده ها گل نمي دهند. و اما چند گونه اركيده در زير معرفي مي شوند تا همدم سبز ما باشند در خانه هایمان.

ارکیده وندا Vanda

گل ارکیده گلسركردی Cephalanthera kurdica

گل ارکیده ثعلب میمونى Orchis simia

گل ارکیده ابرویى زنبورى Ophrys apifera

گل ارکیده خربقى جنگلى Epipactis rechingeri

ارکیده دندروبیوم dendrobium infundibulum

اركيده كاتليا Cattleya intermedia

اركيده فالائنوپسيس spp.Phalaenopsis

اركيده انسيديوم    spp.Oncidium

اركيده پافيوپديوم Paphiopedilum callosum

اركيده سيمبيديوم spp.Cymbidium

 
پیت ماس مشاهده در قالب PDF چاپ فرستادن به ایمیل

امروزه پیشرفت تکنولوژی در تمام زمینه های صنایع مختلف باعث بهره وری و بازده بیشتر و بهتر گردیده است. امور کشاورزی نیز از این امر بی بهره نبوده چه از نظر مکانیزه شدن، کاشت، داشت و برداشت و چه از جنبه مصرف بهینه مواد و روشهای کشاورزی که دست خوش تحولات چشمگیری گردیده است که نمونه های آن پیت ماس و پاتینگ سویل ثمرساز می باشد.

پیت ماس (Peat moss)

پیت ماس یک ماده آلی است که از بقایای نوعی خزه های خاص که تقریبآ تجزیه شده اند، تهیه می گردد. این ماده شبیه اسفنج عمل کرده و آب را تا 20 برابر وزن خود در خاک نگه میدارد، در نتیجه رطوبت خاک بالا رفته، باعث صرفه جویی قابل توجه در مصرف آب و عدم شسته شدن مواد غذایی موجود در خاک شده و ضمن اصلاح خاک از سفت شدن و فشردگی آن جلوگیری نموده و در عین حال در مورد خاکهای سست بر عکس عمل کرده و آنها را فشرده و مناسب رشد گیاه در می آورد و درصد هوای لازم خاک را تامین می نماید لذا باعث طولانی تر شدن عمر گیاه و ازدیاد و مرغوب تر شدن محصول میگردد.

در یک کلام پیت ماس نقش مهمی در باغبانی و کشاورزی امروز دنیا به عنوان یک بستر کشت و اصلاح کننده بافت خاک دارد و قابل استفاده برای فضای سبز، باغبانی و پرورش دهندگان حرفه ای گل و گیاه، گلخانه داران و... می باشد.

موارد استفاده:

درختان: جهت کاشت درختان یک قسمت پیت ماس با دو قسمت خاک را مخلوط کرده و پس از حفر چاله (دو برابر طول ریشه) و سست کردن خاک در ته چاله، درخت را در آن قرار داده و حفره را با مخلوط پیت ماس و خاک پر کرده و آبیاری می نمائید. جهت جابجایی درختان نیز یک قسمت پیت ماس و دو قسمت خاک را در اطراف ریشه قرار دهید.

سبزیجات، صیفی جات و گلها: کافیست دو اینچ پیت ماس را روی بستر بریزید و آنرا با شش اینچ عمق خاک مخلوط کنید وسپس دانه ها را بکارید. برای کاشت پیازچه بطور مساوی شن و خاک و پیت ماس را مخلوط نمائید.

چمن: برای کاشت چمن دو اینچ پیت ماس را با شش اینچ خاک مخلوط کرده و دانه و کود را اضافه نمائید و بعد از آن سطح را با یک چهارم اینچ پیت ماس بپوشانید.

Compost: نظر به اینکه پیت ماس یک ماده آلی و در خلال چندین سال به تدریج تجزیه کامل شده و به خاک بر می گردد اغلب بجای Compost از پیت ماس استفاده می نمایند و جهت بهبود بخشیدن آن یک قسمت پیت ماس را با چهار قسمت Compost مخلوط می نمائید.

قارچ: در تولید قارچ از پیت ماس جهت پوشش سطح Compost استفاده می شود.

پاتینگ سویل (Potting Soil)

پاتینگ سویل نوعی خاک آماده زراعی شامل پیت ماس و کود مناسب و خاک جهت گیاهان مختلف می باشدکه در انواع مختلف قابل عرضه می باشد:

1- پاتینگ سویل جهت تولید بذر، قلمه و پیازچه

2- پاتینگ سویل همه منظوره که حاوی مواد عمومی مورد نیاز مشترک همه گیاهان است و برای بیشتر گیاهان قابل استفاده می باشد.

3- پاتینگ سویل اختصاصی: خاک آماده ای که کلیه مواد مورد نیاز برای یک دوره طولانی با بهترین شرایط رشد را بطور اختصاصی برای گیاها زینتی و گلها فراهم می نماید.

 
آلوئه ورا مشاهده در قالب PDF چاپ فرستادن به ایمیل

آلوئه ورا گیاهی است بسیار شگفت انگیز که شبیه کاکتوس بوده اما متعلق به خانواده سوسن سفید بوده است .

این گیاه سحر آمیز دسته بندی می شود و چنان محبوبیتی در میان نسل ها و نژادهای مختلف بشری برای خویش کسب کرده است که نام ها و القاب فراوانی بر روی آن نهاده اند که از جمله آن میتوان به صبر زرد، گیاه جاودانگی، گیاه هزار درمان، گیاه درمانگر، گیاه سوختگی ، لاله بیابان، ملکه گیاهان و دکتر گلدانی اشاره کرد.

نام اصلی آن آلوئه ورا (Alooe vera) است و این نام در لغت به معنای ماده تلخ در خشان است .

تاریخچه

آلوئه ورا سابقه ای بسیار طولانی و درخشان دارد .

اولین گزارش مکتوب که در آن به گیاه آلوئه ورا اشاره شده است متعلق به چهار هزار سال پیش از میلاد مسیح است که در غار نوشته ها و کنده کاری های روی ظروف در معابد باستانی مصر کشف شده است .در مصر باستان آلوئه ورا چنان مقدس بوده است که افرادی برای حضور در مراسم پس از مرگ یک فرعون باید تحفه ای از برگ آلوئه ورا تقدیم میکردند . البته مصریان تنها ملتی نبودند که این گیاه هزار درمان را میشناختند بر اساس منابع قدیمی ارسطو یکی از طرفداران بسیار معتقد خواص آلوئه ورا بوده است .

رایزن الکساندر کبیر نیز چنان قدر و ارزشی برای این گیاه قائل بوده که در سال ۳۳۳ قبل از میلاد الکساندر را متقاعد کرد که جزیره سو کوتو در اقیانوس هند پرورش آلوئه ورا بوده را تصرف کند و از این اکسیر شفادهنده برای التیام زخمهای سربازانش استفاده کند .

سازمان فیزیکی آلوئه ورا از ۹۹ در صد آب تشکیل شده است این گیاه سرشار از ویتامینهای B12 , B6 , B5 , B3 ,B2 ,B1 ,A ,D ,C, E وFolic acid است .

آنزیمهای نظیر آمیلاژ و لیپاز در این گیاه موجود است . گیاه آلوئه ورا دارای سدیم ٬ کلسیم٬ منیزیم٬ منگنز٬ روی٬ مس٬ کروم٬ ید٬ فسفر و آهن است که همگی برای متابولیسم سلامتی مفید است .

از قند های موجود در این گیاه مونو و پلی ساکارید ها٫ نظیر گلیکوز و مانوز را می توان نام برد .

چرا گیاه جاودانگی

در سال ۱۹۹۶ محققان دانشگاه  MAHIDL بانکوک نشان دادند که استفاده ار آلوئه ورا سبب کاهش ۷۲ در صد از قند خون افرادی که مبتلا به قند خون بودند گردیده و در درمان برخی از سرطانها موثر بوده به همین دلیل نام این گیاه را گیاه جاودانگی نامیدند.

فواید آلو ئه ورا برای پوست

۱ - در درمان ترکهای پوستی و خشکی پوست موثر است ، بخصوص اگزمای دور چشم یا  پوستهای بسیار حساس

۲ - روغن یا کرم آلوئه ورا برای پوستهای خشک مناسب است و سبب نرم شدن و براق شدن پوست می گردد.

۳ - با رساندن اکسیژن به سلولهای پوست ، سبب ترمیم بافت پوست می گردد .

۴ - پوستهای که در اثر آفتاب، سوختگی پیدا کرده اند را نرم می کند .

۵ - سلولهای پوستی مرده را از بین می برد و سلولهای جوان جایگزین شده ، بنابراین پوست را تازه و درخشان می کند .

۶ - مانع از پیری پوست و چروک می شود .

۷ - سبب کم رنگ شدن لکه های پوستی می شود و می تواند لکه های سر سیاه را نیز از بین می ببرد.

۸ - سبب افزایش قدرت جذب رطوبت پوست گردیده و پوست را انعطاف پذیر ساخته بنابراین بهترین مرطوب کننده برای پوست است .

۹ - در پیشگیری از بیماری های پوستی موثر است .

۱۰ - بعلت داشتن کلاژن و ویتامین نرمی پوست را افزایش داده و سبب باقی ماندن رطوبت در پوست می گردد .

۱۱ - در کرم های ضد آفتاب استفاده می شود .

۱۲ - در درمان ترک بین انگشتان پا که یک بیماری قارچی است موثر است .

۱۳ - لوسیون آلوئه ورا را بعنوان پاک کنننده برای پوست کاربرد دارد .

۱۴ - تاثیر خنک کنندگی بر روی پوست دارد .

فواید آلوئه ورا برای مو

یکی از راه های کنترل و درمان کم پشتی مو استفاده از آلو ئه ورا است و موجب ضخیم شدن مو و سلامت آن می شود .

آلوئه ورا حاوی آنزیم های است که عامل محرکی برای تولید و رشد موهای جدید است.

بعلت خواص ضد باکتری و قارچی که دارد مانع از ایجاد شوره سر می شود .

این گیاه برای کنترل و درمان عفونتهای قارچی مثل بیماری کچلی نیز مفید است .

در واقع بعنوان یک ماده جادویی برای رشد و تقویت مو، ایجاد نرمی ، براقیت و کنترل ریزش مو و کنترل خشکی مو بسیار مناسب است و برای رفع ریزش مو شیرابه آن را به سر مالیده و موها را با آن ماساژ دهید .

مرور کلی خواص دارویی آلوئه ورا

۱ - نوشیدن ژل آلوئه ورا یک راه طبیعی و سالم برای رفع نیازمندهای بدن است .

۲ - یبوست را برطرف می کندو روده هارا تمیز می نماید.

۳ - در معالجه صرع مفید است .

۴ - خون را تصفیه می کند .

۵ - برطرف کردن خارش ناشی از گزیدگی حشرات

۶ - برای معالجه اسهال خونی مفید است .

۷ - گرفتگی کبدی را بر طرف می کند .

۸ - بدون هیچ عارضه ای از عصبانیت و التهاب جلوگیری می کند .

۹ - آلوئه ورا  براي سلامت دهان ولثه مفيد است .

پرورش آلوئه ورا در منزل

براي مصارف عمومي و تزئين گلخانه آپارتماني گياه آلوئه ورا گزينه مناسبي است البته به شرط آنكه دماي نگهداري بيشتر از 10 درجه وكمتر از 2 درجه نباشد و در داخل گلدان و با خاك مناسب كشت مي شود . هفته اي يك بار آبياري شود و گاهي اوقات در معرض آفتاب قرار گيرد .

نحوه نگهداري برگه آلوئه ورا در منزل

بعد از هر بار استفاده از گياه، آن را در پايين يخچال و بدون محافظ نگهداري كنيد و مي توانيد تا 2 ماه از آن  استفاده نمائيد

 
بونسای مشاهده در قالب PDF چاپ فرستادن به ایمیل

بونسای ها (Bonsai) گیاهان یا درختانی هستند که در محفظه هایی رویانیده می شوند آنچنان که حتی زیباتر از محیط طبیعی و وحشی رشد می نمایند. پرورش بونسای به عنوان یک سرگرمی هنری محسوب می گردد.بونسای نمایی زیبا از جنبه های لطیف فرهنگ شرق است که احساس شادابی و سرزندگی را به همراه دارد و آن بیش از پرورش گلها در گلدان اهمیت داشته و نیازمند توجهات فیزیکی و عاطفی (Emotionally) بیشتری است.

پروسه پرورش بونسای در راستای کنترل شکل درخت انتخابی صورت می پذیرد بطوریکه گاهی لازم است تا شاخه ها را با سیم هایی ببندند و یا برخی شاخه ها را با بیرحمی از بیخ ببرند زیرا اینکارها برای سلامتی گیاه و زنده ماندنش در گلدان ضروری است. در حقیقت در روند پرورش بونسای هیچگونه رازی وجود ندارد بلکه فقط با انجام برخی اعمال ساده باعث بروز تغییراتی در رشد اندام های گیاه می گردند.

تکنیک های تهیه بونسای عبارت از پروسه ای است که به موازات رشد طبیعی گیاه انجام می پذیردو در صورتیکه از دانهال ها (Seedling) استفاده شود، گیاه طبیعی باید چندین مرحله را از قبیل مراحل ابتدایی (Beginning) ، سیم پیچی به منظور فرم دهی (Whipping) ، مرحله میانی (Intermediate Stage) و سپس مراحل بلوغ و افول رشد را بگذراند. اما برخلاف تمام کارهای هنری دیگر، پرورش بونسای مادامیکه درخت زنده است و رشد می یابد، خاتمه نمی پذیرد و باید به طور مرتب تحت مراقبت قرار گیرد و بدینگونه است پرورش بونسای را هنر بی پایان نام نهاده اند و دقیقآ همین موضوع برای بسیاری از دلباختگان پرورش بونسای بسیار ارزشمند و دلپذیر گردیده است.

درختان در همه جای محیط زیست ما نظیر خیابانها، داخل پارکها و سایر اماکن عمومی، دامنه تپه ها و حتی در باغچه خانها حضور دارند. آیا تا کنون به درختی با دقت نگریسته اید؟ مثلآ به درخت بلوطی(Oak) که مغرورانه در یک مزرعه قد بر افراشته است؟ یا یک درخت غان (Birch) که در یک دشت شقایق (Copse) در دامنه یک تپه جلوه گری می کند؟ و یا یک درخت کاج (Pine) که در حاشیه یک جنگل سر بر آسمان می ساید؟ آیا به احساس عجیب خود اندیشیده اید؟ بهرحال در صورت نداشتن فضای کافی برای احداث باغ به کمک بونسای (باهجی Bone-sigh) میتوانید احساسی مشابه آنرا بیافرینید.

بونسای ذر سالهای اخیر در دنیا شناخته شده است و آن عبارت از کاشتن درختان درون انواع مختلفی از ظروف کم عمق با انجام برخی مراقبت های ویژه برای افزایش و بروز زیبایی های فطری و طبیعی آنان می باشد و به تعبیری دیگر عبارت از درختان یا بوته های گلدانی هستند که به خوبی هرس گردیده و پرورش یافته اند به طوریکه بیشتر از 1 متر (3 فوت) ارتفاع نداشته باشند.اگرچه این گیاهان در اندازه کوچکی هستند ولیکن تمامی خصوصیات درختان طبیعی را دارا می باشند. برخی از درختان بونسای برای صدها سال زنده می مانند و از یک نسل به نسل بعدی به ارث می رسند. بونسای موجودی زنده و در حال رشد و تغییر است و با هنر نقاشی که اجسام را با اشکال و رنگها به صورت تغییر ناپذیر و ساکن بیان می نماید کاملآ متفاوت است و آن نوعی هنر است که سعی دارد تا احساس طبیعی را با پرورش درختان مینیاتوری در گلدان ها القاء نماید یعنی بر پایه احساس زیبایی، تکنیک و تجربه استوار می باشد.

بونسای را نمیتوان بدون داشتن برنامه مناسب، دلسوزی کافی و بکارگیری تکنیک های مربوطه برای مدت طولانی زنده نگه داشت و زیبایی و سلامتی آن رو به زوال (Sakuochi) خواهد گذاشت. پرورش بونسای را به سادگی می توان آموخت و از این سرگرمی لذت برد . بونسای از نظر آموزش و ایجاد جاذبه بسیار اهمیت دارد اما برخی فکر می کنند که بونسای اسرار آمیز و علمی است و بندرت رشد می کند. رشد دادن بونسای بیش از حد مشکل نیست، هر چند نیازمند توجهات روزانه به ویژه درضمن فصول رشد آنها می باشند ضمنآ باید از دانش مرتبط با نیازهای گیاهان، تکنیکهای مراقبت در شرایط رشد در گلدانهای کوچک و به ویژه شکیبایی برخوردار باشید زیرا خلق بونسای با قوانین طبیعت در تضاد نیست و پرورش دهندگان بونسای هیچاه بی نیاز از افزایش دانش تئوری و تجربی خود در مورد طبیعت و درختان آن نخواهند بود. پس برای لذت بردن از بونسای باید جنبه های علمی باغبانی را به صورت هدفمند در بلند مدت آموخت زیرا بسیاری از مشتاقان آن با خریداری یا تهیه یک بونسای آماده و سپس در صورت مواجه با خشک شدن گیاهان آن بر شایعه دشوار بودن پرورش بونسای دامن می زنند.

برخی آموختن هنر بونسای را شامل مراحل زیر می دانند:

1- مرحله (Shu) یعنی آموختن علمی و عملی

2- مرحله (Ha) یعنی رد کردن یا تغییر دادن برخی روشهای آموخته شده

3- مرحله (Ri) یعنی عدم وابستگی و تعلق

.اندوختن دانش پایه و پذیرش نصایح دیگران همراه با ایده های شخصی و مداومت و خلاقیت ضامن موفقیت در پرورش بونسای می باشد. هیچگاه با اصرار به روش ها و ایده های شخصی و نادیده گرفتن دانش و تکنیک های آموخته شده که اصطلاحآ Namabyoh یا Namaiki گفته می شود، نمی توان به دستاورد مهمی نائل آمد. پرورش بونسای بعنوان یک بازی فکری مطرح بوده و دارای سه بخش اصلی است:

الف) یک نوع مبارزه طلبی از نوع باغبانی است که قواعد بازی توسط درخت تعیین شده است.

ب) یک نوع تکنیک آموزشی است

ج) در طولانی مدت به خلق یک اثر هنری زنده منتهی می شود. مبارزه طلبی باغبانی آن به آینده می نگرد که اگر دارای درختان شادابی باشید، به موفقیت امیدوار خواهید بود و هر چه بر تجربیات شما افزوده می شود در کارتان موفق تر خواهید بود و می توانید بعنوان یک پرورش دهنده بونسای مطرح گردید.

.افراد مبتدی نباید به خریداری یک نمونه گران قیمت اقدام کنند و بهتر است از بونسای های ویژه مبتدیان یا قیمت منصفانه بهره گیرند و کارآموزان بونسای نیز بهتر است درختان دارای ساقه دلخواه را از قلمستان ها تهیه نموده و برای خود به صورت بونسای در آورند.

تاریخچه بونسای:

بونسای در ادبیات به معنی <<کاشتن در سینی>> (A planting in a tray) است و انواع مختلف درختان و بوته ها را می توان به صورت مینیاتوری به کمک تکنیکهای بونسای که ضمن صدها سال توسعه یافتنه اند، پرورش داد. بونسای ها قادرند ا ز 50 سال تا یکصد سال و حتی بیش از آن بقاء یابند و این بیشتر از طول عمر پدیدآورندگان آن می باشد.

عبارت بونسای Bonsai از کلمه Bon به معنی گلدان، سینی یا ظرف و نیز کلمه Sai به معنی درخت، بوته و درختچه Shrub یا کاشتن گیاه Planting تشکیل شده است و ترجمه انگلیسی آن Potted Planting یا Tray tree خواد شد ولیکن این معانی بیانگر اندازه، جنس گیاه یا محیط رشد (خارج یا درون خانه) آن نخواهد بود. لغت اصلی بونسای از لغت چینی Pen Tsai منشاء گرفته است چنانکه در حال حاضر تعدادی مدرسه ویژه بونسای در چین وجود داردکه Pen-Jing خوانده می شوند و هر مدرسه روش خاصی را برای پرورش بونسای تبلیغ می نماید اما پرورش بونسای در ژاپن در هماهنگی بیشتری با طبیعت تحول یافته است بطوریکه احساس آرامش بیشتری را تداعی می بخشند.

قدیمی ترین بونسای ذکر شده در جهان در اشعار اواسط قرن چهاردهم میلادی آورده شده اما استفاده از بونسای در حدود سه قرن بعد عمومیت یافته است. بونسای های اولیه بیشتر توسط اشراف، روحانیون و اشخاص عالی رتبه استفاده می گردید ولی از قرن هفدهم، افراد عادی نیز آنها را در اختیار گرفتند. از زمانی که کشور ژاپن در سال 1868 پس از سه قرن انزوا، دروازه های خود را برروی کشورهای غربی گشود، بونسای بعنوان یک موضوع هنری مورد تحسین همگان قرار گرفت و مردم آنرا نه فقط بعنوان یک سرگرمی بلکه بعنوان یک حرفه هنری Artistic Pursuit مورد استقبال قرار دادند و به برپایی نمایشگاه های بزرگی از آن اقدام کرده و کتب آموزشی زیادی در ارتباط با تکنیک های پرورش بونسای منتشر نمودند.

امروزه پرورش دهندگان بونسای به عضویت مجامع ویژه ای در می آیند و بعنوان دوستداران طبیعت به آن جنبه های تجاری، هنری و سرگرمی بخشیده اند وحفاظت و پرورش Care and Nurture از بونسای فقط از مشغولیات ژاپنی ها نیست چنانکه بیش از 1200 نفر از 32 کشور جهان در کنواسیون جهانی بونسای شهر Omiya در سال 1989 شرکت کردند. این کنوانسیون کمک نمود تا فدراسیون جهانی دوستداران بونسای تاسیس شده و هدایتگر آموزش مهارت های پرورش بونسای و همه گیر شدن آن در سراسر گیتی گردد. این انجمن هر 4 سال یکبار پس از اولین گردهمایی تشکیل شده است که گردهمایی فلوریدا در ایالات متحده، گردهمایی سئول در کره جنوبی و آخرین گردهمایی در مونیخ آلمان از آن جمله اند.

فلسفه بونسای:

در مفهوم عام، بونسای هیچ گاه نماد خودنمایی، جلوه گری و خودستایی نبوده و نمی توان آنرا مبتذل و بد سگال خواند، بلکه آن را الگوی تهذیب نفس و اصالت زندگی و مظهر ابهت، خیره کنندگی و ابهام می دانند.

در ژاپن به بونسای ها اصیل کلمات Wabi و Sabi اتلاق می شود که اولی به مفهوم سکوت، آرامش، تواضع وتنهایی و دومی به معنی سادگی، فقر، قانع بودن و سالخوردگی است و این دو کلمه از مراسم Tea Ceremony یا مراسم چای موسوم به Wabi-Cha که توسط Rikyo Sen-no در 400 سال پیش بنیانگذاری شد،نشئات یافته اند.

چینی ها در اشعار فلسفی Rikugi به کلماتی اشاره می نمایند که شامل: Kyo, Hi, Fu, Ga, Sho, Fa می باشد و بر طبق آن Ga برانگیزاننده احساس، ظرافت و وقار Elegance ، برازندگی Grace , آرامش و صفا Serenity و فروتنی Modesty است زیرا آنان تمامی خصوصیات مذکور را در بونسای قابل درک می دانند و معتقدند بونسای هایی که خصوصیات Ga را نداشته باشند، یک بونسای خوب به حساب نمی آیندو از این جهت Ga به همراه Sabi و Wabi استخوانبندی فلسفه بونسای را تشکیل می دهد.

انواع بونسای:

درختان بونسای را در اندازه های کوچک و در حد کف یک دست Palm تا ارتفاع یک متر پرورش می دهند و برای انتخاب روش پرورش بونسای، درختان را به دستجاتی از نظر صفات و زیبایی آنها برای خلق یک اثر هنری زنده تقسیم میکنند و هر درخت را با دیدی تازه و فکری باز و آزاد نگریسته و خصوصیات طبیعی آنرا در نظر می گیرند. بونسای ها را بر اساس شکل آنها دسته بندی می کنند اما بسیار اهمیت دارد که پرورش دهندگان به بونسای اجازه بدهند تا خصوصیات واقعی خود را به صورت آزادانه ای بروز دهند و بدون اینکه آنها را وادار به نشان دادن خصوصیات ویژه ای نمایند به آنان کمک کنند تا بشکلی زیبا جلوه گر شوند، آنگونه که انسانها برای خود لباس مناسب را انتخاب می کنند.

درختانی که ریشه دهی ضعیفی دارند همانند تیرهای چوبی خطوط برق و تلفن که بر زمین فرو رفته اند، خواهند بود اما سیستم های ریشه دهی گسترده موجب استقرار بهتر درختان و ثبات بهتر محوریت گیاه می گردند بطوریکه بونسای های استاندارد ژاپنی که دارای سیستم ریشه دهی مناسبی هستند، به مقدار کافی قطور شده و از خاک خارج می گردند.

برخی از معروفترین انواع بونسای عبارتند از:

1) Kokutan Bonsai: در این روش از گیاه Indian Hawthore با نام علمی Rhaphiolepsis Indica که توسط بذرهایش تکثیر می یابد، استفاده میکنند. این روش در سال 1974 توسط Haruo Kaneshiro معروف به Papa ابداع گردید. وی از این روش برای آموزش تکنیک های بونسای بوفور استفاده نمود زیرا نیازی به هرس سنگین ساقه ها و شاخه ها که موجب ایجاد زخم بر تنه گیاه می شوند را ندارد و از این طریق به موفقیت های زیادی در خلق بونسای های زیبا با تنه (Stock) ، ساقه ها (Trunks) و شاخه های (Branches) خارق العاده دست یافت.

2) Penjing Type: با اجرای هرس سنگین بر بخشهای بالایی درختان بونسای باعث تحریک رشد شاخه های زیرین آن گردیده و ریشه دهی آنها افزایش می یابد بطوریکه تولید گیاهان کج را می نماید و بر ناهمواری های تنه آنها افزوده شده و از زیبایی خاصی برخوردار میگردند.

3) Cascade Type: با هرس مناسب شاخه ها می توان گیاهان را به صورت آبشاری یا نیمه آبشاری (Semi-Cascade) تربیت نمود.

4)Exposed the root: برای خلق این نمونه ها باید درخت بونسای را در محل خود اندکی به طرف بالا کشید و از محل استقرارش حرکت داد و عملیات لازم را بر روی تاج آنها به همراه روند معمولی نگهداری گیاه اجرا نمود.

5)Die-Back: زیباترین بونسای های زمانی بوجود می آیند که آنها را برای مدتی در شرایط سخت رشد قرار داده تا بخشهای از تنه آنها بمیرند و سپس با ایجاد شرایط مناسب، آنها را وادار به رشد در این اندام ها (Grow-Back) می کنند. اینگونه سیکل رشد ومرگ (Grow back cycle- and die) منجر به تولید درختانی با خصوصیات غیر معمول می گردد که ظرفیت های استثنایی خواهند داشت.

6)Fuku Bonsai: برای این نوع بونسای از گیاهانی استفاده می شود که دارای تنه های ستبر (Stout Trunks) و خیلی سنگین، شاخه های اندک و قوی و جوانه انتهایی باریک و بلند باشند که اغلب تولید تنه های چندگانه ( Multiple Trunks) با ریشه دهی قابل توجه و تعداد زیادی شاخه نموده و رشد زیادی می کنند بطوریکه بهترین کیفیت را در نظر ارزش گذاری بین المللی خواهند داشت.

 
فیزیولوژی پس از برداشت گلهای شاخه بریده مشاهده در قالب PDF چاپ فرستادن به ایمیل

هدف از مطالعه فیزیولوژی پس از برداشت گلهای شاخه بریده، درک رفتار واختلالات گلهای برداشت شده است. تفاوتهای چشمگیر بین شرایط موجود در محیط رشد و امکانات انبار، فیزیولوژی گلهای شاخه بریده را شدیدآ تحت تآ ثیر قرار می دهد.

از این رو درک سازوکارهای بیولوژیکی که طی انبارداری فعال شده و یا از آنها جلوگیری می شود، جهت توسعه بخشیدن به استراتژی های فنی ممانعت از کاهش کیفیت ضروری است. کیفیت خارجی (ظاهر) برای مشتری از اهمیت فوق العاده ای برخوردار است.

اگر چه کیفیت خارجی، انگیزه مشتری جهت انتخاب را افزایش می دهد، عمر پس از برداشت یا عمر گلجایی عاملی کلیدی جهت متقاعد شدن وی به خرید مجدد گلهای شاخه بریده خواهد بود. بنابراین فیزیولوژی پس از برداشت، هدفی دو گانه دارد: حفظ کیفیت خارجی طی زنجیره توزیع و افزایش عمر گلجایی گلها. کلید افزایش عمر پس از برداشت گل درک فرآیندهای بیولوژیکی کلیدی کنترل کننده فیزیولوژی پس از برداشت همچون: تنفس، تولید اتیلن، از دست دادن آب (تعرق)، عدم توازن هورمونی و فعال سازی آنزیم های دارنده مرتبط با رنگ پریدگی گل و زردی برگ(از دست رفتن کلروفیل) می باشد. تنفس فرآیند متابولیکی اساسی مسئول فراهم سازی انرژی در همه سلول های زنده است.

طی زندگی پس از برداشت، گلهای شاخه بریده جهت تنفس به ذخایر اندوخته( نشاسته وقند) وابسته اند . از آنجا که گلها اصطلاحآ خونسرد( Poikilotherm ) هستند، سرعت تنفس آنها وابسته به دماست یعنی با افزایش دما، بطور تصاعدی افزایش می یابد. معمولآ Q10 (سرعت تنفس در دمای T نسبت به دمای T-10 ) برای گلهای شاخه بریده، حداقل 3 وحداکثر 9 می باشد. این بدان معناست که تنفس (و زوال) در 20 درجه سانتی گراد، حداقل 9 برابر سریع تر از صفر درجه سانتی گراد است، از این رو سرد کردن سریع و پائین نگه داشتن دما، عاملی کلیدی جهت حفظ عمر گلجایی گلهای برداشت شده است.

غالبآ پس از برداشت، تعادل هورمونی در گلهای شاخه بریده تغییر می کند. شرایط استرس، بیوسنتز اتیلن را تحریک می کند که منجر به تسریع پیری یا ریزش در گلهای شاخه بریده حساس به اتیلن می شود. اثرات فیزیولوژیکی اتیلن، زمانی بیان می شود که بافتها به این هورمون گیاهی حساس باشند و لازمه آن حضور این هورمون در سلولهای دارای گیرنده حسی اتیلن (Receptor ) است.

گیرنده های حسی اتیلن گیاه در سیستم های مدل (اساسآ Arabidopsis thaliana ) مورد مطالعه قرار گرفته است واگرچه تا کنون اطلاعات زیادی در خصوص ساختار و کارکرد آنها بدست آمده است، جزئیات جدیدی به طور پیوسته در حال کشف شدن می باشد. گلهای شاخه بریده حساس به اتیلن، به غلظتهای یک تا سه میکرولیتر بر لیتر بطور کامل پاسخ می دهند که در صورت اعمال تیمار با بازدارنده های بیوسنتز یا عمل اتیلن، زمان پاسخ دهی، طولانی  تر خواهد بود. اسید آبسایزیک (ABA) هورمون گیاه دیگری است که می تواند نقش مهمی در خلال پیری گل بازی کند. تجمع اسید آبسایزیک با تنش آبی در برگها وگلبرگها بر انگیخته می شود وممکن است ناشی از تجزیه کاروتنوئیدها در برگها باشد. افزایش غلظت اسید آبسایزیک ممکن است ماشه پیری گل را در برخی گونه ها بکشد.

گلها به محظ برداشت، دیگر سایتوکاینین ها را از ریشه های گیاه مادری دریافت نمی کنند. نبود این هورمون ها منجر به انگیزش زردی برگ می شود. تیمار با سایتوکاینین خارجی یا فنیل اوره های جایگزین با کارکردی مشابه سایتوکاینین، می تواند از تجزیه کلروفیل و زردی برگ جلوگیری نماید.

از دست دادن زیاد آب، غالبآ انبارداری و عمر گلجایی گلهای شاخه بریده برداشت شده را تحت تآثیر قرار می دهد. تداوم تعرق در گلهای جدا شده از گیاه مادری منجر به عدم توازن آب و در نتیجه پژمردگی گل میشود. جهت جلوگیری از اتلاف زیاد رطوبت، گلهای شاخه بریده باید بلافاصله پس از برداشت سرد شوند.

شرایط انبار و حمل ونقل، شدیدا فیزیولوژی گلهای شاخه بریده و متعاقب آن عمر گلجایی آنها را تحت تاثیر قرار می دهد. عوامل محیطی که مستقیمآ فیزیولوژی گلهای شاخه بریده را تحت تاثیر قرار می دهند عبارتند از: دما، رطوبت نسبی، اتیلن خارجی و نور. دما ، مهمترین عامل تاثیر گذار بر زندگی کلیه موجودات فسادپذیر (Perishable ) می باشد. دماهای پائین، تنفس، تعرق، بیوسنتز اتیلن و پاسخ به آن، رشد میکروبی و فعالیت های آنزیمی را کاهش می دهند. رطوبت نسبی(RH) موجود در اطاقهای انبار یا بسته ها، تعرق گل شاخه بریده را شدیدا تحت تاثیر قرار می دهد. شرایط با رطوبت نسبی بالا، از دست دادن رطوبت را کاهش می دهد که این متاثر از افزایش شیب (gardient) فشار بخار در سرتاسر روزنه ها می باشد. این اثر خیلی وابسته به دماست. در دماهای بالا، شیب فشار بخار بسیار تندتر است.

دامنه رطوبت نسبی اطاقهای انبار باید بین 90 و 95 درصد باشد. در این رطوبتهای بالا، کنترل دقیق دما به منظور جلوگیری از کندانسه شدن (آب) ومتعاقب آن رشد کپک ضروری است. آلودگی محیطی اتیلن، معمولا نتیجه احتراق ناقص یا تولید آن توسط اندام های پیر گیاه می باشد که می تواند تاثیر دراماتیکی در گلهای شاخه بریده حساس به جا بگذارد. نور می تواند تاثیر مهمی در کارکرد پس از برداشت برخی از گلها داشته باشد اما از آنجا که گلهای شاخه بریده در شرایط تاریک نگهداری و حمل می شوند اهمیت آن در زنجیره تجاری توزیع ناچیز است.

اختلالات اصلی پس از برداشت که ارزش زینتی گلهای شاخه بریده را تحت تاثیر قرار می دهند، در اندام های گل (گلبرگها، مادگی و تخمدان) یا برگ ها به وقوع می پیوندند. علایم پیری گل بین گونه ها و حتی ارقام متفاوت است. پیری برگ ممکن است، آخرین مرحله تکامل برگ در نظر گرفته شود. این پدیده فرآیندی کاملآ تنظیم شده است که با مرگ برگ خاتمه می یابد. علایم پیری برگ شامل زردشدگی آن، ایجاد نقاط قهوه ای، نکروزه شدن و خشکیدگی برگ می باشد.

 
سینره مشاهده در قالب PDF چاپ فرستادن به ایمیل

سینره با نام علمی Cineraria از خانواده Asteraceae دارای 27 گونه است، گیاهی یک ساله و کمتر به عنوان گیاهان آپارتمانی مورد استفاده قرار می گیرد، مگر در موردی که شروع به گلدهی می نماید. این گیاه بومی مناطق استوایی است. رنگ گلها صورتی، قرمز، آبی ، بنفش، سفید یا ترکیبی از آنهاست و دوره گلدهی اواسط اسفند تا اواخر فروردین است. این گیاه بعد از گلدهی از بین می رود و دوباره گلدار کردن آن بسیار مشکل و بدون صرفه است. بهتر است دوباره بذر آن را بکاریم.

نور: این گیاه به نور زیاد ولی غیر مستقیم نیاز دارد و پای پنجره های جنوبی بهترین جا برای آن است.

آب: خاک گیاه را همیشه نمناک نگه دارید، اما زیاد از آب پر نکنید، این گیاه خاک خشک یا خیلی آب دار را نمی پسندد.

رطوبت: تا جایی که امکان دارد رطوبت را بالا نگه دارید. دو تا سه بار در روز، گیاه را مه پاشی کنید.

کود: تا زمان گلدهی نیاز به کود ندارد. زمانی که گلدان به دست شما می رسد زمان مناسب برای کوددهی به آن است. در این مدت یک بار تغذیه با کود، کافی به نظر می رسد. با نصف دستوری که روی بسته های کود نوشته شده، گیاه را تغذیه کنید. چرا که کود زیاد، گیاه را از بین می برد.

دما: این گیاه عاشق سرماست. دما در بعدازظهرها 7 تا 10 و در طول روز 15 تا 18 درجه باشد.

آفت و بیماری ها

حشرات: در صورتی که روی برگها حشرات ریزی مثل کنه مشاهده کردید، آنها را با آب و صابون بشوئید یا از حشره کش استفاده کنید.

پوسیدگی ریشه: در این حالت، ریشه گیاه حالت گندیده پیدا می کند و گیاه شادابی خود را از دست می دهد. برای درمان، رطوبت خاک را کنترل کنید و آن را در سطح پائین نگه دارید.

 
بنفشه آفریقایی مشاهده در قالب PDF چاپ فرستادن به ایمیل
نوشته شده توسط Administrator   
یکشنبه, 07 شهریور 1389 ساعت 20:59

بنفشه آفریقایی با نام علمی:

saintpaulia inconspicua از خانواده ژسنریاسه Gesneriaceae که بومی آفریقای شرقی (تانزانیا) است. گفته شده این گیاه اولین بار در سال 1892 توسط یک نظامی آلمانی به نام سنت پل در تانزانیا شناسایی شد، به همین دلیل نام سنت پلیا برای آن انتخاب  گردید. اندازه گیاه در جنس های مختلف متفاوت است. رنگ گلهایش متنوع بوده ودر طول سال گل می دهد.

نیازهای بنفشه آفریقایی

نور: این گیاه بسیار دوستدار روشنایی است، در زمستان باید از نور کامل آفتاب بهره مند شود اما بهتر است در تابستان از تابش مستقیم آفتاب محافظت گردد.

آبیاری: در مورد مقدار آب و فاصله زمانی بین دو آبیاری عواملی چون نور، گرما، خاک، جنس و حجم گلدان و سن گیاه دخالت دارد. از پاشیدن آب روی برگهای گیاه خودداری کنید.

تکثیر: برای ازدیاد بنفشه آفریقایی می توانید از سه روش کاشت بذر، قلمه برگ و تقسیم بوته استفاده کنید.

قلمه برگ: این یکی از بهترین و آسانترین روشهای تکثیر بنفشه آفریقایی است. زمان مناسب برای این نوع تکثیر فصل تابستان است.در این روش ابتدا بهترین برگها را انتخاب کنید و آنها را با قیچی یا چاقو از انتهای دمبرگ بچینید. برگ بریده شده را از ناحیه دمبرگ در آب قرار دهید تا ریشه دار شود. در شرایط مناسب، قلمه برگ بعد از پانزده روز تا یک ماه دارای ریشه می شود.

تقسیم بوته: این روش راه ساده ای برای ازدیاد بنفشه آفریقایی است. زمانی که گیاه بنفشه آفریقایی رشد کافی کرد از کنار بوته، پاجوش های کوچکی رشد می کند که می توانید از آنها برای ازدیاد گیاه استفاده کنید.

کاشت بذر: با استفاده از نور مصنوعی و تنظیم درجه حرارت مناسب می توان در هر زمانی به کاشت بذر اقدام کرد. برای کاشت بذر در شرایط مصنوعی، درجه حرارت را روی 20 الی 25 درجه سانتی گراد تنظیم نمائید و روزانه به مدت دوازده ساعت چراغ ها را روشن کنید. همه روزه قدری آب روی خاک اسپری کنید.  

+ نوشته شده در  شنبه بیستم خرداد ۱۳۹۱ساعت 10:54  توسط ناصر صادقی   | 


نام علمي Alstroemeria spp  

خانواده ALSTROMERIACEAE 

گياه دائمي با ريشه هاي غده اي كه گلهاي زيبا و فراوان آن در فصل تابستان ظاهر مي شوند و گلها داراي عمر طولاني بوده و به صورت گل بريده مورد استفاده قرار مي گيرند. 

نکات مقدماتی

آلسترومریا از ابتدا به خاطر گلهای شاخه ای زیبایش کاشته می شد. گل های آلرسترومریا دارای مجموعه ی وسیعی از رنگهای ارغوانی، بنفش کمرنگ، قرمز، صورتی، سفید، نارنجی، زرد و دورنگی است. به علاوه گلها عمر طولانی دارند که 2 تا 3 هفته طول می کشد. از خصوصیات خوب آلسترومریا این است که سرما را ترجیح می دهد. برتریهای دیگر آن این است که بعد از شروع گلدهی تداوم و دوره ی گلدهی آن مناسب و دارای عملکرد گلدهی بالاست. اخیراً، آلسترومریا به عنوان گیاهان گلدانی و گلهای باغی معروف شده است. در باغ و رد مناطق گرمتر از نواحی آب و هوایی آمریکا(منطقه 6)، به عنوان گیاهان بادوام و علفی رشد می کند. در مناطق سردتر، به صورت یکساله یا چند ساله حساس هستند. به طور معمول گیاهان در اواخر بهار شروع به گلدهی می کنند و تا پایان تابستان یا آغاز پاییز گلدهی آنها ادامه دارد . در باغ و در آفتاب کامل می توانند رشد کنند، اما برای آنها مناطقی که تا حدی سایه دارند مناسب تر است. ارتفاع آنها به کولتیوار و شرایط نوری وابسته است.و در دامنه ای از 30 تا 100 سانتی متر قرار دارد. آلسترمریا سردی هوا، زهکشی خوب و محیطهایی با مواد آلی زیاد را ترجیح می دهد. 

جنبه های عمومی  

خصوصیات، انتشار و طبقه بندی گیاهشناسی

آلسترومریا به زیر مجموعه ی تک لپه ایها و خانواده ی آلسترومریا سه تعلق دارد. قبلاً آلسترومریا به خانواده آماریلیدا سه و لیلیا سه تعلق داشت.

سیستمهای اصلی تکثیر:

در روش سنتی، گیاهان آلسترومریا از طریق تقسیم ریزومهای گیاه که به صورت کلنی توسعه یافته اند تکثیر می شوند. این تکثیر با تقسیم متوالی هر 10 تا 12 هفته در اتاق تکثیر انجام می گیرد. حفظ رشد رویشی برای تکثیر سودمند است. اگر گیاهان در یک بستر ثابت که برای تولید گلهای شاخه ای نیز استفاده می شود، تکثیر شوند، سکوب چند روز قبل از تقسیم باید حدود 10تا 15 سانتیمتر کوتاه شود. در هنگام تقسیم، بخشهای مسنتر ریزومها از بین برده می شوند. 

به دلیل سرعت کند تکثیر به وسیله ی تقسیم ریزوم، روش ریزازدیادی مشهور ترین فرآیند تجاری برای تکثیر این گیاه است. در کشت بافت، هر 4 هفته گیاهان می توانند 4 تا 7 برابر شوند. به علاوه با این روش، به طور پیوسته گیاهان عاری از ویروس و سای ربیماریها می توانند تولید شوند. 

به طور معمول از تکثیر آلسترومریا به وسیله ی بذر به علت تغییر پذیری ژنتیکی و مشکلات جوانه زنی بذر که وجود دارد، باید پرهیز شود. 

 

اصلاح نباتات : (اهداف و مسائل خاص)

آلسترومریا به وسیله ی حد اقل هشت شرکت آمریکایی و هلندی به اضافه ی چندین اصلاح کننده ی خصوصی، اصلاح شده است. بعضی کولتیوارهای تجاری در نتیجه ی جهش حاصل شده اند که پلی پلوئیدهای گونه های طبیعی می باشند. اخیراً از آنجا که گونه های بیشتری در دسترس اصلاح کنندگان قرار دارد، اصلاحاتی از تلاقیهای بین گونه ای و تلاقیهای داخل گونه ای حاصل شده است. در آزمایشگاه تکنیکهای نجات جنین به کار گرفته شده تا به این نوع اصلاح کمک شود. اکنون اهداف اولیه ی اصلاح کنندگان شامل فرم رشد و داشتن گیاهانی درشت تر، ایجاد گلهایی با تداوم گلدهی در طول سال، عطر گل، فرم رشد تراکم، و رنگهای جدید گل می باشد. به علاوه تولید لاینهای نر عقیم که برای داشتن هیبرید مورد نیاز است، هدف مورد نظر و جدید اصلاح کنندگان می باشد. متأسفانه، آلسترومریا ویروسی دارد که به وسیله ی بذر منتقل می شود و گیاهان مادری خالص برای جلوگیری از انتقال این ویروس مورد نیاز اند. کروموزومهای آلسترومریا خیلی بزرگ و نمونه ای از آمار یلیدا سه و لیلیا سه هستند. تعداد کروموزومهای پایه (منوپلوئید) است. این جنس با توجه به دوره ی کوتاهی که روی آن مطالعه شده است، فرصت زیادی برای اصلاح و بررسیهای ژنتیکی دارد.

نیازهای زراعی :

مواد آلی، زهکشی خوب، و خاک نرم و پوک، بهترین محیط برای ریزومهای آلسترومریا است. خاک، پرلایت، رس ژلاتینی، و شن برای سیستمهای تولیدی بسته موفق آمیز بوده است. بستر گیاهانی که برای تولید گلهای شاخه ای به کار میروند باید 15 تا 20 سانتیمتر عمق داشته باشند. وجود این عمق به ریشه ها اجازه می دهد که در دوره ی تولید 3 تا 4 ساله بتوانند به خوبی رشد کنند. ریزومها به صورت سطحی کشت می شوند و نقطه ی رشد آنها فقط در 7 تا 10 سانتی متری از سطح خاک قرار می گیرد. مكان آفتابي و محفوظ از باد و باران، خاك غني از مواد آلي و داراي زهكشي خوب، حداقل دماي قابل تحمل آن ۱۵- درجه سانتيگراد است ولي در زمستانهاي سرد بايد روي غده هاي در حال استراحت گياه را با يك لايه خاك پيت و يا خشك پوشاند
+ نوشته شده در  چهارشنبه هفدهم خرداد ۱۳۹۱ساعت 10:33  توسط ناصر صادقی   | 
انواع هورمونهای گیاهی

 

هورمون در ربان یونانی به معنی محرک می باشد . این ماده در مقادیر بسیار اندک در حد قسمت در میلیون اثرات مهم و بارزی در ریخت زایی و اندام زایی گیاه و رشد و نمو دارد. مقادیر مختلف هورمون در یک اندام و مقدار ثابت آن در اندام های مختلف ممکن است اثرات متفاوت و حتی متضاد داشته باشد.

 

در بسیاری از اثرات بیش از آنکه غلظت یک هورمون اثر گذار باشد اغلب غلظت نسبی آنها و ترکیبشان اثر بخش است .

 

هورمون در همان مکان تولید و یا در ناحیه دیگر اثر خود را به جا می گذارد.

 

 

اکسین  ها

 

چندین ترکیب به عنوان اکسین شناسایی و نامگذاری شده اند که اثرات کم و بیش یکسانی بر پدیده ها ی رشد و نمو دارند. فراوانترین اکسین طبیعی شناخته شده اندول استیک اسید است که به اختصار IAA نوشته می شود. بیشترین مقدار اکسین در مریستمهای اولیه  از جمله مریستم نوک ساقه ، مریستم نوک ریشه و نیز برگ های جوان و جنین در حال رشد و نمو تولید می شود. اکسینها علاوه بر تاثیری که در افزایش طول یاخته دارند، در کنترل ریزش پاییزی برگها و میوه‌ها ، تولید ریشه‌های نابجا ، رشد دیواره تخمدان وتشکیل میوه  دخالت دارند.

 

این هورمون به مقدار کم برای رشد ریشه لازم است و افزایش جزئی آن از رشد ریشه جلوگیری می‌کند. غلظت هایی از اکشین که رشد ساقه را افزایش می دهد بر رشد ریشه اثر باز دارندگی دارد . اکسین سبب نسخه برداری RNA از DNA و در نتیجه افزایش سنتز پروتئین می‌شود. در بسیاری از دو لپه‌ایها رشد جوانه‌های جانبی به وسیله اکسین متوقف می‌شود این همان چیرگی راسی جوانه انتهایی است. در ریشه نیز این هورمون در سرعت و جهت رشد ریشه های فرعی موثر است که از آن به عنوان چیرگی راسی مریستم انتهایی ریشه اصلی یاد می شود .اکسین همچنین در بازدارندگی فعالیت فصلی کامبیوم آوندی و نمو چوب پسین و همچنین در تمایز یابی در ناحیه تمایز یابی ریشه نقش دارد.

 

غلظت مناسب اکسین باعث دوام گل و میوه  و برگ در ساقه های گیاهان شده نبود آن و یا غلظت های زیاد این هورمون باعث تشکیل لایه جداکننده و در نتیجه خزان این بخش ها می شود.

 

جیبرلین ها

 

این هورمون نخستین بار از نوعی بیماری قارچی برنج که باعث طویل  شدن غیر طبیعی ساقه گیاه  می‌شد  کشف گردید. ماده‌ای به نام جیبرلین A  توسط این قارچ ترشح می‌شود که وقتی آن را روی بوته‌های سالم برنج بپاشند، در آنها هم نشانه چنین بیماری مشاهده می‌شود. جیبرلین A مخلوطی از شش نوع ترکیب شیمیایی کاملا متمایز است. تاکنون در حدود 84 نوع جیبرلین متفاوت  در گیاهان یافت شده است. مهمترین اثر جیبرلینها در افزایش طول ساقه‌ها در ناحیه میانگره ها است. جیبرلینها همچنین سبب تمایز یاخته‌ای می‌شوند. در گیاهان چوبی ، جیبرلینها سبب تحریک کامبیوم آوندی جهت تولید آبکش پسین می‌شوند.

 

جیبرلین بر  رویش دانه و تشکیل گل نیز موثر است . اثر تحریک کنندگی جیبرلین در رشد ساقه ، بویژه در ساقه‌های گیاهان طوقه‌ای ، با افزایش ابعاد یاخته و تعداد آن آشکار می‌شود. جیبرلینها در تمام بخشهای گیاه وجود دارد اما بیشترین غلظت  آن در دانه‌های نارس دیده شده است.

 

سیتوکینین ها

 

سیتوکینینها شامل گروهی از ترکیبات محرک رشد هستند که فرآیند تقسیم میتوز را در سلول‌ها تحریک می‌کنند. نخستین بار این هورمون در شیر نارگی پیدا شد. سیتوکینین مصنوعی که بیشتر در تحقیقات بکار می‌رود، کینتین نام دارد این هومون یکی از اصلی ترین ترکیبات در کشت بافت گیاهی است. مجموع کینتین و اسید اندول استیک سبب تسریع تقسیم یاخته‌ای و در نتیجه تولید یاخته‌های بیشمار می‌شود. سیتوکینینها در چیرگی راسی (تسلط انتهایی) دخالت دارند. نقش دیگر سیتوکینینها جلوگیری از پیری برگهاست.

 

اتیلن

 

تنها هومون گازی در گیاهان اتیلن است. این گاز قبل از رسیدن میوه‌ها در گیاه تولید می‌شود و مسئول تغییرات رنگ ، نرمی بافت وتغییر  ترکیبات شیمیایی  میوه که هنگام رسیدن برخی میوه ها مشاهده می شود است

 

اکسین در تراکم معین سبب تولید مقدار زیادی اتیلن در گیاه می‌شود. هنگامی که پیری برگ آغاز می‌شود اتیلن تنظیم کننده اصلی ریزش برگ است این گاز سبب تسریع در سنتز آنزیم سلولاز و آزاد شدن آن می‌شود. این آنزیم دیواره‌های یاخته را از بین می‌برد. اگر پیش از آغاز پیری برگ اکسین به آن اضافه شود، از پیری برگ جلوگیری می‌گردد. ولی پس از تشکیل لایه ریزش ، اکسین ریزش برگ را با تحریک تولید اتیلن ، تسریع می‌کند.

 

اتیلن در تشکیل تار های کشنده و نیز پارانشیم هوایی در گیاها ن آبزی  موثر است .

 

اتیلن بازدارنده رشد جوانه ها در غده هایی چون سیب زمینی است.

 

 

اسید آبسیسیک

 

این هورمون سبب خواب گیاه می‌شود. آغشته کردن جوانه‌های رویشی به اسید آبسیسیک آنها را به جوانه‌های زمستانی تبدیل می‌کند. این هورمون در دانه‌های بسیاری از گونه‌های گیاهی وجود دارد و سبب خواب دانه می‌شود. اسید ابسیسیک سبب بسته شدن روزنه‌ها به هنگام کم آبی می‌شود تا از تعرق جلوگیری کند. بدین سبب این هورمون به عنوان محافظ گیاه در مقابل شرایط نامساعد محیطی به ویژه تنش خشکی است

+ نوشته شده در  چهارشنبه هفدهم خرداد ۱۳۹۱ساعت 10:30  توسط ناصر صادقی   | 

 

1-غنچه های گل رز یا میخک در صورتی که بسیار بسته باشند هرگز باز نمی شوند بنابراین از خرید آنها خودداری کنید

 

2-به هنگام قراردادن گل در گلدان برگهایی را که در آب قرار می گیرند ببرید توجه کنید که برگها زودتر از گل از بین می روند پس سعی کنید برگهای سالم و تازه انتخاب نمائید قبل از گل آرائی ساقه های نرم را با قیچی ببرید.

 

3-می توانید یک توری سیمی در ته گلدان قرار داده و ساقه های گل را در آن قرار دهید.

 

4-برای نگهداشتن شاخه های گل در گلذان می توانید یک نوار چسب را به طور افقی و عمودی بر لبه گلدان بچسبانید.

 

5-اگر از کودهایی استفاده می کنید که از فضولات پرندگان تهیه شده اند قبل از استفاده آنها را با انواع قارچ کش ها ضدعفونی کنید.

 

6-هرگز گلدان گل را مستقیم در برابر نور خورشید نگذارید.

 

7-برای آبیاری گلها همیشه از آب ولرم استفاده کنید چون آب سرد و یا گرم به گلها لطمه می زند.

 

8-گاهی پیش می آید که گلدان شما بزرگتر از تعداد گلهایی است که دارید در این صورت یک لیوان کوچک را پر آب کرده و درون گلدان قرار دهید سپس گلها را داخل لیوان بگذارید.

 

9-اگر گلدان شما ترک کوچکی دارد ترک را با کمی موم نرم شمع بگیرید.

 

10-هنگام خرید گلدان توجه کنید که گلها در گلدان کریستال زیباتر به نظر می آیند

 

11-اگر ساقه گلهای شما خمیده هستند ساقه ها را برای 10ثانیه در آب سرد غوطه ور کنید جریان هوا در ساقه متوقف می شود

 

12-در یک سیب زمینی خام سوراخهایی ایجاد کرده و هر گل رز را در یکی از این سوراخها بگذارید عمر گلهای شما طولانی می شود

 

13-برای خشک کردن گلها آنها را به حالت واژگون آویزان کنید

 

14-گل لاله تازه را با سفیده تخم مرغ رنگ کنید تا بسته بماند

 

15-به هنگام خریداری گیاه پشت و روی آن را با دقت نگاه کنید تا آفت زده نباشد

 

16-گلهای رز خشک را روی یک کتری آب جوش نگه دارید تا دوباره تازه شود

 

17-از مایکروویو نیز برای خشک کردن گلها می توانید استفاده کنید

 

18-یک پیمانه شکر را در آب حل نموده و گلها را در این شربت فرو کنید و بگذارید خشک شود گلهای شما بلورین نشان داده می شوند

 

19-برای تمیزی گلدان ها از یک سفید کننده استفاده کنید

 

20-گلهایی که برای گذاشتن روی میز ناهارخوری انتخاب می کنید باید ساقه های کوتاه داشته باشد تا جلوی دید را نگیرند

 

21-برگ گلدانها را با شیر پاک کنید تا براق و زیبا شوند

 

22-برای سمپاشی از آب تنباکو استفاده کنید چون خطری برای انسان ندارد

 

23-گرده گل می تواند بروی قالی لک بیندازد برای جلوگیری با یک نوار چسب آن را بردارید

 

24-هنگام جابجایی کاکتوس مواظب باشید دست هایتان آسیب نبیند برای این منظور می توانید از یک تکه موکت استفاده کنید

 

25-وقتی از گل فروشی گیاهی آپارتمانی می خرید آن را در یک کارتن قرار داده و به خانه ببرید تا هوای سرد باعث پژمردگی آن نگردد

 

26-گلها را شب هنگام بچینید تا عمر بیشتری داشته باشد

 

27-بسیاری گلها در هوای مرطوب نه زودتر از بین می روند مثل زنبف سفید پس یک سنگریزه در ته گلدان قرار دهید تا آب زودتر خارج شود

 

28-وسایل باغبانی را داخل خانه نیاورید چون آفات و آلودگی ها وارد محیط خانه می شوند

 

 

 

29-به مقدار نیاز آب استفاده کنید آب زیاد باعث پوسیدگی ریشه گیاهان می شود

 

30-گیاهان را به صورت گروهی نگهدارید تا افزایش رطوبت باعث شادابی به آنها گردد

 

31-برگهای گیاهان را همیشه تمیز نگهدارید

 

32-از قلم موی رنگ برای تمیز کردن گیاهان کرکدار می توان استفاده کرد

 

33-در زمستان به کاکتوس طلایی آب ندهید

 

34-اگر گلدان شما بدبو است یک قاشق خردل به آن اضافه کرده بعد از یک ساعت آن را بشوئید

 

35-گلها به موسیقی آرام علاقه دارند برایشان یک موسیقی ملایم بگذارید تا بهتر رشد کند

 

36-ساقه گل را تا گره رشد بعدی قطع کنید

 

37-به جای قیچی باغبانی می توانید از دست استفاده کنید

 

38-افزودن یک قطره لیموناد به آب گلدان عمر گل را افزایش می دهد

 

39-توجه کنید نباید گلها را در کنار میوه ها قرار داد چون میوه گاز اتیلن متصاعد می کند و این گاز باعث تکامل سریعتر گل ها و زودتر پژمرده شدن آنها می شود گلهای پژمرده نیز چنین گازی تولید می کنند پس آنها را نیز از مابقی گل ها جدا کنید

 

40-اگر اتاق شما گرم است هرروز صبح مقداری یخ در آب گلدان بگذارید در این صورت گلهایی شاداب خواهید داشت

 

41-گل نرگس گازی متصاعد می کند که باعث پژمرده شدن گل ها می شود پس گل نرگس را با دیگر گلها در گلدان قرار ندهید

 

42-هرگاه تصمیم گرفتید ساقه های پهن گل را کوتاه کنید این کار را زیر آب انجام دهید سپس انگشت خود را روی بریدگی قرار داده و آن را به گلدان منتقل کنید در این صورت هوا وارد ساقه نمی شود و گل پژمرده نمی گردد.

 

43-وقتی گلدان را بین شیشه و پرده قرار می دهید سعی کنید برگها با شیشه تماس نداشته باشند چون گرما و سرما به برگ آسیب می رساند

 

44-توجه داشته باشید از محل قطع شدن ساقه گل یاسمن شیره سفید رنگی تراوش می شود که در پوست دست خارش ایجاد می کند پس انتهای ساقه را با مهر موم کنید

 

45-برای خشک کردن گلها از اسپری موی سر استفاده کنید

 

46-اگر ساقه گل زنبق شکست آن را با یک نوار چسب ببندید

 

47-اگر قصد جابجایی گلدان خود را دارید ولی در اتومبیل شما جا نمی گیرد بهتر است از یک وانت سرپوشیده استفاده کنید چون در صورت استفاده از وانت روباز باد به گلدان شما آسیب می رساند

 

48-به هنگام شب گلهای لاله را در یک روزنامه بپیچید و در یک سطل پرآب قرار دهید

 

49-برای تازه نگهداشتن گل ها می توانید یک آسپرین در گلدان بیندازید

 

50-برای سفارش دسته گل نامزدی گل ها را هماهنگ با لباس نامزدی انتخاب کنید

 

+ نوشته شده در  چهارشنبه هفدهم خرداد ۱۳۹۱ساعت 10:29  توسط ناصر صادقی   | 
گل داودي

داودي يا کليزانتموم بعنوان يک کات فلاور و قابل استفاده در فضاي آزاد مطرح است. مصرف گل داودي به عنوان شاخه بريده در همه دنيا رايج است و ميزان ارز آوري آن براي کشور ما يک رقم قابل توجهي است.
با توجه به اينکه داودي يک گياه روز کوتاه است و دوره رشد رويشي آن در روزهاي بلند و پر نور تابستان انجام مي‌گيرد، بنابراين شرايط کشور ما براي پرورش آن بسيار ايده‌آل است. اما به دليل كند بودن رشد گياه، بذرهاي كاشته شده در مرداد ماه حدوداً براي اوايل اسفند گل داده و آماده عرضه به بازار خواهد بود.

انواع گل‌هاي داودي عبارتند از :

1- داودي پا کوتاه؛
2- داودي پا بلند؛
3- داودي ستاره‌اي شکل؛
4- داودي توپي شکل؛
5- داودي گل ريز.

عمدتاً داودي پا بلند و گل درشت بعنوان کات فلاور و فرم‌هاي پا کوتاه بعنوان گياهان گلداني يا فضاي آزاد مورد مصرف هستند. داودي در فضاي آزاد، سال‌هاي طولاني بدون هيچ آسيبي از شرايط محيطي زندگي مي‌كند.
با نظر به اينکه داودي گياه روز کوتاهي است در دو حالت در تابستان يا روزهاي بلند به بازار منتقل مي‌شود :
1- تهيه نور مصنوعي يا کوتاه کردن روز در تابستان؛
گل‌هاي داودي زرد در تابستان به بازار عرضه مي‌شوند. از نظر ژنتيکي بر روي اين گياه کارهايي انجام شده و فرم روز کوتاهي را از آن گرفته‌اند و به يک گياه بي‌تفاوت به طول روز تبديل کرده‌اند.
روش بکار بردن گل‌هاي داودي در فصل‌هاي ديگر بغير از فصل پاييز بدين ترتيب است که حداقل 8 هفته بعد از ريشه دار شدن قلمه‌ها، گياهان را در يک طول روز طولاني (حدود 18- 15 ساعت) نگهداري مي‌کنيم. بعد از اينکه به اندازه کافي رشد رويشي پيدا کردند، با کمک چادرهاي تيره يا وسايل ديگر، طول روز را براي گياه کوتاه مي‌کنيم، تا زمينه براي گل دهي گياه فراهم شود. مدت زمان لازم براي به گل رفتن گياه دو هفته است. اما نکته مهم در اين زمينه تنظيم درجه حرارت به همراه طول روز است. چنانچه در تابستان حدود 9 ساعت طول روز را پايين بياوريم و درجه حرارت بين 15 تا 18 درجه سانتي‌گراد باشد گياه بطور مصنوعي به گل رفته و قابل عرضه به بازار است.
تکثير گل‌هاي داودي بوسيله قلمه‌هاي ساقه انجام مي‌شود. قلمه‌هاي سبز، نيمه خشبي و خشبي همه مورد استفاده هستند. همچنين جدا کردن بوته‌ها در فصل پاييز راه ديگر تکثير اين گياهان است.
در گل‌هاي داودي پا کوتاه، کوتاه نگه داشتن گياهان به کمک هورمون‌هاي باز دارنده رشد نظير سايكوسل Cycocel و B-9 انجام مي‌گيرد.

مواد شيميايي كوتاه نگهدارنده

- B-9
Cycocel (CCC)-
تداوم گل‌هاي بريده داودي علاوه بر اينکه يک موضوع ژنتيکي است بطور معمول به تغذيه قبل از برداشت گياه و درجه حرارتي که گياه در طي آن بسر برده است نيز بستگي دارد. پاكوتاهي در داودي براي استفاده از آن بعنوان گياه پرچيني Border plant يا گياه گلداني Pot plant مفيد است.

خانواده کنولولاسه يا نيلوفر Convulvulaceae

اين گياهان زينتي انواع پات پلنت Pot plantيا شاخه بريده کمي دارند و كاربرد آن به عنوان شبه چمن يا داي کانرا زياد است. اين گياه برگ‌هايي شبيه شبدر و بذرهايي به اندازه ماش به رنگ سبز تيره دارد. داي کانرا در مناطق مرطوب و مناطقي که بدليل رطوبت زياد محدوديت کشت و کار چمن دارند، بسيار ايده‌آل است. داي کانرا خاصيت پا خوري همانند چمن‌ها را ندارد، اما خاصيت سر زني و رشد مجدد زيادي دارند. داي كانرا در زير سايه درختان به عنوان گياه پوششي نيز مورد استفاده قرار مي‌گيرد.

گياه نيلوفر

نيلوفر يک گياه يکساله، حساس به سرما و رونده است که گل‌هاي آن به رنگ‌هاي متنوع مي‌باشد. تکثير اين گياه بوسيله بذر صورت مي‌گيرد. گل‌هاي نيلوفر نيز بعنوان گياه پوششي بکار مي‌روند.

پيچك زينتي

پيچك زينتي يا کنوولوس گياه ديگر اين خانواده است که به پيچک‌هاي وحشي شباهت دارد و در ايران کاشت آن رايج نيست.

جلسات هفدهم و هجدهم
خانواده ميخک Caryophylaceae/ خانواده سلاستراسه و کورناسه

مقدمه

در اين جلسه پيرامون خانواده ميخک كه كاملا با خانواه كمپوزيته متفاوتند، مطالبي عنوان مي‌شود.
خانواده ميخک يا کاريوفيلاسه يکي از خانواده‌هاي گياهي است که تعداد گياهان وابسته زينتي آن زياد نيست. از گياهان زينتي اين خانواده مي‌توان به دايانتوس کاريوفيلوس Dianthus caryophillus، دايانتوس باراباتوس Dianthus barbatusيا قرنفل و ژيپسوفيد اشاره کرد.

ميخك معمولي Dianthus caryophillus

بر اساس مدارک و اسناد تاريخي ميخک دايانتوس يک گياه بسيار قديمي است و حداقل 300 سال قبل از ميلاد مسيح بعنوان گل مورد علاقه افراد در مراسم مختلف مورد استفاده بوده است (دايانتوس به يوناني به معني بوي خدايان است). احتمالاً بوي خوش و رايحه اين گل در طي اين سال‌ها و شايد در اثر عمليات به نژادي از بين رفته و بر اثر تغييرات ژنتيكي داراي خصوصيات ديگر شده است.

بطور کلي ميخک‌ها به دو دسته تقسيم مي‌شوند:

1- ميخک‌هاي تک شاخه يا ميخک‌هايي که اصطلاحاً تحت نام ميخک‌هاي استاندارد معروف هستند. اين گياهان گل‌هاي درشت، تک شاخه و دم گل بسيار بلندي دارند.
2- ميخک‌هاي خوشه‌اي يا پا کوتاه که اصطلاحاً ميخک‌هاي مينياتوري مي‌نامند . در اين گروه گل‌هاي اِسپريل از گل‌هاي چند شاخه، منشعب و ريز تشکيل شده‌اند که دم گل‌هاي کوتاهي دارند.
کاربرد و مصرف ميخک‌ها بيشتر بستگي به فرهنگ عامه مردم و شناخت مردم دارد. در ايران اصولاً مردم گل‌هاي شاخه بلند با گل درشت‌تر مي‌پسندند. اما در نزد اروپاييان گل‌هايي با دم گل کوتاهتر و در اندازه کوچکتر مطلوب است.
بطور متوسط هر سال حداقل 10 تا 15 رقم جديد از ميخک به دنيا معرفي مي‌شود، لذا براي رشد و نمو اين گياه بايد با دانش روز و تکنولوژي‌هاي پرورش آن آشنا شويم.
پرورش ميخک‌ در گلخانه‌ها و سيستم‌هاي حفاظت شده اثر بهتر و مناسب‌تري را در عملكرد دارد. در ايران فقط فصولي از سال يعني زمستان و پاييز اين گياه را در گلخانه پرورش مي‌دهند و در بقيه فصل‌ها آن را از سيستم گلخانه‌اي خارج کرده و در هواي آزاد کشت مي‌کنند.
اگر ميخک بعنوان يک گياه يکساله کشت شود معمولاً بين 60 تا 80 بوته در يک متر مربع كاشته مي‌شود. از آنجا که تعداد 200 شاخه گل بريده در هر متر مربع عدد مناسبي بوده و با هزينه‌هاي اين محصول همخواني بسيار خوبي دارد، در مجموع پرورش ميخك‌ها به صورت 35 تا 45 بوته گل در متر مربع مناسب است. اما بايد در نظر داشت كه هدف از کشت آن حداقل يک محصول دو ساله باشد.
ميخک‌ها عمدتاً از گروه گياهان متمايل به روزهاي بلند هستند. غير از طول روز نکته حائز اهميت در مورد ميخک اندوخته غذايي خاک به مقدار کافي است. به همين منظور خاک‌هاي غني از مواد غذايي، عميق و حاصلخيز براي کشت و كار ميخک توصيه مي‌شود. خاک مناسب براي پرورش ميخک مخلوطي از خاک برگ، خاک لومي، پيت و مقدار کمي کود دامي پوسيده شده مي‌باشد. در چنين ترکيبي بشرط اينکه عمق خاک حداقل 35 تا 50 سانتيمتر باشد گياهان را مستقيم در بستر اصلي گلخانه کشت مي کنند در نتيجه محصول مورد انتضار يعني حداقل 200 شاخه در هر متر مربع در سال بدست مي آيد.
در تغذيه ميخك كلات‌هاي روي و آهن نقش مهمي دارند. هم‌چنين در کشت و کار ميخک عناصر غذايي، ماکروالمنت‌ها و ميکروالمنت‌ها به خاك افزوده مي‌شوند.
عامل بسيار مهمي که در تغذيه ميخک نقش تعيين کننده‌اي دارد کاربرد انيدريد کربنيک يا گاز CO2 است.
کاربرد CO2 يا دي اكسيد كربن به عنوان يك گاز و يكي از نهادهاي اصلي عمل فتوسنتز اهميت فراوان دارد و مقدار آن بين 300 تا 1000 قسمت در ميليون در سنين مختلف توصيه شده است. در سنين جواني وقتي که گياه 6 تا 8 برگ دارد در حدود ppm 3000 انيدريد کربنيک در گلخانه استفاده مي‌شود و اين کار تا دوره قبل از گل دهي ادامه مي‌يابد.تکثير ميخک بوسيله قلمه‌هاي سبز و مياني ساقه انجام مي‌گيرد.
کاربرد هورمون‌ها زماني توصيه مي‌شود که سرعت ريشه زايي گياه از نظر اقتصادي مهم باشد. ميخک گياه سخت ريشه زايي نيست اما در مراكز توليدي بزرگ ميخك جهت كوتاه کردن فاصله زماني ريشه دار شدن به کمتر از سه روز از هورمون‌ها استفاده مي‌كنند. براي ريشه زايي از ايندول بوتيريک اسيد IBA يا ايندول استيک اسيد IAA به مقدار 2000 تا 4000 قسمت در ميليون (ppm) استفاده مي‌شود. بعد از تکثير و ريشه دار شدن، گياه را به محل اصلي که از شرايط ويژه‌اي برخوردار باشد منتقل مي‌كنند.
با توجه به اينکه ميخک گياهي با ساقه خيلي قطور است و از استحکام چنداني برخوردار نيست، لذا براي پرورش آن توجه به نکاتي ضروري است.
مرحله اول - سربرداري يا Pinching؛ در مرحله اوليه رشد گياه شروع مي‌شود وقتي 6 تا 8 برگ روي گياه ظاهر شد، آخرين جوانه برگي قطع مي‌شود تا از بخش‌هاي پايين شاخه زايي صورت بگيرد.
مرحله دوم – مرحله گل دهي؛ بعد از پايان مراقبت‌هاي لازم از گياه مرحله گل دهي فرا مي‌رسد. وقتي كه غنچه اول ظاهر شد تعداد زيادي غنچه‌هاي ديگر در اطراف وجود دارند كه حذف آن‌ها ضرورت و اهميت خاصي دارد. بهترين زمان براي برداشت گل‌ها وقتي است که 25 تا 30 درصد گل‌هاي مزرعه شکفته شده باشند. براي ميخك زماني كه يك سوم طول گلبرگ‌ها از غنچه خارج شده باشد بهترين زمان چيدن (برداشت) گل است.
هم‌چنين دو گروه از عوامل در ماندگاري گل‌هاي شاخه بريده دخالت دارند. الف) عوامل قبل از برداشت ب) عوامل بعد از برداشت گل

عوامل قبل از برداشت

1) نور مناسب؛
2) درجه حرارت مناسب؛
3) تغذيه.

عوامل بعد از برداشت

1) مرحله برداشت گل (كه در هر گلي متفاوت است)؛
2)كنترل مقدار اتيلن توليدي.
برخي از مواد بازدارنده نظير ترکيبات نقره و كاربرد اتانول به مقدار 8% جايگزين بسياري از مواد نگهدارنده هستند. با استفاده از اين تركيبات عمر گل‌هاي بريده ميخک گاهي تا سه برابر زمان عادي آن افزايش مي‌يابد.

ميخك فضاي آزاد Dianthus barbatus

ميخك فضاي آزاد يا ميخک چمني با داشتن گل‌هاي قرمز منظره زيبايي را ايجاد مي‌کند. تکثير آن بوسيله بذر و روش رويشي انجام مي‌شود.
قرنفل يکي ديگر از گياهان خانواده ميخک است که داراي رنگ‌هاي متنوع و نهنج برجسته است و بطور کامل خصوصيات کاريوفيلاسه را داراست.

گياه صدفي

گياه صدفي يا ژيپسوفيد داراي گل‌هاي سفيد رنگي است که مقاومت خوب آن در برابر خاک‌هاي آهکي و گچي سبب شده تا نام ژيپسوفيد را به آن دهند. ژيپسوفيد بعنوان يک شاخه بريده و گياه فضاي سبزي مورد استفاده قرار مي‌گيرد.
در انتها مطالعه كتاب‌هاي اختصاصي درباره ميخك پيشنهاد مي‌شود.

جلسه هجدهم
خانواده سلاستراسه و کورناسه

مقدمه

در اين جلسه دو خانواده گياهي که عمدتاً مصرف فضاي سبزي دارند يعني خانواده كوچك سلاستراسه يا شمشاد پيچ يا گياه ائونيموس را توضيح مي‌دهيم.

سلاستراسه Celasteraceae

شمشاد پيچ يکي از گياهان رونده فضاي سبز است که فرم مشخص و زيبايي دارد. اين گياه با شمشاد معمولي که در باغچه مي‌کارند فرق دارد. شمشادي که در باغچه‌ها بعنوان گياه پرچيني Border plant کشت مي‌کنند از خانواده بوکساسه است.
گياه ائونيموس برگ‌هاي کوچک، گرد، طلايي رنگ و ساقه‌هاي رونده دارد. رنگ طلايي اين برگ‌ها خصوصاً در نواحي آفتاب رو، زيبايي خاص به گياه مي‌دهد، بطوريکه در طراحي‌هاي فضاي سبز اين گياه يک منظره متفاوت از ديگر درختان و درختچه‌هاي موجود نمايان مي‌کند. پيچ آئونيموس بسيار مناسب براي كشت و كار در نواحي شيب‌دار است.

نيازهاي پرورشي ائونيموس

- آفتاب كافي؛
- خاك غني از مواد غذايي.
هر سال در اوايل پاييز مقداري کود دامي پوسيده در اطراف گياه پخش کنيد و با كمك يک بيل آن را با خاک مخلوط کنيد تا گياه از ذخيره غذايي کافي بهره‌مند شود.
ائونيموس فقط مناسب فضاي سبز نيست بلکه اين گياه بصورت گلداني در داخل آپارتمان هم قابل استفاده است. فصل برداشت قلمه عموماً اوايل بهار براي قلمه سبز و اواخر تابستان براي قلمه نيمه خشبي است. تکثير اين گياه بوسيله قلمه‌هاي سبز، جوان در حال رشد و نيمه خشبي انجام مي‌شود. هم‌چنين در سبدهاي آويزان به نام Hanging basket نيز مورد استفاده است.

خانواده کورناسه Cornacea

در خانواده کورناسه كه به فارسي خانواده زغال اخته گفته مي‌شود دو نوع گياه مشخص و کاملاً متفاوت از هم به نام‌هاي آکوبا و کورنوس ابلق وجود دارند.
آکوبا داراي برگ‌هاي سبز و درشت با خال‌هاي سفيد در متن برگ‌ها است و قابليت استفاده در فضاي سبز را دارد. اين گياه تكثير نسبتاً مشكلي دارد و براي تکثير آن حتماً لازم است تا از هورمون‌هاي ريشه زا مانند ايندول استيک اسيد IAA، ايندول بوتيريک اسيدIBA و نفتاليک استيک اسيد يا NAA در غلظت‌هاي ppm 2000 تا 4000 استفاده کرد.
مشکل عمده نگهداري آکوبا، در داخل آپارتمان حساسيت بسيار شديد آن به کنه‌هاي آپارتماني است. در اکثر اوقات با ريزش برگ و يا قهوه‌اي شدن برگ‌ها مواجه مي‌شويم و در اين حالت مبارزه با کنه‌ها لازم و ضروري است.
آکوبا شباهت زيادي به گياه کوروتون دارد. کوروتون گياهي است که برگ‌هاي سبز با خال‌هاي سفيد دارد که حاشيه برگ‌ها کاملاً صاف هستند. برگ‌هاي آکوبا، بريدگي‌ها يا دندانه‌هاي بسيار ريز و ظريف دارند و در روي اين دندانه‌ها زائده‌هاي خار مانند بسياري وجود دارد که آن را از کوروتون کاملاً مجزا مي کنند.
تکثير آکوبا فقط بوسيله قلمه‌هاي سبز و يا نيمه خشبي امکان پذير است.
آکوبا در شرايط ايران بعنوان يک گياه گلداني مطرح است اما اگر نيازهاي پرورشي گياه بخوبي فراهم شود يک درختچه فضاي آزاد هم محسوب مي‌شود. در مناطقي که رطوبت نسبي هوا و نيز خاک‌هاي مناسب زراعي باPH اسيدي شرايطي را فراهم کنند که در طول ماه‌هاي تابستان خشکي و سوختگي برگ‌ها پيش نيايد، آکوبا بعنوان يک درختچه و يک درخت در حاشيه خيابان‌ها مطرح مي‌شود.

کورنوس آلبا

کورنوس معمولي درخت بزرگيست که در حقيقت ساختمان يک درخت را داراست. ولي کورنوس آلبا يا كورنوس ابلق يک درختچه زينتي و بسيار حساس به شرايط محيطي است که برگ‌هاي آن در فصل تابستان به رنگ سفيد و سبز است. اين گياه در فضاي سبز کاربرد خيلي خوبي دارد و يکي از درختاني است که در تمام فصول سال به اندازه کافي زيبايي را در فضاي سبز بوجود مي‌آورد. در فصل زمستان با ريزش برگ‌ها، شاخه‌هاي قرمز رنگي از آن بجاي مي‌ماند و منظره زيبايي را ايجاد مي‌کند. تکثير بوسيله قلمه‌هاي سبز ساقه در سيستم ميس و به کمک هورمون‌هاي ريشه زا است.

نكته
درخت معمولي طول بيش از 3 متر، شاخه‌هاي كشيده و بلند و تاج نسبتا بزرگ دارد. در حاليكه درختچه ارتفاع كمتر و تاج كوتاهتر و هم‌چنين تفاوت‌هاي ديگري با درخت دارد.
کاربرد کورنوس آلبا در فضاي شهري کشور ما خيلي متداول نشده است كه با دلايلي همراه است.

دلايل عمده عدم استفاده از كورنوس در فضاي سبز

1-الف) به ريشه زايي دير پاسخ مي‌دهد و احتياج به هورمون‌هاي ريشه زا دارد.
ب) در زمان انتقال و سازگاري با محيط اصلي مشكل دارد و تلفات زيادي مي‌دهد.
2- در شرايط اقليمي ايران، تابستان گرم و سوزان باعث آفتاب سوختگي برگ‌ها و سر شاخه‌هاي کورنوس مي‌شود.
3-در اوايل پاييز ريزش برگ وجود داشته و انتهاي شاخه‌ها سوخته و قهوه‌اي رنگ ديده مي‌شوند.
در زمستان‌هاي سخت و طولاني هم سرما زدگي سر شاخه‌ها محسوس است لذا براي جلوگيري از اين حالت مي‌توان گياهان را در زمستان بوسيله نايلون يا حفاظي پوشاند.

جلسات نوزدهم و بيستم
خانواده فرفيون‌ها Euphorbiacea /خانواده سرخسيان

مقدمه

در جلسه گذشته در مورد دو خانواده كه استفاده فضاي سبزي داشتند صحبت شد، در اين جلسه پيرامون خانواده اِفوربياسه يا به فارسي فرفيون‌ها مطالبي بيان مي‌شود. اين خانواده تعدادي گونه گياهي را در بر مي‌گيرد كه بعضي به عنوان گياهان گلداني Pot plant مورد استفاده هستند و بعضي شباهت زيادي به گياهان گوشتي يا خانواده كاكتاسه دارند.

آكاليفا مارجيناتا Acalypha marginata

آکاليفا مارجيناتا يا آكاليفاي برگي گياهي است که برگ‌هاي سبز تيره مايل به قهوه‌اي، شاتون‌هاي صورتي کوتاه و يک ساقه چوبي و ايستاده دارد. در شرايط کشور ما بعنوان يک گياه آپارتماني داخل منزل قابل نگهداري است.

آكاليفا هيزپيدا Acalypha hispida

گونه ديگر از خانواده فرفيون‌ها آکاليفا هيزپيدا است که برگ‌هاي سبز درخشان و شاتون‌هاي رنگي بلند و ساقه چوبي دارد. آکاليفا‌ها بوسيله قلمه ساقه از نوع نيمه خشبي قابل تکثير هستند. زمان برداشت اين قلمه‌ها در اواسط بهار است يعني زماني که درجه حرارت محيط ريشه زايي حدود 20 تا 24 درجه سانتي‌گراد و رطوبت نسبي 80 % باشد. بعد از 15 روز ريشه‌زايي اتفاق مي‌افتد و بعد از ريشه زايي،گياه به محل اصلي خود در گلدان‌هايي که حاوي خاک مرغوب زراعي هستند انتقال مي‌يابد. ترکيب خاكي آکاليفا، مخلوطي از دو قسمت خاک برگ و پيت، يک قسمت ماسه و يك قسمت كود دامي پوسيده است. در نگهداري گياهان جنس آکاليفا، رطوبت نسبي محيط اثر مثبتي روي حفظ برگ‌ها دارد بههمين دليل رطوبت نسبي منزل بايد 65 تا 70 % باشد.
معمولاً آکاليفاي سبز قابليت نگهداري بهتري دارد، و مقاومتش نسبت به شرايط نامساعد محيطي بهتر است. از آنجا که ريزش برگ در آکاليفا مارجيناتا يا آكاليفاي برگ رنگي زياد بوده و فقط يک ساقه سخت از گياه باقي مي‌ماند بنابراين آکاليفا هيزپيدا براي نگهداري در منزل سفارش مي‌شود.

كوروتون

گياه ديگر اين خانواده کوروتون است که داراي تنوع شکلي برگ و بريدگي‌هاي برگي زيادي است. کوروتون يک گياه گلداني بوده و در شرايط طبيعي خود يک درختچه مخصوص گلخانه‌هاي گرم و مرطوب است که شرايط گرم در زمستان را مي‌پسندد و در تابستان بهتر است که آن را در جايي با نور متوسط و با درجه حرارت معتدل نگهداري کنيد.
کوروتون بومي مناطق گرم و مرطوب است. براي نگهداري آن در منزل، بايد رطوبت نسبي محيط در حد نياز گياه باشد. براي جلوگيري از ريزش برگ، 3 تا 4 بار در روز بايد اسپري آب شوند. هم‌چنين بعضي از آفات مثل شپشك‌هاي آردآلود باعث ريزش برگي مي‌شوند. تکثير کوروتون بوسيله قلمه‌هاي سبز ساقه در اوايل بهار صورت مي‌گيرد.

افوربيا Euphorbia

گروه ديگر از گياهان خانواده فرفيون‌ها تحت نام عمومي افوربيا Euphorbia وجود دارند . افوربيا اسپلندس گياهي است که برگ‌هاي سبز براق با خارهاي سفيد و گل‌هاي رنگين قرمزي دارد و جزء رشته گياهان NDP است (گياهاني كه حساسيتي به طول روز ندارند).
تكثير افوربيا به وسيله قلمه ساقه مي‌باشد.
نوعي از گياه افوربيا وجود دارد که برگ‌هاي آن با رنگ‌هاي متنوع ديده مي‌شود و يک ساقه زيگزاكي به حالت شکسته دارد که در نوع خود تقريباً بي نظير است. اين افوربيا نسبت به شرايط محيطي بسيار حساس است و تابستان‌ها را به حالت استراحت يا رکود بسر مي‌برد. براي گلخانه‌هاي نسبتاً گرم و خاک‌هايي با PH اسيدي بسيار مناسب است.

افوربيا تريگونال Euphorbia trigonal

اين نوع افوربيا در نگاه اول کاملاً شبيه به کاکتوس بنظر مي‌رسد. ساقه‌هاي سه گوش دارد که جوانه‌ها يا انشعابات روي ساقه آن خيلي زياد است و تکثيرش بوسيله همين جوانه‌ها است.

افوربياي مدادي

افوربياي تيرو کالي يا مدادي منظره جالب و منحصر به فردي دارد. ساقه‌هاي آن به حالت انشعاب‌هاي متعدد، فاقد هر گونه برگ با ظاهر مشخص است. در هر شرايطي قابل نگهداري بوده و بوسيله قلمه‌هاي ساقه تکثير مي‌شود.

افوربيا پُلكريما Euphorbia pulcherrima

افوربيا پُلکريما در سطح دنيا بسيار متداول و معروف است و نام مصطلح انگليسي آن پانستيا و نام فارسي اين گياه بنت قنسول است و اخيراً فرهنگستان نام سرخ برگه به آن داده است. اين گياه زيبا داراي نام ديگر انگليسي است کريسمس دي پلنت Christmas day plant که فصل گل دهي آن در روزهاي عيد کشورهاي اروپايي است.
در بين اقلام تجارتي گل در ايالت متحده آمريکا 27% فروش مربوط به اين گياه بوده است. اين گياه از نظر اقتصادي جايگاه ويژه‌اي دارد و موقعيت کشور ما براي پرورش و صادرات آن به کشورهاي طالب و خريدار اين گياه بسيار ايده‌آل و مطلوب است.
سرخ برگه يک پات پلنت زمستاني است. تكثير آن با قلمه‌هاي انتهايي و مياني در سيستم ميس صورت مي‌گيرد. معمولاً قلمه‌هاي انتهايي سريع‌تر ريشه‌دار مي‌شوند.
اين گياه شيرابه‌هاي فراواني توليد مي‌کند که بعد از قطع شدن شيرابه‌ها، قلمه‌ها به محل ريشه زايي منتقل مي‌شوند. پس از ريشه دار شدن قلمه‌ها، گياه را در يک خاک سبک باPH 5/6 کشت مي‌کنند. زماني که گياه با شرايط جديد محيط سازگاري پيدا کرد روي تغذيه آن کنترل و دقت بيشتري انجام دهيد. دوره داشت گياه براي دوره گل دهي و پس از گل دهي ارزش و اهميت ويژه‌اي دارد، بنابراين تغذيه در اين دوره اهميت خاصي دارد. بعد از طي دوره رويشي و احياناً سر برداري، گياه به طول 20/1 - 1 متر رشد مي‌کند. از آنجا كه اين اندازه براي داشتن يک گل خوب و قابل قبول در بازارهاي دنيا مناسب نيست، براي جلوگيري از اين وضعيت بايد در اواخر مرداد ماه يک سر برداري ديگر از گياه انجام گيرد، البته بدون هيچ نيازي به مصرف بازدارنده‌هاي رشد، در فصل زمستان گياهان پا کوتاه خواهيم داشت. چون فاصله زماني سر برداري تا وقتي که گياه وارد مرحله گل دهي مي‌شود زياد نيست لذا رشد رويشي گياه سرعت خيلي زيادي ندارد و گياه در اندازه کوتاه و قابل قبول به بازار عرضه مي‌شود.
کار ديگري که در سطوح تجارتي انجام مي‌گيرد استفاده از هورمون‌هاي بازدارنده است.

هورمون‌هاي بازدارنده

-B-9
- سايكوسل CCC
بعد از استقرار گياه در خاک، برگ‌هاي جديد شروع به جوانه زدن مي‌کنند. با استفاده از مواد بازدارنده، گياه داراي ساقه‌هاي قطور و کوتاه مي‌شود. بنا به نوع هورمون بازدارنده، روش استفاده از آن متفاوت است. استفاده از B-9 با غلظت ppm 2000 و مدت سه بار و هر بار با فاصله 15 روز انجام مي‌شود. سايكوسل CCC با غلظت ppm 2000 و 3 يا 4 بار به صورت محلول پاشي روي گياه و با فاصله 15 روز قابل استفاده است.

جلسه بيستم
خانواده سرخسيان

مقدمه

در اين جلسه در مورد خانواده ديگري که با همه گياهان ديگر متفاوت بوده و جزء گياهان پست‌تر و وابسته به نباتات است و در گروه هاگ‌دارها قرار مي‌گيرد مطالبي بيان مي‌شود. سرخسيان شباهتي به بازدانگان يا نهان‌دانگان ندارند.

خانواده سرخسيان Filicales

خانواده سرخسيان يا اصطلاحاً فيليسنر متعلق به خانواده پولي پورياسه است که از نظر ساختماني نسبت به گياهان ديگر ساده‌تر و ضعيف‌تر مي‌باشند. اين دسته از گياهان به نام گياهان پست هم خوانده مي‌شوند. سرخس‌ها در بخش گياهان زينتي داراي چندين گونه هستند که مختصراً به بعضي از گونه‌ها اشاره مي‌شود.

پَر سياوشان

آديانتوم يا پَر سياوشان گياهي است که برگ‌هاي سبز بسيار ظريف و حساس دارد که در خاک‌هاي مرطوب با PH اسيدي و دور از تابش مستقيم نور آفتاب بخوبي رشد و نمو مي‌کند. تكثير پر سياوشان به روش تقسيم بوته انجام مي‌شود. در منازل بدليل نياز نوري کم و رطوبت بالا کمتر موفق به نگهداري آن هستيم. در شرايط نامساعد سر سوختگي و سياهي نوك برگ‌ها مشاهده مي‌شود.
آديانتوم عمدتاً بعنوان يک گياه دارويي مطرح است و در گروه گياهان دارويي آنرا کشت مي‌کنند. خاك مورد استفاده، خاك سبك ترجيحاً از پيت خالص مي‌باشد. براي پرورش آن از خاکي كه نفوذ پذيري خوبي داشته باشد و داراي PH در حدود 5 باشد، استفاده مي‌کنيم.سرخس ديگري که هم مصرف زينتي و هم مصرف دارويي دارد، گياه پلي پليوم است که برگ‌هاي کشيده، صاف و بلند دارد که اصطلاحاً به آن گياه زنگي دارو هم گفته مي‌شود. پلي پليوم گياهي است هاگ دار و همانند سرخسيان ديگر بوسيله تقسيم بوته براحتي قابل تکثير است. سرخس‌ها در مكاني با رطوبت کافي قابل نگهداري هستند و روزي چند بار بايد آب پاشي شوند.

سرخس مجعد يا سرخس فري يا نفروكلپيس sp.

در گياه‌شناسي هرگاه نام گونه گياه مشخص نباشد بعد از نام جنس آن sp. بكار برده مي‌شود، و بدين مفهوم است که گونه مشخصي از اين گياه مد نظر نيست.
نفروكلپيس اس پي يکي از سرخس‌هاي پر مصرف و قابل استفاده در منزل است. حاشيه برگ‌هاي آن بخش‌هاي فر خورده مجعدي را ايجاد کرده است که منظره زيبايي را براي گياه بوجود آورده است. غالب سرخس‌ها ساقه کوتاه زير زميني دارند که با توليد ريشه‌هاي نابجاي بسيار سطحي در خاک مستقر مي‌شود. از اين رو به گلداني كم عمق نياز دارند.
آبياري سرخس‌ها بايد طوري باشد که تجمع بيش از حد آب در محل ريشه‌هاي گياه اتفاق نيافتد و نيز زهکشي کافي همواره موجود باشد. عدم وجود زهكش كافي باعث زرد شدن و سياه شدن نوك برگ‌ها مي‌شود. اما اگر حالت قهوه‌اي و خشک شدن انتهاي برگ‌ها ديده شد، نشانه‌ي کم شدن رطوبت نسبي محيط پرورش گياه است که در اين حالت اسپري آب بر روي گياه ضروري است.
تکثير سرخس‌ها بوسيله جدا کردن بوته‌ها و تقسيم بوته انجام مي‌شود. اما در سطوح بزرگ توليدي تکثير آن‌ها بوسيله دانه‌هاي هاگ بوده که در پشت برگ‌هاي سرخس قرار دارند (دانه‌هاي سياه يا قهوه‌‌اي رنگ). بنابراين بستر کاشت بايد بسيار سبک و پوشيده از پيت ماس يا خزه اسفاگنوم Sphagnoum و PH آن حدود 5/4 باشد. اين بستر را در ظرف آب قرار مي‌دهيم و خاک را روي آن مي‌پاشيم و براي حفظ رطوبت هاگ‌ها بستر را در يک پوشش پارچه‌اي قرار داده تا هاگ‌ها بتدريج سبز شوند. براي تبديل هاگ‌ها به گياه کامل بايد يک مرحله کند رويشي طي شود تا وارد فاز بلوغ يا فاز زايشي شوند.
سرخس شاخ گوزني يا پلاتي سريوم جزء گياهان بسيار کند رشد و پر طرفدار است که برگ‌هاي آن منظره‌اي زيبا و بريدگي‌هاي عميق و مشابه شاخ گوزن دارد. بريدگي‌هاي برگي و نحوه خاص رشد و نمو برگ‌ها شباهت زياد اين گياه به اجدادش را مي‌رساند. تکثير شاخ گوزني بوسيله جوانه‌هاي برگي است. پلاتي سريوم‌ها بايد در مكاني با نور كافي و رطوبت كافي نگهداري شوند.
نکته بسيار مهم در مورد سرخس‌ها جا به جايي آن‌ها مي‌باشد زيرا سرخس‌ها در يک خاک نسبتاً سبک رشد مي‌کنند و تغذيه در روي آن‌ها در فصول محدودي از سال انجام مي‌گيرد. در ماه‌هاي بهار و تابستان که دوره رويشي گياه شديد است نياز به مواد غذايي بيشتري دارد. توجه داشته باشيد كه حداقل سالي يک بار خاک آن‌ها را عوض کنيد.
تعويض خاک گلدان‌ها و جا به جايي و تکثير گياه زماني است که گياه يك دوره رويشي خود را طي کرده و هنوز دچار توقف رشدي نشده باشد. توقف رشد در اوايل پاييز انجام مي‌گيرد پس در اواخر تابستان كار جا به جايي گياه را انجام دهيد. خاک مورد استفاده بايد خاكي سبك از تركيب يك سوم پيت ماس و يك سوم زغال با شن درشت باشد.

آسپلي نيوم Asplenium

آسپلي نيوم يک سرخس برگ پهن است که از نظر ظاهري شباهتي به سرخس‌هاي ذکر شده ندارد. اما در پشت برگ‌ها دانه‌هاي هاگ ديده مي‌شود.

دو گونه از سرخس برگ پهن وجود دارد که عبارتست از :
1) سرخس برگ درشت؛
2) سرخس برگ ريز.
تکثير اين سرخس‌ها عمدتاً بوسيله دانه‌هاي هاگ و تقسيم بوته انجام مي‌گيرد.
سرخس برگه ليدي بومي جنگل‌هاي ايران است که آن را در پاي درختان بزرگ مشاهده مي‌کنيم. مورد مصرف آن كمتر به عنوان گياه آپارتماني يا Indoor plant است و بيشتر به عنوان فوليج Foliages در بين دسته گل از آن استفاده مي‌شود. اين سرخس با شرايط محيطي نامطلوب سازگاري دارد. برگه ليدي بوسيله جدا كردن بوته‌ها و تقسيم بوته در اوايل پاييز تکثير مي‌شود.

+ نوشته شده در  سه شنبه نهم خرداد ۱۳۹۱ساعت 1:58  توسط ناصر صادقی   | 
خانواده شمعدانی Geraminaceae

خانواده شمعدانی یک خانواده نسبتاً پر گیاه است. تعداد زیادی از آن‌ها بعنوان شمعدانی‌های بذری تحت، عنوان گیاهان یکساله در فضای آزاد کشت می‌شوند. حدود صد گونه از شمعدانی‌های یکساله بذری در کاتالوگ‌های بذر موجود است.

شمعدانی‌های کشور ما از گروه پلارگونیوم‌ها و جنس پلارگونیوم هستند. این جنس برگ‌های سبز پنجه‌ای و گل‌های متراکم دارد كه بعنوان گیاهان فضای سبزی و پات پلنت Pot plant معرفی شده‌اند.





شمعدانی معمولی Pelargonium hortom

شمعدانی معمولی یا پلارگونیوم هورتوم علاوه بر اینکه در داخل ساختمان قابل نگهداری است بخش عمده مصرف آن در فضای آزاد می‌باشد. به دلیل تنوع رنگ (صورتی، سفید و قرمز) در طراحی‌های گوناگون در فضای آزاد استفاده می‌شود. حتی شمعدانی معمولی به عنوان کشت نواری Border plant هم مورد مصرف دارد و گاهی به عنوان كشت متراکم و کپه‌ای استفاده می‌شود.



شمعدانی عطری گیاهی است که برگ‌های معطر و گل‌های صورتی رنگ کوچکی دارد. برگ‌های ظریف و کرک دار و سبز آن بخش زینتی گیاه است كه به نور مستقیم آفتاب بسیار حساس است و باید گیاه را در سایه آفتاب درختان کاشت تا با سوختگی حاشیه برگ‌ها مواجه نشویم.



پلارگونیوم دامست یكوم یکی از شمعدانی‌های نسبتاً قدیمی است که در ایران کشت و کار شده است. این گیاه کاملاً متفاوت با شمعدانی‌های دیگر است و یک هاله سیاه رنگ در وسط گلبرگ‌های صورتی آن دیده می‌شود، برگ‌هایی درشت‌تر از شمعدانی‌های دیگر دارد و نسبت به شرایط خشکی و خاک نامساعد مقاوم است. این گیاه به عنوان یك Pot plant استفاده می‌شود.



شمعدانی‌ها جزء گیاهان هرمافرودیت Hermaphrodite هستند یعنی اندام‌های جنسی نر و ماده با هم روی یك گیاه وجود دارند. تولید بذر در شمعدانی‌ها بندرت اتفاق می‌افتد بدلیل اینکه گاهی پرچم‌ها تبدیل به گلبرگ می‌شوند، یا اینکه گرده افشانی بشکل موفقی انجام نمی‌گیرد (پس در پلارگونیوم‌ها بذر نداریم).



تکثیر شمعدانی‌ها بوسیله قلمه‌های نیمه خشبی ساقه در اوایل پاییز انجام می‌گیرد. روش تکثیر آن‌ها بدین صورت است که قلمه نیمه خشبی به طول 10 تا 15 سانتیمتر را از پایین محل جوانه قطع می‌کنیم و در یک بستر ماسه‌ای کشت می‌کنیم. تا بهار كه احتیاج به ریشه‌زایی گیاه نیست قلمه‌ها را می‌توان در شاسی‌های گرم نگهداری كرد. بعد از ریشه زایی و انتقال به گلدان، به محلی پر نور و دارای خاک غنی از مواد غذایی و نسبتاً عمیق نیاز دارد.



در شمعدانی گاهی مشکل آبیاری و عدم به گل رفتن وجود دارد و این به نحوه نگهداری آن‌ها مرتبط است. شعمدانی‌ها در محیط پر نور به خوبی رشد و گل دهی دارند و در زیر سایه درختان کیفیت گل دهی آن‌ها پایین می‌آید. برای بهبود این وضعیت بهتر است از یک خاک غنی و تغذیه به کمک عناصری مانند ازت، فسفر، پتاسیم و میکرو المنت‌ها و آبیاری به موقع بهره بگیریم.





بنفشه آفریقایی Gesneriaceae

گیاه بنفشه آفریقایی اولین بار در جنگل‌های آفریقا توسط یک گیاه شناس بنام سن پل شناسایی شد و نام علمی جنس آن Saintpaulia inonata است.



بنفشه آفریقایی گونه‌ها و رنگ‌های مختلفی دارد. برگ‌ها به شكل‌های گوناگون از قبیل برگ‌های ساده، کنگره دار و ابلق وجود دارند. همچنین گل‌ها به فرم‌های مختلف از جمله گل‌های کوچک و متراکم در سطح پایین‌تر از برگ و گل‌های بسیار درشت و بلندتر از سطح برگ دیده می‌شود.



تنوع در این گیاه فوق‌العاده زیاد است و بدلیل مطلوبیت و بازار پسندی خاص بنفشه آفریقایی همواره در سطح جهان روی ارقام جدید آن مطالعه انجام گرفته است. جزء معدود گیاهان گلدار خانگی و Pot plant است که در منزل بدون هیچ مشکلی به گل می‌رود و به طول روز بی تفاوت است.



روش تکثیر معمولی و همگانی بنفشه آفریقایی استفاده از قلمه‌های برگ است كه نیاز به بستر بسیار سبکی دارد. یك برگ كامل همراه دمبرگ در جعبه كاشت، كاشته می‌شود. نکته‌ای که در برداشت قلمه‌های بنفشه آفریقایی باید رعایت شود تراکم لازم و مناسب برگ‌ها است. بعد از 4-3 هفته قلمه‌ها در حرارت 18 درجه سانتی‌گراد ریشه دار می‌شوند. سپس جوانه‌های برگی از سطح داخلی برگ‌ها ظاهر می‌شوند و بعد از بزرگ شدن جوانه‌های برگی، با احتیاط قلمه‌های ریشه دار شده را به محل اصلی انتقال دهید. گلدان‌های مخصوص برای بنفشه نیاز است، سنین اولیه گیاه را در گلدان كوچك قرار دهید و بعد از بزرگ شدن گیاه آن را به گلدان بزرگتر منتقل كنید.



در اثر آبیاری زیاد و نامنظم برگ‌های پایینی بنفشه آفریقایی حالت نرم پیدا كرده و رنگ قهوه‌ای به خود می‌گیرند. علاوه بر این بافت نامناسب خاک و نوسان حرارتی گاهی باعث این عارضه می‌شود. در هنگام آبیاری باید دقت شود که آب بر روی سطح برگ‌ها ریخته نشود. در ساعت‌های منظمی آبیاری را انجام دهید و در آبیاری از آب خیلی سرد برای گیاه استفاده نکنید.



بهترین روش آبیاری برای بنفشه آفریقایی، آبیاری از پای گیاه است. می‌توان از گلدان‌هایی که یک بخش فتیله مانند در آن‌ها تعبیه شده استفاده کرد و گلدان را در یک زیر گلدانی مناسب گذاشت و آب را در زیر گلدانی ریخت که بتدریج توسط بخش فتیله مانند جذب شده و در اختیار ریشه‌ها قرار گیرد.



گل‌های بنفشه آفریقایی در محیطی با نور ثابت بخوبی رشد و نمو می‌کنند. گیاه به نور متوسط اما ثابت احتیاج دارد. بهتر است از لامپ فلورسنت استفاده کرد.

خاك كشت و كار بنفشه آفریقایی خاک سبک، هوموسی و باPH پایین باید باشد.





مشکلات نگهداری بنفشه آفریقایی

- آبیاری و بدنبال آن بیماری قارچی؛

- عامل نماتود.





علائم نماتودها بر روی گیاه بصورت رگه‌های سفید بر روی برگ‌ها دیده می‌شود، گیاه به کندی رشد می‌کند و تعداد دفعات گل دهی آن بسیار پایین می‌آید.



برای مبارزه با نماتودها، ضد عفونی خاك توصیه می‌شود. می‌توان از نماتودکش‌ها در زمان تهیه خاک‌های آلوده استفاده کرد. در ضمن از گیاهان آلوده به نماتود برای تکثیر استفاده نمی‌کنیم.



گلوگسینیا گیاهی است که برگ‌های درشت با گل‌های شیپوری و رنگ‌های متنوع دارد. این گیاه معمولاً به طول روز بی تفاوت می‌باشد. بوسیله بذر و اندام‌های زیر زمینی قابل تکثیر است. به نور غیرمستقیم ولی كامل آفتاب نیاز دارد.



برای پرورش و نگهداری گلوگسینیا لازم است که آبیاری از پای گیاه انجام گیرد و نیز این گیاه یک استراحت سالیانه در فصل تابستان داشته باشد. از فاصله بذركاری تا به گل رفتن گیاه حدود 9- 8 ماه زمان لازم است. غیر از بذركاری هم‌چنین بوسیله قلمه‌های برگی هم تكثیر می‌شود، در این حالت حتماً به سیستم میس نیاز دارد.


+ نوشته شده در  دوشنبه هشتم خرداد ۱۳۹۱ساعت 22:52  توسط ناصر صادقی   | 
گل نرگس  


گیاه نرگس از خانواده نرگسیان (Amaryllidaceae ) و تیره Narcissus می باشد» نرگس گیاهی دائمی و پیازدار می باشد . پیازهای آن درشت و دارای ورقه های فلسی یا مطبق است . به عبارت دیگر پیاز آن می تواند چندین سال متوالی گل دهد و گل آن همه ساله درشت تر گردد. گلهای نرگس به رنگ سفید ، زرد ، نارنجی ، کم پر و پُر پر هستند . برگهای این گیاه از بن ریشه بصورت صاف یا شیاردار بیرون می آیند و در طول ساقه قرار میگیرند.نرگس‌ها به اندازه‌های مختلف یافت می‌شوند از گلهای 5 اینچی روی ساقه‌‌های 2 فوتی گرفته تا گلهای 5/0 اینچی روی ساقه 2 اینچی.
نرگس‌ها شاید آسانترین و مطمئن‌ترین پرورش از میان خانواده تمام گلها هستند و برای افراد مبتدی در باغبانی ایده‌ آل است. پیاز و برگها حاوی کریستالهای سمی هستند که فقط حشرات اصلی می‌توانند بدون آسیب رساندن به آن از آن مصرف کنند هر چند ممکن است جانوران آنها را از زیر خاک بیرون بیاورند.
تکثیر نرگس‌ها
نرگس‌‌ها به دو روش تکثیر می‌شوند. 1- روش تکثیر غیر جنسی (تقسیم پیاز) که دقیقاً نتیجه‌اش گلی است مانند گل پیاز اصلی. 2- روش تکثیر جنسی (دانه) که نتیجه‌اش گلهایی خواهد بود جدید و متفاوت. دانه‌ها در بخش تخمدان ایجاد می‌شوند این بخش متورم در پشت گلبرگهاست. پس از شکوفه کردن بخش تخمدان متورم می‌شود اما خالی از دانه است. گهگاه باد یا حشرات با آوردن گرده‌های جدید از گلهای دیگر می‌توانند باعث گرده افشانی گل در طول مدت گلدهی آن شوند. وقتی این اتفاق روی داد در تخمدان یک یا تعداد کمی دانه ایجاد می‌شود. نرگس‌های دورگه بوسیله گرده افشانی گل‌ها با تماس دادن و مالیدن دانه گرده از یک گل به کلاله گل دیگر بوجود می‌‌آیند در نتیجه تخمدان می‌تواند تا 25 دانه را در خود ایجاد کند. که هر کدام از آنها یک گیاه کامل را بوجود خواهد آورد. اما برای گلدهی گیاهی که از دانه پرورش می‌یابد باید تا 5 سال صبر کرد.
گلدار بودن نرگس از شش هفته تا شش ماه طول می‌کشد که این بستگی به جایی که شما زندگی می‌کنید و همچنین نوع گونه‌ای که پرورش می‌دهید دارد. بعد از گلدهی اجازه دهید تا گیاه نرگس پیازش را برای سال بعد بازسازی کند. برگها تا آن هنگام سبز هستند. هنگامی که برگها زرد شدند شما می‌توانید آنها را قطع کنید اما تا قبل از آن خیر.
رده بندی انواع نرگس
رده بندی یک گونه کشت شده (قابل کشت) نرگس بر پایه توصیف و سنجش یا از یک رده بندی ارائه شده توسط فردی که گونه‌ها را به ثبت می‌رساند، پایه‌ گذاری شده است.
کد رنگ های استفاده شده برای توصیف رنگ نرگس‌ها به قرار زیر است:
W- سفید (سفید گونه) G- سبز Y- زرد P – صورتی O- نارنجی R- قرمز
در توصیف گل نرگس هر نرگس را به دو بخش تقسیم می‌کنیم
گلبرگ‌ ها
تاج گل
تاج گل و گلبرگ با استفاده از حروف کد رنگ که مناسب هستند توصیف می‌شوند. نحوه نوشتاری مورد استفاده برای توصیف رده بندی نرگس به شرح زیر است.
1- تقسیم بندی بر اساس شکل ظاهری که از 1 تا 13 شماره گذاری می‌‌شود. 2- حرف یا حروف کد رنگ باید به درستی برگهای گلبرگ را توصیف کند و پس از آن خط تیره قرار می‌دهیم. 3- حرف یا حروف کد رنگ باید به درستی بخش تاج گل را توصیف کند.
برای مثال نرگس « زمزمۀ فرشته » از یک نوع 5 –زرد – زرد است. و به صورت زیر نمایش می‌دهند: ( 5-Y-Y)
- در نوع چهارم از تقسیم بندی کلی نرگس‌های دوتایی حروف کد رنگ به توصیف دقیق مخلوط گلبرگ‌ها و شبه گلبرگها که با نظم خاصی قرار گرفته‌اند می‌پردازد. - اگر گلبرگ و تاج گل دارای یک رنگ واحد باشد از یک کد رنگ برای رده بندی آن استفاده می‌‌شود. چه نرگس‌های وحشی و چه نرگس‌‌هایی که قابل کشت و پرورش هستند اگر دارای نامهایی با مشخصات بالا باشند به صورت طبیعی در یکی از تقسیم بندی‌های 1 تا 12 قرار می‌گیرند قسمت سیزدهم مختص نرگس‌ هایی است که دارای اصطلاحات علمی گیاه شناسی هستند.
تقسیمات سیزده گانه نرگس از روی شکل ظاهری نرگس
نوع اول- شیپوری: یک گل روی ساقه، تاجی به شکل شیپور که حدوداً به اندازه گلبرگ‌ها و گاهی بلندتر از گلبرگهاست.
نوع دوم- تاج بلند: یک گل روی ساقه که اندازه تاج آن بین تا یک گلبرگ کامل است.
نوع سوم- تاج کوتاه: یک گل روی ساقه و اندازه تاج آن کمتر از بلندی گلبرگ‌هاست.
نوع چهارم- دوگانه: نرگس‌هایی که دارای گلبرگ‌ها و یا تاج خوشه‌ای هستند. و روی یک ساقه می‌تواند یک یا بیش از یک گل داشته باشد.
نوع پنجم- سه پرچمی: معمولاً بیش از یک گل روی ساقه دارند سرگل افتاده و بخش گلبرگها عموماً به صورت تاب خورده و برگشته و دارای بافتی ابریشمی است. گلهای این نوع نرگس مانند زنگ‌های آویزان است.
نوع ششم- سیکلامینوس: یک گل روی ساقه گلبرگ ها به طور مشخصی برگشته هستند و تاج آن کشیده و باریک است (مثل این می‌ماند که گلبرگها بوسیله باد خم شده‌اند)
نوع هفتم- جانکوئیلا: دارای گلهای کوچک و گلبرگهای پهن است . عموماً چندین گل روی ساقه است. و گلها بسیار معطر هستند ساقه دارای مقطع عرضی گرد و بخش‌های ساقه و برگ آن نازک شبیه به نی است.
نوع هشتم- تا زِ تا: عموماً دارای 3 الی 20 گل روی یک شاخه قوی است. گلها عموماً خوشبو و دارای تاج بسیار کوتاهی هستند. گلبرگ ها گرد و تا حدی مضرس هستند.
نوع نهم- شاعرانه: عموماً یک گل روی ساقه دارد گلبرگهای سفید رنگ که در بعضی موارد با رنگ تاج در محل اتصال رنگین شده با تاج کوچک صافی که دارای بله‌های قرمز رنگ است. این گل معطر است.
نوع دهم- بالبوکدیم دورگه: گلهایی کوچک شبیه « دامن دورچین » دارد.
نوع یازدهم- تاج مضرس (شکاف دار) : لبه‌های تاج آن دارای شکاف عمیق است (معمولاً شکافها به اندازه طول تاج هستند)
نوع دوازدهم- نرگس‌های متفرقه: نرگس‌هایی که در رده‌بندی‌های ذکر شده بناشده. و عموماً جزء نرگسهای دو رگه هستند.
نوع سیزدهم- انواع گونه‌های وحشی و دورگه
مراقبت از نرگسها
نکاتی برای موفقیت در پرورش نرگس
ماههای مرداد و شهریور بهترین زمان برای کشت نرگس در انگلیس هستند تا ریشه‌ها قبل از شروع زمستان قابلیت رشد را پیدا کنند اگر چه پیازها باید تا ماه مهر کشت شوند ولی تا آبان ماه قابل کشت هستند.
برای کشت، آنها را بطور مجزا با فاصله‌های cm 15 در یک خاک با زهکشی خوب و مناسب کشت کنید به طوری که حدود cm 10 خاک روی پیازها باشد. یک مقدار کود معمولی را با خاک مخلوط کنید و در زیر محل کاشت بریزید و اگر خاک رسی و سنگین است مقداری شن با آن مخلوط کنید تا به زهکشی خاک کمک کند. پیازها را در زمینی که از آب اشباع است نکارید.
نرگس‌ها برای گلدهی سال بعد خود نیاز به انرژی سرازیر شده از ساقه و برگ به پیازها دارند. به همین دلیل برگها را از محل طوقه قطع نکنید چون این کار باعث می‌شود آنها ضعیف شوند. هنگامی که 6 هفته سپری شد بعد از گلدهی می‌توانید برگها را قطع کنید چون تأثیری بر گلدهی سال بعد ندارد.
بعد از پژمرده شدن گلها آنها را از بخش زیرین و پشت تخمدان قطع کنید.
هر پیازی را که در ساقه و برگ آن نشانی از بیماری است خارج کرده و آن را بسوزانید.
پس از گلدهی گیاه را هفته‌ای یک بار آبیاری و بوسیله کودهای غنی از تپاس تغذیه کنید تا هنگامی که برگها زرد شوند.
تعداد زیادی از نرگس‌ها، خیلی خوب به طور طبیعی سبز شده و نیاز به جابجایی ندارند. اگر شما باغ کوچکی دارید و دسته‌های نرگس خیلی زیاد و بزرگ شده‌اند می‌توانید آنها را خارج کرده و تقسیم کنید.
پیازهای خارج شده را در مکانی خنک تاریک و با تهویه مناسب تا زمان کشت بعدی ذخیره کنید.
هم قبل از انبار کردن هم قبل از کشت دوباره، تمام پیازهایی را که هنگام لمس کردن حس می‌‌کنید نرم هستند یا حالت اسفنجی پیدا کرده‌اند را جدا کرده و بسوزانید.
پیازهای کشت شده در گلدان (برای 16 الی 20 هفته) باید حداقل در عمق 5 تا 10 سانتی متری کاشته شوند. که این بستگی به شرایط آب و هوایی منطقه دارد.
بهترین گونه‌ها برای پرورش بستگی به مکانی دارد که می‌خواهید کشت کنید. اگر محیط بزرگی از زمین سبز دارید که می‌خواهید در آنجا نرگس‌ها را کشت کنید نوع « نرگس نما » بهترین نتیجه را دارد. گونه‌های مختلف را در یک بخش با هم مخلوط نکنید که این یک نتیجه کشت خوب نیست.
برای حاشیه و کناره‌های کوچک باغهای سنگی بهتر است از انواع کوچک‌تر برای پرورش مانند « دو به دو » یا « پرتاب شعله » استفاده شود.
در طول زمان پرورش، حداقل دوبار بوسیله قارچ کش شاخ و برگ نرگس‌ها را سمپاشی کنید.

تعداد گونه‌های نرگس
گیاه شناسان در این مورد اختلاف نظر دارند اما حداقل 25 گونه وجود دارد که بعضی از آنها با تنوع بسیار زیاد هستند و دارای چندین دورگه طبیعی هستند با توجه به این گونه‌ها لیست بانک اطلاعاتی فعلی نرگس نمایانگر بیش از 13000 دورگه است که در بین تقسیمات رده بندی شده دوازده گانه قرار می‌گیرند.
پرورش نرگس در گلدان
بهتر است شما از گلدانهای دو گالنی به عنوان اندازۀ استاندارد نرگس ها و از گلدانهای یک گالنی برای نرگس های مینیاتوری و پیازهای کوچک استفاده کنید. بهتر است گلدانها را با کلراکس ضدعفونی کرده و اجازه دهید خاکشان به خوبی زهکشی شود. ترکیب خاکی که من استفاده کردم عبارتست است از یک بخش پرلیت و سه بخش خاک استرلیزه. در انتهای گلدان بر روی یک لایۀ نازک خاک یک مشت از کود 0-10-10 بریزید. اجازه ندهید پیاز های نرگس با کود تماس داشته باشند. و سعی کنید پیاز در 3/1 فوقانی قرار گیرد. اگر پیاز را نزدیک سطح خاک بکارید ریشه ها پیاز را به سمت بیرون از خاک هل می دهند. فقط پیاز های متوسط را در گلدانهای یک گالنی بکارید. براساس اندازۀ پیاز ها می توانید سه الی چهار پیاز را در یک گلدان بکارید. اگر ملاحظه کردید که مقداری از یک پیاز به خارج از خاک آمده است خاک را به آرامی و با دقت کنار زده و پیاز ها را در سطوح پایین تری از خاک بکارید. برای نمایش پیاز ها ترجیح دادم که آنها با هم در تماس نباشند. روشی که اتخاذ کردم ای بود که پیاز ها را حداقل به اندازه ی قطر یک پیاز از هم دور قرار دهم و با فاصلۀ برابر از لبه های گلدان. بعد از اول نوامبر گلدان را آبیاری سنگین نمایید و اجازه دهید پیت ماس سطح خاک کاملا از آب اشباع شود. برای هفتۀ اول هر روز آبیاری کنید. اگر ملاحظه کردید که خاک فوقانی گلدان در حال خشک شدن است به آن آب اضافی دهید. اگر خاک شما قلیایی است از آنجایی که نرگس محیط اسیدی را ترجیح می دهد برای حفظ اسیدیتۀ خاک برای گلدانهای یک گالنی یک قاشق چای خوری Iron rite و دو قاشق برای گلدانهای دو گالنی اضافه کنید. بعد از شکوفه زدن یک مشت کود 5-10-10 به گلدان اضافه کنید. این امر با اضافه کردن کمی پتاسیم کمک می کنند که گیاه برای گلدهی سال بعد پیاز خود را بازسازی کند نرگس نیاز به یک دورۀ تابستانۀ گرمایی دارد. پیاز های نرگس در گلدانها و مخازن عمیق که به ریشه ها اجازۀ رشد می دهند بیشتر رشد می کنند. می توانید پیاز را برای 2-3 سال در داخل گلدان نگهداری کنید. می توانید پیاز ها را در آورده تمییز نمایید و در یک کیسۀ کاغذی یا نایلونی ریخته برچسب زده و در یک جای خشگ و خنک تا پاییز نگه داری کنید

اسفناج:  
اسفناج
در كتب طب سنتی با نام های «اسفاناخ»، «اسپناج»، «اسفاناج» نامبرده شده و به فارسی اسفناج گفته می شود. به زبان فرانسوی آن را Epinard و به انگلیسی Spinach گویند. گیاهی است از خانوادة غازیان Chenopodiaceae جنس Spinacia دارای گونه های مختلفی است و نام علمی گونه خوراكی آن Spinacia Oleracea L. می باشد
مشخصات
گیاهی است یكساله و دو ساله كه به احتمال قوی بومی ایران است و در روزگاران كهن در اوایل قرن پانزدهم میلادی به اروپا راه یافته است. كوتاه است و پر برگ، برگهای آن كمی گوشتی و پهن و نرم به رنگ سبز تیره، مجتمع نزدیك به زمین كه به مصرف خوراك می رسد و ضمناً مصارف دارویی دارد. در مناطق معتدله می روید. در سرمای زمستان خوب مقاومت می كند و به طور كلی دو نوع است نوع بهاره و نوع پاییزه.
نوع بهارة آن دارای بذر خاردار گوشه دار تیز و به اسفناج انگلیسی معروف است و در اوایل بهار كاشته می‎شود و نوع دیگر كه به هلندی معروف است دارای بذرگرد كروی است و خاك بسیار غنی می‎خواهد و در پاییز كاشته می‎شود. اسفناج چون مواد زیادی از خاك می گیرد لذا خاك مزرعه باید بسیار غنی و پرقوت باشد و باید كود كافی داده شود. گیاه اسفناج در مقابل خشكی و حرارت زیاد محیط عاجز است و نامتحمل لذا معمول است كه بیشتر اسفناج را در پاییز می كارند یعنی از تخم اسفناج پاییزه استفاده می شود، زیرا در این صورت كمی رطوبت خاك دیگر مسأله ای نیست. بلكه باید خاك مزرعه زهكش دار باشد كه رطوبت باید زمستان لطمه ای به گیاه نزند و اگر در مواردی از اسفناج تابستانه استفاده می شود باید بذر را در زمین سایه دار تازه و مرطوب كاشت و خیلی سنگین مرتباً آبیاری كرد كه خشكی به گیاه لطمه نزند. در ایران اسفناج بهاره را از اسفند تا خرداد می توان كاشت و بی درنگ هر 30-15 روز كشت را در قطعات مختلفه انجام داد تا مرتباً برگ تازه اسفناج برای برداشت در مزرعه آماده باشد. اسفناج پاییزه را معمولاً در ماههای مرداد تا آبان و اغلب پس از برداشت گندم می كارند و برگ دادن آن از اوائل آذر شروع می‎شود و تا فروردین ادامه خواهد داشت
تركیبات شیمیایی
از نظر تركیبات شیمیایی در برگ اسفناج مقدار قابل ملاحظه ای ویتامین PP یا نیكوتین آمید وجود دارد (ویتامین PP كه نیاسین نیز گفته می شود از گروه ویتامین های B است).
بنابراین داروی شفابخش برای بیماری پلاگر است، یعنی آنتی پلاگروز خوبی است. پلاگرا بیماری است كه در اثر فقر یا كمی اسیدنیكوتی نیك یا نیاسین در بدن انسان عارض می شود و به صورت ضعف، تشنج، اختلال گوارش و ایجاد لكه های قرمزی روی پوست بدن ظاهر می گردد. به علاوه در اسفناج ید لسیتین و كلروفیل و كاروتن وجود دارد. در برگ های اسفناج در حدود 009/0 میلی گرم در هر یك صد گرم برگ ارسنیك وجود دارد و همچنین 31/0 درصد اكسالیك اسید و مقداری ساپونین در آن یافت می شود. باران‎های ممتد مقدار ساپونین اسفناج را كاهش می دهد. در گیاه تازه، مقدار اسید اكسالیك بیشتر است. در اسفناج تازه 934/0 درصد و در گیاه خشك اسفناج در حدود 2/8 درصد اسید اكسالیك وجود دارد و با توجه به این كه اسفناج تازه در حدود 90 درصد آب دارد، زیاد بودن مقدار اسید اكسالیك در گیاه تازه روشن می شود.
در تخم جوانه زدن اسفناج و در جوانه های آن مقداری آنزیم های جنتیوبیاز و سلوبیاز و لیكناز یافت می‎شود در اسفناج ماده ای به نام اسپیناسین وجود دارد كه ترشحات مربوط به هاضمه را تحریك می كند و به علاوه دارای فولیك اسید و اسید فسفوریك و مواد معدنی كلسیم و آهن و فسفر است
در هر یك صد گرم برگ اسفناج خام مواد زیر وجود دارد:
آب 90 گرم، پروتئین 3 گرم، چربی 3/0 گرم، هیدرات های كربن 5/3 گرم، خاكستر 5/1 گرم، كلسیم 93 میلی‎گرم، فسفر 51 میلی گرم، آهن 1/3 میلی گرم، سدیم 71 میلی گرم، پتاسیم 470 میلی گرم، ویتامین A8100 واحد بین‎المللی، تیامین 1/0 میلی گرم، رایبوفلاوین 2/0 میلی گرم، نیاسین 6/0 میلی گرم و ویتامین C 51 میلی گرم به طوری كه ملاحظه می شود اسفناج از نظر ویتامین A ، B ، C و مقدار آهن غنی است.

خواص ـ كاربرد
طبق نظر حكمای طب سنتی اسفناج از نظر طبیعت كمی سرد و تر و تا حدی می توان گفت كه نه سرد است و نه گرم، بلكه معتدل است. برگ آن خنك‎كننده است و برای كاهش تب و ورم ریه و رودة كوچك نافع است. تخم آن ملین، خنك كننده و برای ورم كبد و یرقان مفید است.
اگر برگ اسفناج با جو پوست كنده و به اصطلا جو سفید و روغن بادام شیرین پخته شود، برای سرفه‎های خشك و تب های گرم اشخاص گرم مزاج مفید است و اما در مورد سرد مزاجان توصیه این است كه اسفناج پخته با گوشت پرندة چاق و چرب و برنج و ادویه نظیر زنجبیل و هل و دارچین خورده شود.
اسفناج رفع تشنگی می نماید و سریع الهضم تر از سایر سبزی هاست و برای درد گلو و ورم ملاز یا ورم لهات (گوشت پاره ای كه از وسط انتهای كام آویخته است و آن را اوولا نامند) نافع است و آب تخم آن برای درد ناحیة قلب و درد احشا (اعضای داخل شكم) مفید است. عصارة آن با شكر برای یرقان و سنگ مثانه و اشكال در ترشح ادرار و سوزش مجرای ادرار و درد كمر و سوزاندن اخلاط صفراوی مؤثر و نافع است. ضماد پختة آن برای ورمهای گرم و بیماری شاش بند كه از حرارت باشد و ضماد آن برای ورمهای حاصل از گزش زنبور و سرباز كردن دمل مفید است. مقدار مصرف عصارة اسفناج 10 گرم است. اسفناج چون دارای اكسالات است برای بیماران مبتلا به ورم مفاصل و سنگ های صفراوی مناسب نیست.
در چین و مناطق خاور از اسفناج به عنوان بادشكن ] روا[ و ملین ] ایچی‎مورا[ استفاده می شود و مادة اسپنیاسین ترشحات مربوط به هاضمه را تحریك می كند ]كاربون و كیمورا [.

غذاهای اسفناج به منزلهً دارو
آش اسفناج كه گشنیز تازه در آن ریخته شده باشد برای سردردهایی كه حادث از اختلال گوارشی و سوء مزاج باشد مفید است و اگر با آب لیمو یا آب سماق یا آب غوره ترش شود برای سردردهای ناشی از اختلالات صفراوی خیلی مفید است. اسفناج پخته كه در كره گاو یا روغن بادام سرخ شد باشد نیز برای سردردهای حاصله از اختلالات صفراوی خوب است. برای اشخاص مبتلا به سرسامهای صفراوی پس از 3 روز پرهیز غذایی از شروع بیماری خوردن اسفناج كه با آب پخته و با روغن بادام شیرین آغشته شده باشد نافع است. همچنین برای بیماران مبتلا به سرسام صفراوی اسفناج پخته با كمی شكر و سركه و یا آلو و یا تمر هند كه ترش شود، بسیار مفید است. اگر آش اسفناج با ماش پوست گرفته و جو سفید پوست گرفته و روغن بادام شیرین و شیرهً تخم خشخاش پخته شود برای سر سامهای سوداوی بسیار مفید است. در مورد اشخاصی كه از بی خوابی رنج می برند اسفناج را با كدو و برگ كاهو و یك دو برگ خشخاش با گوشت مرغ چاق یا گوشت بز غالهُ پخته و كمی شیرهُ تخم خشخاش وشیرهُ بادام شیرین یا كرهُ گاو مخلوط كرده میل كنند، برای بی خوابی حاصل از خشكی دماغ مفید است.
اگر اسفناج را در آب پخته با روغن بادام شیرین یا كره گاو و گوشت بره پخته بخورند برای مالیخولیا مفید است. اگر مالیخولیا ناشی از گرفتگی های كبد باشد اسفناج را به تنهایی و یا با كرفس پخته و بخورند و یا آب اسفناج را گرفته و بیاشامند خیلی مفید است. اگر اسفناج را با جو سفید و ماش بی پوست پخته بخورند برای اوایل ابتلای به ذات الجنب و بیماری های سینه و ریه وسرفه نافع است.
اگر اسفناج را با آب پختخ با كرهُ گاو یا روغن بادام شیرین سرخ كرده ومیل نمایند، غذای بسیار مناسبی برای اشخاص مبتلا به جنون و قطرب [ نوعی مالیخولیا كه مبتلایان به آن از مردم گریزانند و در گوشه ای منزوی می نشینند ] و مانیای حادث از سودای صفراوی كه با حرارت شدید می باشد، مفید است.
اسفناج پختهُ ساده را اگر با روغن بادام شیرین آغشته ومیل كنند برا ی تشنجهای ناشی از یبوست مفید است.
نظری به تحقیقات علمی جدید در مورد خواص درمانی اسفناج
اسفناج طبق نظر اغلب دانشمندان یكی از گیاهانی است كه ظرفیت ضد سرطانی آن خیلی بالا و برای پیشگیری ابتلای به سرطان به سلطان گیاهان معروف است. بنابراین اشخاصی كه سالها اعتیاد به سیگار و دخانیات داشته اند از نظر این خاصیت باید به خوردن اسفناج توجه خاص مبذول دارند. اسفناج كه از سبزیهای دارای رنگ سبز تیره است، همراه با هویج درصدر لیست خوراكی های ضد سرطان جای دارد و طبق تحقیقات دانشمندان در كاهش نرخ ابتلای به سرطان موُثر است، بخصوص در پیشگیری سرطان كولون، سرطان ركتوم، سرطان معده، سرطان پروستات و سرطان حنجره و حلق و سرطان مخاط رحم و سرطان گردن و سرطان مری و به ویژه سرطان ریه نقش والایی دارد. مطالعات علمی نشان می دهد اشخاصی ك در حد بسیار كم و بندرت از سبزیجات به رنگ سبز تیره ك دارای مقدار زیادی ماده معروف كاروتنوئید [1] هستند و در این گروه اسفناج در صدر آنها قرار دارد، دو برابر بیشتر از سایرین در معرض خطر ابتلای به سرطان هستند. و در عین حال تحقیقات علمی نشان می دهد اشخاصی كه هر روز یك خوراك اسفناجی می خوردند حتی معتادین به دخانیات خیلی كمتر از دیگران در معرض این خطر قرار دارند. در هر ده مورد از یازده تحقیق علمی كه در مورد سرطان ریه به عمل آمده است حقایق فوق تاُیید شده است. از جمله تحقیقاتی كه توسط دكتر ریشارد شكل [2] كه از نسج شناسان دانشگاه تكزاس است، به عمل آمده نشان می دهد كه خوراكی های دارای مادهُ كاروتن به طور موُثری درنجات معتادان به دخانیات می دهد از سرطان دخیل است. دانشمند دیگری از محققان دانشگاه جان هاپكینز [3] در تحقیقات خود نشان می دهد اشخاصی كه مقداربتا كاروتن خون آنها زیاد است در مقابل ابتلای به سرطان بسیارمقاوم تر از سایرین هستند. در آزمایش دیگری كه بتازگی محققان در امریكا انجام داده اند، اسفناج را از نظر مواد شیمیایی موجود در آن تجزیه كرده اند، مقدار كاروتنوئید در اسفناج خام 36 میلی گرم در هر 100 میلی گرم ـ می باشد
در حالیككه در هویج خام در هر 100 گرم دارای 14 میلی گرم مواد كاروتنوئید است با این تفاوت كه در هویج قسمت عمده بتاكاروتن است. با این كه مادهُ بتا كاروتن ماده قطعی موُثر ضد سرطان است ولی با این حال مواد كاروتنوئید موجود در اسفناج عملاً نقش بسیار موُثری در این ماجرا دارند به علاوه اسفناج دارای مقدار زیادی كلروفیل [4] است كه آن هم ازمواد دارای ظرفیت بالای ضد سرطان است.
عده ای از دانشمندان دلیل ضد سرطان بودن كلروفیل را به سبب خاصیت آن در متوقف كردن یا به هر حال كند كردن موتاسیونهای سلولی می دانند كه از این طریق از شروع سرطانی شدن سلولها جلوگیری می شود. در یك مطالعهُ علمی كه دانشمندان در ایتالیا بعمل آورده اند، مشاهد شده است كه اسفناج قدرت چشم گیری در سد كردن و متوقف نمودن پیشروی یكی از مقتدرترین عوامل سرطانزا به نام نیتروزامین [5] بین چند خوراك نظیر هویج، گل كلم، كاهو، تمشك، عصارهُ اسفناج خام از همه در امر مقابله با نیتروزامین قدرت بیشتری نشان داده است.
دانشمندان ژاپنی در سال 1969 نتیجهُ تحقیقاتی را انتشار دادند كه در آن آمده است اسفناج در كاهش كلسترول خون در جانوران اثری زیادی نشان داده و در مطالعات دیگری متعاقب آن دریافتند كه برگ اسفناج موجب تسریع تبدیل كلسترول به كوپروستانول [6] در بدن می شود كه بعداً این ماده دفع خواهد شد.
البته توجه شود مصرف اسفناج در رژیم غذایی برای بهره گیری از خواص فوق و سایر خواص آن برای هر شخص مستلزم مشاوره با پزشك و كارشناس گیاه درمانی است. زیرا ممكن است برای عده ای خوردن اسفناج به علل خاص فیزیولوژیكی معارض با برخی اختلالات جسمی آنها باشد.

+ نوشته شده در  دوشنبه هشتم خرداد ۱۳۹۱ساعت 22:51  توسط ناصر صادقی   | 
چمن:  

چمن در طراحی و ایجاد فضای سبز در هر پارک، نقش مهمی را ایفا می کند و همانند ایجاد زمینة مناسب در یک تابلوی نقاشی است که با انواع درختچه های زینتی یا حاشیه های گل به طور الوان خلق می شود. ولی خلق این زمینة سبز، خود مشکلات و مسائلی را به همراه دارد که رعایت و حراست رشد و نمو آن ضروری می باشد. زیبایی و لطافت هر پارک هنگامی کامل خواهد شد که سبزی مطبوع چمن زمینه اصلی آن باشد و شاید گیاه دیگری نتوان یافت که جایگزین آن گردد.
در مورد نقش چمن و اثرات آن در محیط زیست، آب و هوای شهر و منطقه، همان بس که اجمالاً بگویم وجود گیاه چمن مانند تمامی گیاهان سبز در میزان اکسیژن محیط اطراف خود موثر بوده و نوعی تعادل را ایجاد می کند. ضمناً در تمیز شدن هوا و کاهش گرد و غبار محیط به نحو چشم گیری موثر می باشد و از تبخیر شدید آب در سطح زمین جلوگیری می نماید. در میادین و خیابان هائی که سطح چمن همراه با درختان پهن برگ و سوزنی برگ باشد، سیستم آبیاری چمن و تکرار دفعات آن تا حد زیادی نیاز آبی درختان را برآورده می کند.
از آن جایی که مسائل مربوط به چمن مثل چمن زنی، آبیاری و مبارزه با علف های سبز در پارک ها دارای اهمیت زیادی می باشند، در ادامه به توضیحاتی راجع به آن می پردازم.
چمن را هم می توان از طریق کاشت بذر در محل مورد نظر، و هم از طریق جا به جا کردن قطعات چمن کشت شده در محلی دیگر و یا خرید از مؤسساتی که به کشت و پرورش چمن به منظور فروش می پردازند و قطعات چمن را با ریشه و چند سانتی متر خاک یک جا از زمین بریده و در اختیار خریداران قرار می دهند تهیه نمود.

- عملیات کشت و کار چمن:
چمن را در خاکی نه چندان سنگین و نه خیلی سبک کشت می کنند. یک خاک عمیق و حاصل خیز و عاری از بذر علف هرز برای چمن کاری مناسب است. جهت کاشت چمن ابتدا خاک را بیل زده، بعد از چند روز کلوخ ها را خرد و سنگ ریزه ها و باقی مانده های گیاهی را از خاک خارج می کنیم تا سطح خاک کاملاً صاف شود. این کار را با کمک یک تخته و یا آسان تر با گرداندن یک بوم غلطان سبک روی خاک انجام می دهیم. در تهران بهترین فصل بذر کاری چمن ها در اواخر شهریور ماه است، اما می توان چمن ها را در اردیبهشت ماه نیز کشت و کار کرد. میزان بذر در هر متر مربع بسته به نوع چمن متفاوت است. چمن های درشت مثل لولیوم را باید 50 گرم و چمن های ریز مثل پوآ را 20 تا 30 گرم برای هر متر مربع در نظر گرفت. بذر را باید یکنواخت در سطح خاک پخش کنیم و به کمک یک شن کش کمی سطح خاک کشت شده را زیر و رو کنیم، به طوری که فقط چند میلی متر خاک روی بذر ها را بپوشاند و بذر چمن با سطح خاک مخلوط شود، سپس روی آن حدود 1 تا 2 سانتی متر کود پوسیده دامی سرند شده و یا خاک برگ سرند شده می پاشیم. البته باید در نظر داشته باشیم که اگر خاک یا کود زیادی روی بذر چمن بپاشیم، سبز شدن چمن به تأخیر خواهد افتاد و یا چمن اصلاً سبز نخواهد شد. بحرانی ترین دوران چمن کاری بعد از کشت بذر و قبل از سبز شدن آن است. در این دوره باید چمن را هر روز آبیاری کنیم و در هنگام آبیاری مراقب باشیم تا خاک سفت نشود و بذر نیز شسته نشود. در مراحل بعدی نیز چون چمن به آبیاری منظم نیاز دارد آن را روزانه آبیاری می کنیم زیرا آبیاری روزانه چمن باعث می شود تا برگ ها طراوت بیشتری یابند. میزان آب مورد نیاز چمن بستگی به عوامل متعددی از قبیل: نوع خاک، میزان رطوبت هوا، میزان بارندگی، حرارت محیط، نوع چمن و ... دارد.
معمولاً چمن ها را در هنگامی که از شدت گرمای روز کاسته می شد و یا اوائل صبح آبیاری می نمودند. پس از چند روز که چمن ها سبز شدند و ارتفاع آن ها به سه الی چهار سانتی متر رسید بار دیگر غلطک سبکی روی آن می زنیم تا ریشه گیاه جوان کاملاً با خاک تماس پیدا کرده و تولید ریشه های زیاد تری نماید. پس از این که چمن تا اندازه ای رشد کرد و ارتفاع آن به 5 الی 6 سانتی متر رسید، چمن را کوتاه می کنیم. چیدن چمن ها به منظور جلوگیری از به گل رفتن و یکنواخت و پر پشت شدن آن ها صورت می گیرد. چمن ها را با قیچی یا ماشین چمن زنی به کرات کوتاه می نمایند. ماشین های چمن زنی که در منطقه استفاده می شدند از نوع موتوری بودند. آن چه که در چمن کاری حائز اهمیت است جلوگیری از تراکم خاک می باشدکه نفوذپذیری آن در چمن کاری مسطح، در شیب ملایم و شیب تند متفاوت می باشد.
در فصل پائیز یا در فصل بهار، چمن را کود پاشی می نمایند. میزان ازت مورد نیاز سالیانة چمن حدود 30 گرم در متر مربع، میزان فسفر و پتاسیم به میزان هر یک 15 گرم در متر مربع می باشد. از آن جایی که کود های مختلف از نظر در صد عناصر کودی با هم دیگر متفاوت می باشند، با در نظر گرفتن درصد این عناصر در کود ها مقادیر آن ها حساب شده و به زمین چمن کاری داده می شوند.
برای کاشت قطعات چمن بریده شده، قبل از کاشت، زمین مورد نظر را همانند زمینی که برای بذر کاری آماده می کنیم، تهیه می نماییم. برای آن که ریشه ها بتوانند در آغاز با خاک تماس بیشتری یافته و در خاک نفوذ کنند یک لایه از سطح فوقانی خاک را به وسیله شن کش یا هر وسیلة دیگر نرم و آماده می کنیم. سپس قطعات چمن آماده را در کنار یکدیگر قرار می دهیم، به گونه ای که بین قطعات فاصله ای وجود نداشته باشد و یا به عبارت دیگر همانند آجر چینی در یک ساختمان که آجر ها در یکدیگر قفل و بست می شوند انجام می دهیم. نحوة قرار دادن قطعات در کنار هم را به گونه ای در نظر می گیریم که ارتفاع آن ها در همه سطوح یکسان، و از شیب معین و مشخصی بر خوردار باشند. برای این که قطعات کاملاً به هم بچسبند به کمک لبة بیل آن ها را کمی فشار داده به هم نزدیک تر می کنیم.
هنگامی که قسمتی از سطح زمین پوشیده از چمن شد به وسیله یک غلطک سبک، کمی آن ها را کوبیده و آبیاری می کنیم. روز بعد، پس از کاهش رطوبت، مقداری خاک غربال شده و نرم روی چمن می پاشیم تا اگر شکاف هایی وجود داشته باشد آن ها را پر نماید. گاهی یک یا دو بار عمل غلطک زدن را در چند هفتة اول انجام می دهیم.
چمن علاوه بر ایجاد پوشش سبز، در انواع تزئینات داخل پارک ها و فضاهای سبز منطقه به صورت قسمتی از طرح های تزئیناتی به کار می رود. لذا متخصصین بر حسب نوع طرح، سلیقه و همچنین وضع درختان یا سطح چمن کاری شده، از سنگ ها یا تخته سنگ هایی برای ایجاد محل عبور در فضای چمن استفاده کرده اند.
گاهی هم در سطوح وسیع چمن کاری، بر حسب خصوصیات طرح در قسمت هایی از چمن، باغچه های همراه به گیاهان زینتی پا کوتاه و دائمی چون گل های رز،شمعدانی و ... احداث کرده اند. همچنین در سطوح وسیع با ایجاد تپه ها یا برجستگی هائی، اشکال کوچکی از طبیعت سبز را پدید آورده اند و در روی آن به طور پراکنده تک بوته هائی غرس نموده اند.

عمل مبارزه با علف های هرز چمن از زمان تهیة زمین آغاز می شد، بدین معنی که در موقع تهیة زمین، کلیة ریشه های گیاهان هرز را هنگام شخم یا بیل زدن و سایر عملیات تهیة زمین به هر ترتیبی که ممکن بود از خاک خارج می نمودند و پس از سبز شدن چمن، دو تا سه مرتبه علف های هرز را وجین می نمودند. به طور کلی بذور علف های هرز و خودرو، توسط آب، کودهای دامی، باد و آلوده بودن بذر چمن انتشار میابند و پس از مدت کوتاهی گاهی هم زمان با رشد بذور چمن موجب تخریب و نابودی چمن می شوند.
علف های هرز چمن بر دو نوع می باشند:
1- گیاهان هرزی که یک ساله بوده و اگر از دانه بستن آن ها جلوگیری می شد از بین می رفتند. چیدن مکرر چمن ها از دانه بستن علف های مزبور جلوگیری می نمود.
2- نباتات هرز دائمی بر دو نوع بودند:
- نباتاتی با ریشه های عمقی مانند گل قاصد که حتماً باید با دست کنده می شدند و یا به وسیلة مواد شیمیایی از بین می رفتند.
- نوع دیگر، دارای ریشه های افشان بودند(مانند مینا چمنی) که با آن ها با علف کش های انتخابی مبارزه می نمودیم.
اما بعضی از گیاهان خانوادة گرامینه از گیاهان هرز محسوب می شدند و آن ها را با چاقو ریشه کن می نمودیم و یا چمن ها را کوتاه چین می کردیم تا مرکز نموی این گیاهان قطع شده و از بین می رفتند.
در کل در برنامة مسؤلین در نظر گرفته شده بود که علف های هرز موجود در چمن و پارک ها و فضاهای سبز منطقه قبل از به گل نشستن از زمین خارج و ریشه کن شوند. زیرا پس از گل و تخم بستن، تخم های رسیده مجدداً پراکنده شده و آلودگی مجدد را پدید می آوردند.

عمده ترین بیماری چمن نوعی قارچ به نام زنگ است که معمولاً در روزهای گرم تابستان و هنگامی که رطوبت خاک زیاد است بروز می نماید، بیماری مزبور موجب می شود چمن قطعه قطعه به رنگ زرد در آمده و سوخته جلوه نماید، همچنین برخی از بیماری های قارچی خاکزی در اثر رطوبت زیاد خاک، آبیاری زیاده از حد، یا فقدان زه کشی موجب پوسیدگی و زردی و خشکیدگی چمن می گردند. برای مبارزه با زنگ چمن از علف کش زینب استفاده می شود که خوشبختانه به علت رسیدگی و تدبیر صحیح مسؤلین، گیاهان و چمن های منطقه دچار هیچ بیماری و مشکلی نمی باشند.

+ نوشته شده در  دوشنبه هشتم خرداد ۱۳۹۱ساعت 22:49  توسط ناصر صادقی   | 

نانوتكنولوژی به عنوان یك فناوری قدرتمند، توانایی ایجاد تحول در سیستم كشاورزی و صنایع غذایی آمریكا و سر تاسر دنیا را دارد. نمونه هایی از كاربردها و پتانسیلهای بالقوه نانوتكنولوژی در كشاورزی و صنایع غذایی، شامل سیستم های جدید آزاد كننده دارو برای درمان بیماریها، ابزارهای جدید بیولوژی سلولی و مولكولی، امنیت زیستی و تضمین سلامتی محصولات كشاورزی و غذایی و تولید مواد جدید مورد استفاده برای شناسایی عوامل بیماریزا و حمایت از محیط زیست می باشد.

 

تحقیقات اخیر، امكان استفاده از نانوشلها و نانوتیوپها را در سیستمهای جانوری برای تخریب سلولهای هدف، به روشنی ثابت نموده است. امروزه از نانوپارتیكل ها كه اجرام بسیار كوچكتر از حد میكرون هستند، برای رها سازی داروها و یا ژنها به داخل سلولها استفاده می كنند و مورد انتظار است كه این تكنولوژیها در ۱۰ الی ۱۵ سال آتی مورد بهره برداری كامل قرار گیرد. با روند رو به رشد تحقیقات اخیر، این پیش بینی منطقی است كه در دهه آینده، صنعت نانوتكنولوژی با توسعه بی نظیر خود، منجر به ایجاد انقلاب عظیم در بخش پزشكی و بهداشت و همچنین تولیدات دارویی دام و آبزیان گردد.

 

تصور امكان تزریق نانوپارتیكها به دامها و فعال شدن تدریجی ماده موثر همراه با این نانوذرات در بدن حیوان برای از بین بردن و تخریب سلولهای سرطانی، افق تحقیقاتی جدیدی را به روی محققان بازكرده است.

 

مقدمه:

نانوتكنولوژی به عنوان یك فناوری قدرتمند نوین، توانایی ایجاد انقلاب و تحولات عظیم را در سیستم تامین مواد غذایی و كشاورزی ایالت متحده آمریكا و در گستره جهانی دارد. نانوتكنولوژی قادر است كه ابزارهای جدیدی را برای استفاده در بیولوژی مولكولی و سلولی و همچنین تولید مواد جدیدی، برای شناسایی اجرام بیماری زا معرفی نماید و بنابراین چندین دیدگاه مختلف در نانوتكنولوژی وجود دارد كه می تواند در علوم كشاورزی و صنایع غذایی، كاربرد داشته باشد.

به عنوان مثال امنیت زیستی تولیدات كشاورزی و مواد غذایی، سیستمهای آزاد كننده دارو بر علیه بیماریهای شایع، حفظ سلامتی و حمایت از محیط زیست از جمله كاربردهای این علم می باشد.

 

علم نانوتكنولوژی چیست؟

انجمن ملی نوبنیاد نانوتكنولوژی كه یك نهاد دولتی در كشور امریكا می باشد ، واژه نانوتكنولوژی را چنین توصیف می كند: "تحقیق و توسعه هدفمند، برای درك و دستكاری و اندازه گیریها مورد نیاز در سطح موادی با ابعاد در حد اتم"، مولكول و سوپرمولكولها را نانوتكنولوژی می گویند. این مفهوم با واحدهایی از یك تا صد نانومتر، همبستگی دارد. دراین مقیاس خصوصیات فیزیكی، بیولوژیكی و شیمیایی مواد تفاوت اساسی با یكدیگر دارند و غالبا اعمال غیر قابل انتظار از آنها مشاهده می شود. در سیستم كشاورزی امروزی، اگردامی مبتلا به یك بیماری خاص شود، می توان چند روز و حتی چند هفته یا چند ماه قبل علائم نامحسوس بیماری را شناسایی كنند و قبل از انتشار و مرگ و میر كل گله، دامدار را برای اخذ تصمیمات مدیریتی و پیشگیری كننده آگاه كند و بنابراین می توان نسبت به مقابله با آن بیماری اقدام نماید.

نانوتكنولوژی به موضوعاتی در مقیاس هم اندازه با ویروسها و سایر عوامل بیماری زا می پردازد و بنابراین پتانسیل بالایی را برای شناسایی و ریشه كنی عوامل بیماری زا دارد. نانوتكنولوژی امكان استفاده از سیستمهای آزاد كننده داروئی را كه بتواند به طور طولانی مدت فعال باقی بماند، فراهم می كند.

به عنوان مثال استفاده از سیستمهای آزاد كننده دارو، می توان به ایمپلنتهای ابداع شده مینیاتوری در حیوان اشاره كرد كه نمونه های بزاقی را به طور مستمر كنترل می كنند و قبل از بروز علائم بالینی و تب، از طریق سیستمهای هشدار دهنده وسنسورهای ویژه، می تواند احتمال وقوع بیماری را مشخص و سیستم خاص ازاد كننده دارو معینی را برای درمان موثر توصیه كنند. طراحی سیستمهای آزاد كننده مواد دارویی، یك آرزوی و رویای همیشگی محققان برای سیستمهای رها كننده داروها، مواد مغذی و پروبیوتیكها بوده و می باشد.

نانوتكنولوژی به عنوان یك فناوری قدرتمند به ما اجازه می دهد كه نگرشی در سطح مولكولی و اتمی داشته و قادر باشیم كه ساختارهایی در ابعاد نانومتر را بیافرینیم.

برای تعیین و شناسایی بسیار جزئی آلودگیهای شیمیایی، ویروسی یا باكتریایی در كشاورزی و صنایع غذایی معمولا از روشهای بیولوژیكی، فیزیكی و شیمیایی استفاده می گیرد. در روشهای اخیر نانوتكنولوژی برای استفاده توام این روشها، یك سنسور در مقیاس نانو طراحی كرده اند در این سیستم جدید، مواد حاصل از متابولیسم و رشد باكتریها با این سنسورها تعیین می گردد.

سطوح انتخابی بیولوژیكی، محیطی هایی هستند كه عمده واكنشهای و فعل و انفعالات بیولوژیكی و شیمیایی در آن محیط انجام می شود.

چنین سطوحی همچنین توانایی افزایش یا كاهش قدرت اتصال ارگانیزمها و ملكولهای ویژه را دارد. از جنبه های كاریردی استفاده از این سطوح، طراحی سنسورها، كاتالیستها، و توانایی جداسازی یا خالص سازی مخلوطهای بیومولكولها می باشد. نانومولكولها موادی هستند كه اخیرا از طریق نانوتكنولوژی به دست آمده اند و یا در طبیعت موجودند و بوسیله این ساختارها، امكان دستكاریهای درسطح نانو و تنظیم و كاتالیز واكنشهای شیمیایی وجود دارد. نانو مواد از اجزای با سایز بسیار ریز تشكیل شده اند و اجزا تشكیل دهنده چنین ساختارهایی بر خواص مواد حاصل در سطح ماكرو تاثیر می گذارد.

ساختارهای كروی توخالی (buckey balls ) كه با نام دیگر فلورن هم شناخته شده اند، مجموعه از اتمهای كربن متحدالشكل به صورت كروی هستند كه در چنین ساختاری هر اتم كربن به سه اتم كربن مجاورش متصل شده. دانشمندان اكنون به خوبی می دانند كه چگونه یك چنین ساختاری را به وجود آورند و كاربردهای بیولوژیكی آن امروزه كاملا شناخته شده است. از جمله كاربردهای چنین ساختارهایی برای رها سازی دارو یا مواد رادیواكتیو در محلهای مبتلا به عوامل بیماریزا می باشد.

ایده استفاده از۶۰ اتم كربن به جای ۸۰ اتم، ساختارهای توخالی را برای آزاد سازی دارو فراهم می كند. هدف از این كار در نهایت رسیدن به گروهای قابل انحلال پپتیدها در آب می باشد كه نتیجتا این مولكولها به جریان خون راه پیدا می كنند. نانوتیوپها ساختارهای توخالی دیگری هستند كه از دو طرف باز شده اند و گروههای اتمی دیگری به آنها اضافه شده اند و یك ساختار شش گوشه را تشكیل می دهند. نانوتیوپها می توانند به عنوان یك ورقه گرافیت در نظر گرفته شوند كه به دور یك لوله پیچیده شده اند.

كاربرد پلی مرهای سنتزی در داروسازی پیشرفتهای چشمگیری داشته است. سبكی، نداشتن آثار جانبی و امكان شكل دهی پلی مرها، كاربرد آنها را در زمینه پزشكی و دامپزشكی افزایش داده است. در روشهای دارورسانی مدرن، فرآورده شكل دارویی موثر خود را با یك روند مشخص شده قبلی برای مدت زمان معلوم بطور سیستماتیك به عضو هدف آزاد می كند. پلیمرها نه تنها به عنوان منابع ذخیره دارو و غشا و ماتریكس های نگهدارنده عمل می كنند بلكه می توانند سرعت انحلال آزاد سازی و تعادل دفع و جذب آزاد را در بدن كنترل كنند.

دندریمر(پلی مر) یك طبقه جدید از مولكولهای سه بعدی مصنوعی هستند كه از مسیر و راه نانوسنتزی به دست آمده اند كه این دندریمرها از توالیها و شاخه ای تكراری حاصل آمده اند. ساختار چنین تركبیباتی از یك درجه بالای تقارن برخوردار است.

نقاط كوانتومی، كریستالهایی در مقیاس نانومتری هستند كه اساسا در اواسط ۱۹۸۰ برای كاربردهای اپتوالكترونیك به كاربرده شدند. آنها در طی سنتز شیمیایی در مقیاس نانو ایجاد می شوند و از صدها یا هزاران اتم در نهایت یك ماده نیمه هادی معدنی تشكیل شده اند كه این ماده به اتمها خاصیت فلورنس می دهد. وقتی یك نقطه كوانتومی با یك پرتو نور برانگیخته می شود آنها دوباره نور را منتشر می كنند. میزان یك طیف نشری متقارن باریك مستقیم به اندازه كریستال بستگی دارد.

این بدان معنی است كه اجرام كوانتومی می توانند به خوبی برای انتشار نور در طول موجهای مختلف طراحی شوند. نانوشلها یك نوع جدید از نانوذرات كه از هسته دی الكتریك مانند سیلیكا تشكیل شده اند كه با یك لایه فلزی فوق العاده نازك(به عنوان مثال طلا) پوشش داده شده اند. نانوشلهای طلا، دارای خواص فیزیكی مشابه به آنهایی هستند كه از كلوئیدها طلا ساخته شده اند. پاسخهای نوری نانوشلهای طلا به طور قابل توجهی به اندازه نسبی هسته نانوذرات و ضخامت لایه طلا بستگی دارد.

دانشمندان قادرند نانوشلهایی را بسازند كه ملكولهای آنتی ژنها بر روی آنها سوار شوند و در مجموع سلولهای سرطانی و تومورهای موجود را تحت تاثیر قرار دهند. این ویژگی مخصوصا در رابط با نانوشلها می باشد كه این ساختارها قادرند فقط تومورهای موجود را تحت تاثیر قرار دهند و سلولهای مجاور تومور دست نخورده باقی می ماند. از طریق حرارتی كه به طور انتخابی در سلولهای توموری ایجاد می كند منجر به از بین بردن این سلولها می شود.

كاربردهای نانوتكنولوژی در علوم دامی

سلامتی دامهای اهلی از جمله مسائلی است كه با اقتصاد دامداریها در ارتباط می باشد. یك دامپزشك می نویسد كه "علم نانوتكنولوژی توانایی و پتانسیل بالقوه ای بر روی رهیافتهای آتی دامپزشكی و درمان دامهای اهلی خواهد داشت". تامین اقلام غذایی برای دامهای اهلی همواره با افزایش هزینه و نیاز به مراقبتهای خاص دامپزشكی و تجویز دارو و واكسن همراه بوده است و نانوتكنولوژی توانایی ارائه راهكارهای مناسب برای حل این معضلات را دارد.

سیستمهای سنتیتیك آزاد كننده مواد داروئی

امروزه مصرف آنتی بیوتیكها، واكسنها، پروبیوتیكها و عمده داروها از طریق وارد كردن آنها از راه غذا یا آب دامها و یا از راه تزریق عضلانی صورت می گیرد. رها سازی یك مرحله ای دارو در برابر یك میكروارگانیزم علارغم تاثیرات درمانی و اثرات بازدارنده پیشرفت یك بیماری معمولا با بازگشت مجدد علائم بیماری وتخفیف اثرات دارویی مصرفی همراه است. روشهای موجود در سطح نانو، قابلیت تشخیص و درمان عفونت،اختلالات تغذیه ای و متابولیكی را دارا می باشد. سیستمهای سنتتیك رها سازی دارو می تواند خواص چند جانبه برای حذف موانع بیولوژیكی در افزایش بازده درمانی داروی مورد استفاده و رسیدن آن به بافت هدف داشته باشد كه از جمله این خواص می توان به موارد ذیل اشاره كرد.

۱) تنظیم زمانی مناسب برای آزاد سازی دارو

۲) قابلیت خود تنظیمی

۳) توانایی برنامه ریزی قبلی

بنابراین در آینده نزدیك پیشرفتهای بیشتر تكنولوژی امكانات زیر را فراهم می كند:

توسعه سیستمهای سنتیتیك رها سازی داروها،پروبیوتیكها، مواد مغذی

افزایش سرعت شناسایی علائم بیماری و كاربرد روشهای درمانی سریع

توسعه سیستمهای رها سازی اسیدهای نوكلئیك و مولكولهای DNA

كاربرد نانومولكولها در تولید واكسنهای دامی

تشخیص بیماری و درمان دامها

تصور امكان تزریق نانوپارتیكها به دامها و فعال شدن تدریجی ماده موثر همراه با این نانوذرات در بدن حیوان برای از بین بردن و تخریب سلولهای سرطانی، افق تحقیقاتی جدیدی را به روی محققان بازكرده است. محققان دانشگاه رایس مراحل مقدماتی كاربرد نانوشلها را برای تزریق به جریان خون ارزیابی كردند.

این ذرات نانو به گیرنده های غشاسلولهای سرطانی متصل می شوند و با ایجاد امواج مادون قرمز باعث بالا رفتن دمای سلولهای مذكور به ۵۵ درجه و تركیدن و از بین رفتن تومورهای موجود می گردند. همچنین نانوپارتیكهایی كه از اكسیدهای آهن ساخته می شوند، با ایجاد امواج مگنتیك در محل استقرار سلولهای سرطانی باعث از بین بردن این سلولها می شوند. یكی از اساسی ترین محورهای تحقیقاتی كنونی، توسعه سیستمهای رها سازی DNA غیرزنده، با بازدهی مناسب و با حداقل هزینه و عوارض جانبی و سمی می باشد، كه در ژن درمانی مورد استفاده قرار می گیرند.

اصلاح نژاد دام

مدیریت تلاقی و زمان مناسب جفتگیری دامها، از جمله مواردی است كه در مزارع پرورش گاوشیرده به هزینه و زمان طولانی نیاز دارد. از راهكارهایی كه اخیر مورد استفاده قرار گرفته است، استفاده از نانوتیوپها خاص در داخل پوست می باشد كه زمان واقعی پیك هورمون استروژن و وقوع فحلی را دار دامها نشان می دهد و لذا با علائمی كه سنسورهای موجود به دستگاه مونیتور می فرستد، زمان دقیق و واقعی تلقیح را به دامدار نشان می دهد

+ نوشته شده در  شنبه ششم خرداد ۱۳۹۱ساعت 0:15  توسط ناصر صادقی   | 

ABAآبسیزیک اسید

درگیاهان اصطلاحی تحت عنوان خواب وجود دارد .به طور کلی دوره های تدریجی  و یا آهسته شدن  رشد ونمو خواب گفته می شود .

خواب باعث  میشود در دوره ای ازدوره های محیطی که سخت وزیان آور است در حالت رشد  باقی  می ماند بدون اینکه زیانی به آن  برسد.   

                                                                               

در مفهوم رسمی  به هر توقف زودگذر موقتی در رشد فعال خواب گفته میشود.

خواب ممکن است تحت شرایط فیزیکی نامطلوب مانند دمای پایین وخشکی رخ

بدهد

انواع خواب

1.-خواب تحمیلی

2- خواب موقتی

3 -خواب زمستانی

4-خواب حقیقی

  خواب حقیقی به ان  خواب ذاتی restبه حالت توقف رشد برمی گرددکه ناشی

     ازشرایط درونی است ولی سایر خوابها  ناشی از شرایط بیرونی است  که  ساختمان 

درخت  را تحت تاثیر قرار میدهد .

در رابطه با خواب حقیقی  چنانچه شرایط محیطی  محقق نشود رشد از سر گرفته نخواهد شد .

پی گیری مسئله   خواب در بذرها منجر به کشت موادی شد که امروزه به عنوان بازدارنده های رشد گیاهی اصطلاح  میشود .باز دارنده های زیادی وجود داردولی تنها ABA

 به عنوان هورمون است و قبلا به نام های  دورمین- آبسیزین 1- آبسیزین 11

امروزه آبسایزیک اسید ABA

چون باعث ریزش میشود

ABAیک ترکیب 15 کربنه است

 

هم به فرم سیمی وجود داردوهم به شکل

 

در کلروپلاست وسایرپلا ستهای رنگی ساخته میشود وبه سایر قسمتها منتهی میگرد

 

ABAعلاوه بر مسئله رکود در زمان تنش به بقای گیاه کمک زیادی میکند و همچنین در زمان پر شدن دانه تاثیر خیلی زیادی می گذارد

+ نوشته شده در  جمعه پنجم خرداد ۱۳۹۱ساعت 23:35  توسط ناصر صادقی   |